Kurban ibadetinin gerekliliklerine uygun olmayan hayvanların kurban edilmemesi gerektiğine dikkat çeken din alimleri, doğuştan boynuzsuz olması, hafif topal veya hafif hasta olması gibi durumların kurban edilmesine engel olmadığını ifade ediyorlar.
Kurban edilecek hayvanların belirli kusurlarının kabul edilemez olduğunu belirten dinî kaynaklar, kötürüm derecesinde hasta, zayıf, topal, kör, boynuzları kırık, dil veya kuyruğu kesik, dişlerinin çoğunun dökük olduğu hayvanların kurban edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Ancak, bazı kusurların kurbanlık hayvan olmasına engel teşkil etmediği ifade ediliyor. Örneğin, hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, şaşı, hafif topal, hafif hasta, bir kulağı delik veya yırtılmış olması, memelerinin yarıdan daha azının olmaması, kurban edilmesine engel değil. Buna göre hayvanın değerini düşürücü nitelikteki kusurlar kurbana engel oluyor.
Şâfiî mezhebinde, yukarıda sayılan kusurlardan birinin bulunması, bir hayvanın kurban olmasına engel teşkil ettiği gibi uyuz olan hayvanlar ile yem yemesini engelleyecek derecede dişlerinin bir kısmı dökülmüş olan hayvanların da kurban edilmesi caiz değil.
HANGİ HAYVANLAR KURBAN EDİLİR?
Sadece davar, sığır ve deveden kurban olur. Davar denince koyun, keçi; sığır denince, inek, boğa, manda, dana, düve, tosun anlaşılır. Dişi hayvan da erkek hayvan da kurban olur. Yünü kırkılmış koyunu kurban etmek mekruhtur. Davarın 1, sığırın 2, devenin 5 yaşını geçmesi gerekir. 6 ayı geçen kuzu, iriyse kurban olur.
Eti yenen vahşi hayvandan kurban olmaz. Yabani öküz (buffalo), yabani deve (lama) ve yabani koyundan da kurban olmaz. Melez ise, anaya itibar edilir. Mesela yabani bir koçla, evcil bir koyundan meydana gelen yavru kurban edilir. Tersi, yani bir erkek keçi (teke), bir geyikle çiftleşse, meydana gelen yavru, kurban edilmez. Anası evcil ise, yavrusu kurban edilebilir. Husyeleri küçük, gebe, tüyü dökülmüş hayvanı kurban etmek mekruh. Kurbanlık tosuna binmek veya onunla çift sürmek mekruh.
