Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından küllerinden doğmaya çalışan Malatya’da, güvenli yapılaşmanın temeli olan "Zemin ve Temel Etüt" hizmetlerine dair bir gelişme yaşandı. TBMM’den geçen ancak henüz Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasından çıkmayan 2/3466 Esas Numaralı Tapu Kanunu Teklifi, mühendisleri ayağa kaldırdı. TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO), teklifin bu haliyle yasalaşması durumunda Malatya gibi deprem bölgelerinde "bilimsel denetimin" yerini "idari kontrolün" alacağı uyarısında bulundu.
"HATA PAYI YOK!"
Malatya sokaklarında her gün yeni bir inşaatın temeli yükselirken, Jeoloji Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu’ndan gelen açıklama ezber bozdu. Yapılan değerlendirmede, zemin etütlerinde yapılacak en küçük hatanın telafisi mümkün olmayan can ve mal kayıplarına yol açacağı vurgulandı. Haber merkezimize ulaşan bilgilere göre, yeni kanun teklifi sadece teknik bir değişiklik değil; mühendislik hizmetlerinde "tekelleşme" riskini de beraberinde getiriyor.
GENÇ MÜHENDİSLER TASFİYE Mİ EDİLİYOR?
Malatya’da serbest çalışan çok sayıda jeoloji mühendisini yakından ilgilendiren düzenlemede, özellikle "kota" ve "yüksek teminat" maddeleri dikkat çekiyor. JMO’nun analizine göre;
Bir ilde kurulacak kuruluş sayısına getirilen kota, rekabeti bitirip niteliksiz hizmete yol açabilir.
Getirilen yüksek teminat şartları, özellikle Malatya’daki genç mühendislerin sektöre girmesini engelleyerek binlerce meslektaşımızı işsizlik tehlikesiyle karşı karşıya bırakabilir.
"LİYAKAT GİDERSE NİTELİKSİZ DENETİM GELİR"
Jeoloji Mühendisleri Odası, yapı denetim sisteminde geçmişte yaşanan zafiyetlerin bu yeni düzenlemeyle daha da derinleşebileceğini savunuyor. Yapılan açıklamada, "Bilimsel denetim yerine idari kontrol anlayışının güçlenmesi, liyakat yerine kayırmacılığı artıracaktır. Bu durum, deprem gerçeğiyle yaşayan Malatya gibi illerimizde can güvenliğini doğrudan tehdit eder" denildi.
ÇÖZÜM İÇİN 7 MADDELİK ACİL PLAN
JMO, sadece eleştirmekle kalmadı; Malatya ve tüm Türkiye için güvenli yapılaşmanın formülünü de sundu. İşte masadaki çözüm önerileri:
Bağımsız Denetim: Zemin etütleri yerinde ve bağımsız kuruluşlarca denetlenmeli.
SMM Hakları Korunmalı: Mühendislerin serbest çalışma hakkı (Anayasa 48-49) engellenmemeli.
Genişletilmiş Denetim: Yapı denetim sistemi, zemin sondajlarını ve laboratuvar deneylerini de kapsayacak şekilde güçlendirilmeli.
Uzman Personel: Denetim süreçlerinde görev alan personelin yetkinliği artırılmalı.
"CUMHURBAŞKANIMIZ MADDELERİ İADE ETMELİ"
Haberin en can alıcı noktası ise Anayasa uyarısı oldu. Jeoloji Mühendisleri Odası, teklifin 21, 22, 23 ve 24’üncü maddelerinin eşitlik ve çalışma hürriyetine aykırı olduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan bu maddeleri "yeniden değerlendirilmek üzere Meclis’e iade etmesini" talep etti.
Malatya’nın yeniden inşası sürecinde "sağlam zemin" tartışmaları sürerken, bu kanunun nasıl bir yol izleyeceği kamuoyunda şimdiden merak konusu oldu.