Malatya’nın merkezinde, Kışla Caddesi’nde (Atatürk Bulvarı) yürürken başınızı kaldırıp o heybetli taş binaya hiç dikkatli baktınız mı? Atatürk Anıtı’nın tam karşısında zamana meydan okuyan o kargir yapı, sıradan bir taş bina değil; adeta Malatya’nın cumhuriyet tarihiyle yaşıt bir hafıza odası. Temelleri tam 100 yıl önce, 1926 yılında atılan bu görkemli bina, bugüne kadar o kadar çok role büründü ki duyanlar hayret ediyor. Peki, ilk yapıldığında ne olarak kullanılıyordu? Zaman içinde hangi gizli görevleri üstlendi?
ATATÜRK ANI EVİ VE ETNOGRAFYA MÜZESİ OLARAK VARLIĞINI SÜRDÜRÜYOR
I. Ulusal Mimarlık Akımı’nın Malatya’daki en nadide ve ender örneklerinden biri olan bu bina, düzgün kesme taş mimarisiyle göz kamaştırıyor. Bodrum ve zemin kattan oluşan yapı, ilk yıllarında Türk Ocağı olarak kapılarını açtı. Ardından Cumhuriyet Halk Fırkası İl Merkezi ve Halk Evi olarak Malatya’nın siyasi ve kültürel kalbi oldu. Hatta bir dönem Malatya Lisesi’nin ek binası olarak binlerce gencin geleceğine ışık tuttu.
Günümüzde ise aslına yakışır bir şekilde Atatürk Anı Evi ve Etnografya Müzesi olarak varlığını sürdürüyor.
ATATÜRK MALATYA’YA GELDİĞİNDE NEDEN BU BİNAYI SEÇTİ?
En çok merak edilen konulardan biri de Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün şehri ziyaretleri. Atatürk, Malatya’yı 1931 ve 1937 yıllarında olmak üzere iki kez şereflendirdi.
İlk Ziyaret (1931): Tarihi Malatya-Diyarbakır demiryolu hattının açılışı için şehre geldi.
İkinci Ziyaret (1937): Diyarbakır-İran-Irak demiryolunun temellerini atmak üzere bölgeye intikal etti ve bu vesileyle Malatya’ya yeniden uğradı.
İşte bu tarihi ziyaretlerin en kritik virajı tam da bu binada döndü. Atatürk, Malatya’ya geldiğinde tüm resmi görüşmelerini, ülkenin geleceğine yön veren o tarihi toplantılarını bu binada gerçekleştirdi.
MÜZENİN ODALARINDA NELER VAR?
19'uncu yüzyıl Osmanlı mimari esintilerini de içinde barındıran, içi ve dışı tamamen kesme taşlarla örülü bu mülkiyeti Hazineye ait kargir ev, bugün ziyaretçilerine adeta zaman yolculuğu yaşatıyor. Bir salon ve 6 ayrı odadan oluşan müze, 3 büyük hol şeklinde dizayn edilmiş durumda.
Müzeyi gezerken göreceğiniz detaylar ise oldukça şaşırtıcı:
Birinci Hol (Çalışma Odası ve Dijital Şehitlik): Atatürk’ün Malatya ziyareti sırasında bizzat kullandığı çalışma ve toplantı köşesi orijinal haliyle korunuyor. Ayrıca I. Dünya Savaşı’nda şehit düşen kahraman Malatyalılar anısına hazırlanan dijital teşhir de burada yer alıyor.
Orta Hol (Geleneksel Kültür): El dokuması nadide halılar, kadın ve erkek dönem giysileri ile Atatürk İlke ve İnkılaplarını anlatan dev bilgilendirme panoları.
Son Hol (Atatürk Kitaplığı): Kültür ve sanatın buluştuğu bu holde, Atatürk Kitaplığı, Cumhuriyet dönemi fotoğrafları ve göz alıcı el dokuması halı tablolar ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
SİZ HALA GEZMEDİNİZ Mİ?
Hüseyinbey Mahallesi’ne yer alan, önünden her gün binlerce Malatyalının geçtiği bu 100 yıllık tarihi hazine, kapılarını ardına kadar ziyaretçilerine açmış durumda. Malatya'nın bağrından çıkan bu şanlı tarihi yakından görmek, Atatürk'ün kahvesini içtiği, kararlar aldığı o odalardaki atmosferi solumak için siz neyi bekliyorsunuz?