Kızılay, özel ve devlet hastaneleri ile tıp merkezlerine topladığı kanları parayla satıyor. Peki, bu uygulama ne zamandan beri hayatta? Yıllardır her ortamda, düzenlenen kampanyalarla duyarlı vatandaşlar hiç tereddüt etmeden Kızılay’a kan bağışında bulunuyor. Gönüllülük esasına göre alınan kan numuneleri ise bazı işlemlerden geçtikten sonra ihtiyaç duyulan hastanelere veriliyor. Bu işlem sırasında ise Kızılay, verdiği kanları hastaneye fatura ederek parasını alıyor. Bazı özel hastane ve Turgut Özal Tıp Merkezi yetkililerinin vermiş olduğu bilgiye göre özel hastaneler ve Turgut Tıp Merkezi Kızılay’dan kan aldığı zaman buna karşılık Kızılay’a belli bir miktarda para ödüyor. Devlet Hastanesi yetkilileri ise Kızılay’dan temin ettikleri kan karşılığında Kızılay’a herhangi bir para ödemediklerini belirterek, Kızılay’ın SGK’dan kan parasını aldığını ifade ettiler.
KIZILAY: HER HİZMETİN BİR BEDELİ VARDIR
BUSABAH olarak bu konuda bize gelen şikayetleri araştırdık ve bu uygulamanın yasal olup olmadığını araştırdık. İlk olarak Kızılay’ın kendi resmi internet sitesinde kanın parayla satıldığı yönündeki konuya verilen cevapta alınan ücretin kana uygulanan testlerin ve işlemlerin ücreti olduğu belirtiliyor.
Kanın hastanelere verilmesinden sonra alınan paraları, “Sağlık sisteminde her hizmetin bir bedeli vardır” yorumu ile açıklayan Kızılay, aldıkları ücretlerin ise belirleyicisinin Maliye Bakanlığı olduğunu dile getiriyor.
HİÇBİR SOSYAL GÜVENCESİ OLMAYAN VATANDAŞ NE YAPACAK?
Kızılay, vatandaşların ücretsiz olarak bağışladığı kanların hastanelerde kan bekleyen vatandaşlara parayla satıldığı ancak bu paranın ise SGK’dan yani devletten alındığı görüşünde. Ancak buradan akıllara gelen ilk soru hiçbir sağlık güvencesi olmayan insanların durumu. Bu konuda da daha önce yaşanan pek çok örnekte, güvencesi olmayan vatandaşların kan ihtiyaçları olması durumunda parayı vermeleri gerekiyor. Bu durum ise sosyal devlet politikası ile ters düşüyor.
KIZILAY’IN EN ÖNEMLİ GELİR KAYNAĞI KAN
Siteme bakıldığı zaman kar gütmeyen bir dernek olan Kızılay’ın, gelirlerinin büyük bir bölümünün kan bağışlarından sağlanıldığı belirtilebilir. Çünkü Malatya’da birçok noktada yapılan kampanyalarla birçok vatandaş, kan bağışında bulunarak bir can kurtarılması adına duyarsız kalmıyor. Kızılay, bağışçılardan topladığı kanları, zorunlu olarak bazı testlere tabi tutuyor ancak bu tahlil ve testlerinin maliyetinin ne kadar olduğu ve hastanelere ne kadar fiyata satıldığı konusunda ise şu ana kadar doyurucu bir rakamın açıklanmaması kafalarda soru işaretleri bırakıyor.
BAĞIŞÇILAR PARA İŞİNİ BİLMİYORLAR
Malatya’da kurulan kan bağış çadırlarında, kan veren vatandaşlara sorulduğun da ise büyük çoğunluğu verdikleri kanın para karşılığında satıldığını bilmiyor. Cebrail Gezen isimli bağışçı, Türkiye’de düzenli hiçbir şeyin olmadığını savunarak “Kızılay vatandaşlardan bağış olarak aldığı kanı satmak zorunda değil ki, zaten vatandaşlar kanı Kızılay’a bağışlıyor. Vatandaşlar bir de parasıyla kendi kanını alıyor. Sizce bu doğru bir şey mi? Kızılay’ın yapmış olduğu bu uygulama doğru değil” diyerek sistemi eleştiriyor.
Kızılay’ın bağış yolu ile temin ettiği kanları satmasının doğru olmadığını savunan Mesut Fırat isimli vatandaş ise “Kanı bedava aldın mı hastanelere de bedava vereceksin. Eğer kan satılırsa kan değildir” diyerek, duruma tepki gösterdi.
Hüseyin Uçbağlar isimli kan bağışçısı da, “Ben Kızılay’ın kanı hastanelere sattığını bilmiyordum. Kan verdiğime pişman oldum” dedi.
Lütfi Bulut isimli vatandaş ise Kızılay’ın bağış aldığı kanı satmasının doğru bulmadığını belirterek, “Zaten insanlar kanlarını Kızılay’a bedava veriyor. Kızılay’ın bu şekilde topladığı kanı hastanelere satması yanlış” şeklinde konuştu.
Yine bir başka bağışçı Murat Açıldı da Kızılay’ın özerk bir kurum olduğunu belirterek, “Bu kurumun da yaşaması için insanlardan yardım alması gerekiyor. Bu kurum nasıl çalışanlarına maaş verecek? Doktor, hemşire gibi birçok personeli var. Devletten bir şey aldığı yok” ifadelerini kullandı.