Anadolu’nun kadim şifa geleneğinin önemli bir parçası olan bitki çayları, özellikle kış aylarında hastalıklara karşı en sık başvurulan yöntemler arasında yer alıyor. Ancak uzmanlar, bu alışkanlığın bilinçsiz şekilde sürdürülmesinin ciddi sağlık risklerini de beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altın, bitki çaylarının doğru bitki, doğru kişi ve doğru dozla tüketilmesi gerektiğini vurguladı.
“DOĞAL OLAN ZARARSIZDIR” YANILGISI
Toplumda bitki çaylarının tamamen masum olduğu yönünde yaygın bir inanış bulunduğunu belirten Doç. Dr. Altın,
“Bu ürünler de ilaçlar gibi vücuda alındıktan sonra karaciğer ve böbrekler tarafından metabolize edilir. Kontrolsüz ve uzun süreli tüketim ciddi toksik etkilere yol açabilir”
dedi.
Klinik uygulamalarda yeşil çay ekstresi, sinameki ve aloe vera gibi bitkilerin bilinçsiz kullanımına bağlı karaciğer ve böbrek hasarı vakalarıyla karşılaştıklarını ifade etti.
ŞEKER VE YÜKSEK ISI ŞİFAYI YÜK HALİNE GETİRİYOR
Bitki çaylarının faydasının içerdikleri antioksidan ve polifenollerden kaynaklandığını belirten Altın, yanlış tüketim alışkanlıklarının bu faydayı ortadan kaldırdığını söyledi.
Bal ve pekmezin 40-45 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda eklendiğinde içerdikleri enzimleri kaybettiğini vurgulayan Altın, “Bu durumda çay, şifa olmaktan çıkıp yalnızca şeker yüküne dönüşür” dedi. Rafine şeker eklenen çayların ise kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olarak bağışıklık sistemini zayıflattığını kaydetti.
Uzmanlar, bitki çaylarının mümkünse şekersiz, tatlandırılacaksa ılık hale geldikten sonra az miktarda bal veya pekmezle tüketilmesini öneriyor.
KRONİK HASTALAR VE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİNE DİKKAT
Kronik hastalığı bulunan bireyler için bitki çaylarının risk oluşturabileceğini belirten Doç. Dr. Altın, özellikle ilaç etkileşimlerine dikkat çekti.
Tansiyon ve kalp hastalarında meyan kökünün tansiyonu yükseltebileceğini ve ritim bozukluklarına yol açabileceğini söyleyen Altın, kan sulandırıcı ilaç kullananlarda adaçayı, zencefil, zerdeçal ve yeşil çayın kanama riskini artırabileceğini ifade etti. Diyabet hastalarında ise tarçın ve aloe vera gibi bitkilerin, şeker düşmesine neden olabilecek etkileşimler oluşturabileceği uyarısında bulundu.
AMELİYAT ÖNCESİ MUTLAKA BIRAKILMALI
Cerrahi operasyon planlanan hastaların bitki çaylarını en az 1-2 hafta önceden bırakması gerektiğini belirten Altın,
“Zencefil, sarımsak ve yeşil çay ameliyat sırasında kontrolü zor kanamalara yol açabilir. Bazı bitkiler ise anestezi ilaçlarının etkisini öngörülemez hale getirerek kalp ritim problemlerine neden olabilir”
dedi.
Uzmanlar, bitki çaylarının bilinçli ve kontrollü tüketilmesi gerektiğini vurgulayarak, özellikle kronik hastalığı bulunanların ve düzenli ilaç kullananların mutlaka hekim görüşü almasını öneriyor.