Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen projeyle Malatyalı vatandaşlar, iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı için 1 TL teşvik kazanacak. Ülke ekonomisine yıllık 30 milyar TL katkı sağlaması hedeflenen sistem kapsamında, DOA makineleri Malatya'da da hizmet vermeye başladı.
Bakan Kurum, sosyal medya hesabından paylaştığı gönderi ile çevre dostu yeni dönemin müjdesini verdi. "Şişeni DOA’ya at, 1 TL kazan" sloganıyla duyurulan Depozito Yönetim Sistemi sayesinde, içecek ambalajları çöp olmak yerine doğrudan geri dönüşüm zincirine ve ekonomiye kazandırılacak. Bakan Kurum yaptığı açıklamada,
“Sıfır Atık’ta DOA dönemi başladı! Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde; her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak”
ifadelerini kullandı.
DOA SİSTEMİ NEDİR? MALATYA'DA DEPOZİTO İADE MAKİNELERİ DEVREDE
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) koordinasyonunda yürütülen DOA sisteminin temelleri 2025 yılı Şubat ayında Sakarya'daki pilot uygulamayla atıldı. Temmuz 2025'te "7 Bölge 7 İl" sloganıyla genişleyen sistemde vatandaşlara ambalaj başına 0,25 TL teşvik ödeniyordu.
1 Temmuz 2026 itibarıyla başlayan ulusal entegrasyon aşamasıyla birlikte sistem Malatya geneline de yayıldı. DOA makineleri hizmet vermeye başlarken, iade bedeli de 1 TL’ye yükseltildi. Bu tarih itibarıyla 2 binin üzerinde makine kullanıma sunuldu ve tam yaygınlaşma dönemi olan üçüncü aşamada bu sayının mahalle, semt ve köy bazında giderek artırılacağı belirtildi. Ayrıca market zincirleri ve HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri de ambalajları çöpe atmak yerine biriktirip saha operatörlerine teslim ederek dönüşüme zorunlu destek verecek.
DOA UYGULAMASI NASIL KULLANILIR? 1 TL DEPOZİTO ÜCRETİ NASIL ALINIR?
Sisteme dahil olmak isteyen kullanıcıların öncelikle akıllı telefonlarına "DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar)" mobil uygulamasını indirerek kayıt işlemlerini tamamlaması ve dijital cüzdanlarını oluşturması gerekecek. Ardından, üzerinde DOA amblemi bulunan boş cam, plastik veya alüminyum içecek ambalajları çöpe atılmayıp DOA İade Makineleri'ne götürülecek.
İşlem sırasında cep telefonundaki uygulamada yer alan kişiye özel QR kod makineye okutulacak ve ambalajlar sırayla iade haznesine bırakılacak.
Bu kısa ve pratik adımın hemen sonrasında ise makinenin kabul ettiği her bir ambalaj için kullanıcının dijital cüzdanına anında 1 TL yüklenecek. Vatandaşlar dijital cüzdanlarında biriken bu tutarları banka hesaplarına havale edebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerindeki alışverişlerinde kullanabilecek.
DEPOZİTO YÖNETİM SİSTEMİ'NİN (DOA) EKONOMİYE VE ÇEVREYE FAYDALARI NELER?
Sistemin tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte çevresel ve ekonomik anlamda devasa hedeflere ulaşılması planlanıyor. Proje sayesinde yılda 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması ve Türkiye ekonomisine yıllık 30 milyar TL ek katkı sağlanması hedefleniyor. Çevresel açıdan denizlerdeki plastik kirliliğini büyük oranda azaltacak olan bu uygulama, ham madde yerine geri dönüşüm malzemelerinin kullanılmasıyla ciddi bir enerji ve emisyon tasarrufu da sağlayacak. Aynı zamanda yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerini düşürerek düzenli depolama sahalarında yer tasarrufu oluşturacak olan sistem, kayıt dışı üretimi engelleyip teknoloji transferine ve yerli üretime de güçlü bir destek verecek.