Anadolu’nun köklü geçmişe sahip şehri Malatya’da, Selçuklu şehzade kültüründen bugüne uzanan öyle hikayeler var ki duyanlar hayranlığını gizleyemiyor. Bu hikayelerin en canlı ve büyüleyici duraklarından biri ise Battalgazi ilçesi Meydanbaşı Mahallesi’nde asırlardır ihtişamını koruyan tarihi Poyraz Konağı (Ertunan Evi). Cumhuriyet’in ilk yıllarında bölgenin en göz alıcı yapısı olarak bilinen bu tarihi konak, bugün "Mahalle Yaşam Müzesi" olarak geçmişi geleceğe taşıyor. Ancak Eski Malatyalıların hafızasında yer eden ve bu konağı asıl özel kılan şey, avlusunda saklı kalan asırlık bir inanışın ta kendisi.
AVLUDA YAŞAYAN O İNANIŞ ŞİFALI 'DABAZ PINARI'
Poyraz Konağı’nın kerpiç, taş ve ahşabın kusursuz uyumuyla yükselen çift avlulu yapısına adım attığınızda sizi zamanı durduran bir çeşme karşılıyor. Bu çeşme sıradan bir su kaynağı değil; yöre halkı tarafından asırlardır derin bir saygıyla anılan meşhur "Dabaz Pınarı". Eski dönemlerden beri bölge insanının şifa bulmak amacıyla ziyaret ettiği bu pınar, konağı sadece bir barınak olmaktan çıkarıp mahallenin ortak hafızası ve dertlere derman aranan kutsal bir köşesi haline getirmiş durumda. Çeşmenin başında saklı kalan bu asırlık inanış, bugün bile konağı ziyaret edenlerin ilk durak noktası oluyor.
1890 TEKNOLOJİSİ KONAĞIN ALTINDAKİ AKILALMAZ MÜHENDİSLİK
Konağın şifalı suyu kadar iç mimarisi de dönemine göre tam bir deha ürünü. İki katlı yapının alt katında mutfak, kiler ve samanlık gibi alanlar yer alırken, üst katında ise harem ve selamlık bölümleri bulunuyor. Balkon şeklinde tasarlanan ve "Hayat" adı verilen yazlık mekanlar, o dönem konakta yaşanan saray kültürünün en asil örnekleri. Ancak mimarları asıl şaşkına çeviren detay konağın tabanında gizli! Ortadan bölündüğünde kusursuz bir simetriye sahip olan yapının hamam bölümünde, taban ısıtılması amacıyla duman dolaşımının yapıldığı özel bir zemin altı sistemi kurulmuş. Günümüz modern alttan ısıtma teknolojisinin temellerinin 136 yıl önce bu konakta uygulanmış olması hayranlık uyandırıyor.
İLK MEKTEPTEN MAHALLE YAŞAM MÜZESİNE
Tarihi kayıtlara göre bu muazzam yapı, 1928 yılında kurulan Eskimalatya Belediyesi’nin ilk hizmet binası olmuş, 1936 yılından sonra ise bir süre ilkokul olarak hizmet vererek Eski Malatya’nın ilk mektebi unvanını almıştır. Battalgazi Belediyesi tarafından 2011 yılında aslına sadık kalınarak titizlikle restore edilen Poyraz Konağı, bugün "Mahalle Yaşam Müzesi" adıyla kapılarını ziyaretçilerine açıyor. Konak, hem avlusundaki Dabaz Pınarı’nın şifalı inanışını koruyor hem de ziyaretçilerini asırlık bir zaman yolculuğuna çıkarıyor.