AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü, Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından yayın hayatına kazandırılan ‘Türk Deprem Araştırma Dergisi’ 2025 yılı Özel Sayısı ‘6 Şubat 2023 Depremlerinin İktisadi ve Yönetsel Analizi’ başlığı ile yayımlandı. Dergide Malatya verileri dikkat çekti.
6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden en ağır etkilenen illerden biri olan Malatya, afetten sonra işgücü piyasasında ciddi kırılmalar yaşadı. Selçuk Üniversitesinden Dr. Sevilay Konya’nın Türk Deprem Araştırma Dergisi’nde yayımlanan “Türkiye’nin Deprem Gerçeği: 6 Şubat 2023 Depremlerinin İşgücü Piyasasına Etkileri” isimli çalışması, Malatya’daki istihdam, işgücüne katılım ve işsizlik göstergelerinin depremle birlikte belirgin biçimde etkilendiğini ortaya koydu.
Çalışma verilerine göre, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Malatya’da işgücü piyasası ağır bir daralma yaşadı. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 2023 raporuna göre, deprem sonrası ekonomik faaliyetler Malatya’da yüzde 58,8 oranında azaldı. Bu oran, depremden etkilenen iller arasında Malatya’nın en sert faaliyet kaybı yaşayan şehirlerden biri olduğunu ortaya koydu. Aynı raporda faaliyet kaybının Adana’da yalnızca yüzde 0,1 seviyesinde kalması, Malatya’daki yıkımın boyutunu daha da görünür hale getirdi.
Öte yandan Demirbaş ve Görücü’nün (2024) Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verilerine dayanarak yaptığı çalışmaya göre, 6 Şubat depremleri sonrasında çalışma saatlerinin en fazla kaybedildiği il Malatya oldu. Araştırma, kentte açık iş sayılarında da belirgin bir azalma yaşandığını ortaya koyarken, depremin Malatya’da istihdamı hem nicelik hem de süre açısından ciddi biçimde zayıflattığını gösterdi.
Çalışmada geçen ifadelere göre, deprem bölgesindeki 11 ilde nüfus ve işgücü piyasası ciddi darbe aldı. Adana, Adıyaman, Hatay, Malatya ve Osmaniye’de 2023’te nüfus azalırken, iş yeri sayısı yüzde 30,2, işçi sayısı ise yüzde 23,6 geriledi. İşsizlik ödeneği başvuruları yüzde 36,4 artarken, kısa çalışma ödeneğinden faydalananların sayısı 100 bin kişi yükseldi. En çok etkilenen iller Adıyaman, Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş oldu. 2024’te kısmi toparlanma gözlendi.
Bahsi edilen çalışmada geçen bazı ifadeler şöyle:
“Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Hatay, Malatya, Kahramanmaraş ve Osmaniye’de işgücüne katılım oranı için bir önceki yıla göre azalma olduğu görülmektedir. Depremin ardından 2024 yılında ise 2022 yılına göre nazaran toparlanma olduğu anlaşılmaktadır.
2023 yılında deprem bölgesi illeri olarak ifade edilen Diyarbakır, Elâzığ, Şanlıurfa dışında Adana, Adıyaman, Gaziantep, Hatay, Malatya, Kahramanmaraş, Kilis ve Osmaniye’de istihdam oranlarında düşüş yaşanmıştır.
4A toplam aktif sigortalı çalışan sayısı incelendiğinde 2023 yılında 2022 yılına kıyasla Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Adana, Malatya ve Elazığ’da düşüş olduğu gözlemlenmektedir. 4B toplam aktif sigortalı kişi sayısı irdelendiğinde Şanlıurfa dışında tüm deprem illerinde düşüş olduğu izlenmektedir.”
Çalışmada uygulanan Bai-Perron yapısal kırılma testi, Türkiye genelinde olduğu gibi Malatya’yı da kapsayan dönemde işgücü piyasasında depreme bağlı yapısal kırılmalar olduğunu ortaya koydu. Özellikle 2023 yılı ortası ve sonuna denk gelen kırılmalar, depremin etkilerinin orta vadede (0–3 yıl) belirginleştiğini gösterdi.
Özetle, 6 Şubat depremleri Malatya’da işgücü piyasasında derin bir sarsıntı oluşturdu ancak 2024 itibarıyla veriler, zorlu bir toparlanma sürecinin başladığına işaret ediyor.
Veriler şok edici: Malatya ekonomisi yüzde 58,8'le sarsılmış!
Veriler şok edici: Malatya ekonomisi yüzde 58,8'le sarsılmış!
