Özellikle son açıklanan 2025 verileri, solunum yolu kaynaklı ölümlerin sayısal olarak gerilemesine rağmen yapısal bir tehlike olarak varlığını koruduğunu gösterdi.
Malatya’da son yıllara ait resmi ölüm nedenleri istatistikleri incelendiğinde, kronik hava yolu hastalıkları, zatürre ve diğer akciğer rahatsızlıklarını kapsayan "Solunum Sistemi Hastalıkları" kaynaklı can kayıpları, şehrin en önemli sağlık gündemlerinden biri olmayı sürdürüyor. Şehir genelinde toplam ölüm sayıları yıllara göre dalgalanma gösterse de, nefes alamayarak hayatını kaybedenlerin oranı halk sağlığı alarmı veriyor.
MALATYA’DA YILLARA GÖRE SOLUNUM KAYNAKLI ÖLÜM ORANLARI
Açıklanan verilere göre; 2022 yılında Malatya'da solunum sistemi hastalıkları nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 624 olarak kayıtlara geçmiş ve bu sayı toplam ölümlerin yüzde 13,3'ünü oluşturmuştu. Yani kentteki her 100 ölümden yaklaşık 13'ünün nedeni doğrudan akciğer ve solunum rahatsızlıklarıydı.
2023 yılındaki büyük deprem felaketinin etkisiyle genel ölüm sayıları çok yüksek seyretmesine rağmen, solunum yolu kaynaklı ölümler sayısal olarak artarak 648'e yükseldi. Takip eden 2024 yılında ise kentteki toplam ölüm sayısı genel bir düşüş trendine girdi; buna paralel olarak solunum kaynaklı vefatlar 562'ye gerilese de toplam ölümler içindeki payı yüzde 12,8 ile ağırlığını korudu. En son açıklanan 2025 verilerinde ise solunum sistemi hastalıklarından ölenlerin sayısı 477'ye düşerken, bu hastalık halen kentteki her 100 vefattan yaklaşık 11'inin (yüzde 10,5) nedeni olarak kayıtlara geçti.
KENTTE EN BÜYÜK ÖLÜM NEDENLERİNDEN BİRİ
Malatya'da dolaşım sistemi (kalp-damar) ve tümör (kanser) rahatsızlıklarının ardından en büyük ölüm odaklarından biri haline gelen solunum sistemi hastalıkları, şehirde ciddiyetle eğilinmesi gereken bir grafik çiziyor. Uzmanlar; hava kalitesi, çevresel faktörler, sigara kullanımı ve toz/partikül yoğunluğu gibi etkenlerin bu tablodaki rolüne dikkat çekiyor. Son 4 yılın bilançosu; kent genelinde göğüs hastalıkları taramalarına, hava kalitesinin korunmasına ve erken tedavi imkanlarına çok daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
TOPLAM ÖLÜM SAYILARI VE SOLUNUM HASTALIKLARI BİLANÇOSU
Yapılan veri analizleri, kentteki solunum tehlikesinin dalgalı seyretse de her yıl yüzlerce aileyi yasa boğduğunu gösteriyor. İşte Malatya'nın son 4 yıldaki solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölüm tablosu:
2022 Yılı: 4 bin 678 toplam vefatın yüzde 13,3’ü (624 kişi) solunum yolu nedeniyle gerçekleşti.
2023 Yılı: 5 bin 744 toplam vefatın yüzde 11,3’ü (648 kişi) solunum sistemi hastalıklarından kaynaklandı (Deprem yılındaki genel ölüm artışı oranı kağıt üzerinde düşürmüştür).
2024 Yılı: 4 bin 394 toplam vefatın yüzde 12,8’i (562 kişi) nefes darlığı ve akciğer rahatsızlıkları yüzünden yaşandı.
2025 Yılı: 4 bin 527 toplam vefatın yüzde 10,5’i (477 kişi) doğrudan solunum sistemi hastalıkları olarak saptandı.
Bu istatistikler, Malatya'da hayatını kaybeden her 8 ila 10 kişiden 1'inin solunum sistemi hastalıkları nedeniyle yaşamını yitirdiğini gösteren ve koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini hatırlatan ciddi bir veri olarak kayıtlara geçti.