Malatya’nın yeni yerleşim alanı neresi olmalı?

Malatya’nın Batı’ya doğru açılması gerektiğini dile getiren İnönü Üniversitesi İnşaat Teknolojileri Bölüm Başkanı Vehbi Aluçlu, Malatya’nın 150-200 yılını kurtaracak planlamaların yapılması gerektiğini söyledi. “Malatya’nın yeni yerleşim alanı neresi olmalı?” sorusuna da cevap veren Aluçlu,

“Beylerderesi Viyadüğü’nün karşı tarafında yeni bir alt merkez oluşturacak şekilde büyük bir alan var. Malatya için acil ihtiyaç duyulan konutların bu bölgeye yapılmasını öneririm. Oranın sağlam zemin olduğunu biliyorum”

dedi. 

Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen ve Malatya’nın da içinde yer aldığı 11 ili önemli ölçüde etkileyen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki depremlerden sonra geriye birer enkaz yığını haline gelen 11 şehir kaldı. Bu şehirlerin yaraları sarılmaya çalışılırken, Malatya’da yeni yapılacak konutların nerelere yapılması gerektiği merak edilen en önemli konulardan bir tanesi haline geldi. İnönü Üniversitesi İnşaat Teknolojileri Bölüm Başkanı Vehbi Aluçlu, “Malatya için yerleşim alanları nereler olmalı?” sorusuna cevap vererek önemli açıklamalarda bulundu.  

Malatya’nın geleceğini planlarken çok iyi bir çalışmanın yapılması gerektiğini dile getiren Aluçlu, bu konuda günü kurtaracak projelerin üretilmemesi gerektiğini söyledi.

Malatya’nın kuzeyindeki toprakların tarıma elverişli olduğu için yerleşim alanının buraya kurulmaması gerektiğini dile getiren Aluçlu,

“Günü kurtaracak projeler üretirsek birisi ‘şuraya yapalım’ diyor diğer ‘başka yere yapalım’ diyor. Olması gereken şu: Bu işin gerçek uzmanları tarafından şehrin gelişme yönü, sanayi bölgesi nerede olacak, hastaneler nereye yapılacak, bundan sonraki çalışmalar kapsamlı bir şekilde Malatya’nın gelecek 100 yılını oluşturacak çalışmalar şeklinde olacak. Oysa şu anda yapılan şuraya bina yapalım buraya bina yapalım şeklindeki ifadeler çok doğru ifadeler değil. Malatya’nın gelişme yönünün Kuze’ye gitmemesi gerektiğini söyleyebilirim. Çünkü kuzeyimiz tarımsal topraklara elverişli bir alan olduğu için kesinlikle kuzeye doğru gelişmemesi gerektiğini ifade edebilirim. Bu benim kendi görüşürüm. Şu anda bu mesleğin içerisinde olan bir insan olarak bunu söyleyebilirim: Malatya’nın gelişme yönü Beydağı’nın yamaçlarına doğru olması gerekiyor. Hatta atalarımızın bir sözü var, sırtını dağa yönünü bağa çevireceksin. Yani bizim normalde Beydağı’nın yamaçlarına doğru binalarımızın olması gerekiyor. Eskimalatya, Orduzu, Hanımınçiftliği, Hatunsuyu, Dilek bu tarafa doğru bağlarımızın olması gerekiyor. Beydağı’nın yamaçlarına zaten TOKİ çok sayıda konut yaptı. Bizim kesinlikle Batı’ya doğru Beylerderesi’nin ötesine kaymak durumunda olacağımızı şahsi olarak belirtmek istiyorum”

diye konuştu. 

“5 KATLI BİNALAR YAPACAĞIZ”

Yapılacak konutların çok katlı olmaması gerektiğini ifade eden Aluçlu,

“Şoför Okulu’nun bulunduğu yere sanayi bölgesini kurmaya çalışıyorlardı yerel yöneticilerimiz. Bunun zaman içinde yanlış olduğunu ben kamuoyunda anlatmaya çalıştım. Burayı sanayi bölgesi asla yapmamız gerekiyor. Şoför Okulu’nun, Beylerderesi Viyadüğü oradan yeni açılacak Kuzey Çevreyolunun olduğu alana kadar olan askeri bölgeye Malatya’ya için acil ihtiyaç duyulan konutların bu bölgeye yapılmasını öneririm. Bu tabi benim şahsi görüşüm. Oranın sağlam zemin olduğunu biliyorum. Malatya’nın Batı’ya doğru açılması gerektiğini biliyorum. Buraya 10 bin konutun sığdığını düşünürsek bu bölgenin yollarla ilgili sıkıntısı olmayacak. Bir tarafından Sivas yolu gidiyor bir taraftan Çevreyolu geçecek bir taraftan da Ankara ve Mersin’e giden yolların tam kesiştiği nokta da ulaşım sorunu olmayan bir bölgeye yeni yapılaşma yapabiliriz. Buraya yüksek katlı binaları yapmamak zorundayız. 5 katlı binalar yapacağız altına da asla dükkan yapmayacağız. Fırın, market veya buna benzer sosyal tesis yapılacaksa bu konutların altında olmaması gerekiyor. Onlar bağımsız olarak binaların konumuna göre dizaynının yapılması gerekiyor. Çünkü binaların altına dükkan, market, alışveriş merkezleri yaptığımız zaman bu katlar bizim için en riskli katlar olur. Biz bunlara yumuşak katlar diyoruz. Yumuşak katlar binamızın depremde yıkılmasına neden olan katlar. Bu katlarda kısa kolonlarda oluşuyor. Kısa kolonlardan ve yumuşak katlardan mümkün mertebe kaçınmak durumundayız. Bu alana konut yapacaksak sosyal tesislerimizi bağımsız olarak onlardan ayrı noktalara yapmak zorundayız”

şeklinde konuştu. 

“UZMAN KİŞİLERİN ÇALIŞMASI GEREKİYOR”

Organize Sanayi Bölgesinin yerinin yanlış olduğunu defalarca söylediklerini dile getiren Aluçlu,

“Daha sonraki aşamada da şehrin 100-150 yıllık planlamasını yaptığımız zaman uzman kişilerin çalışması gerekiyor ve Beylerderesi’nin ötesinde yapılan Organize Sanayi yerinin yanlış olduğunu defalarca dile getirdik. O bölgenin Malatya’nın önünü kestiğini ifade etmiştim yıllar önce. Buradan sonra oraya yapılacak bir şey yok ama orada Malatya bu Beylerderesi Viyadüğü’nün karşı tarafına geçerek sağlam zeminde yeni bir alt merkez oluşturacak şekilde büyük bir alan var. O alanı iyi değerlendirmek tarıma elverişli olmayan zemin yapısının sağlam olduğu inşaata uygun olan bölgeye Malatya’yı yavaş yavaş taşımak durumundayız. Ama ilk etapta da Şoför Okulu’nun olduğu yere binası yıkılan insanlarımızı oraya bu süreçte binalarımızı yapıp, orasının insanlarımızı taşımak için uygun diye düşünüyorum”

ifadesine yer verdi. 

“2 SEKMENT MALATYA İÇİN TEHLİKE ARZ EDİYOR”

Malatya’yı çevreleyen faylarla ilgili son durumu da açıklayan Aluçlu, şunları kaydetti:

“Yaklaşık ben 1 haftadır il dışına çıktım. İnternet ortamına çok ulaşamadığım için araştırma yapamadım. Fakat şunu biliyorum Malatya fayı kırılmadı. Erkenek fayının da belli bir yere kadar olan kısmının kırıldığını, belli bir yerden sonrasının kırılmadığını düşünüyorum. Erkenek fayı kırıldıysa da artçıları devam edecek. Ama esas tehlike Malatya fayı. Malatya fayı ovacık fayı ile birleşiyor. Ovacık fayı Tunceli’nin bir fay sekmenti. Malatya fayı Sürgü’den başlıyor, Doğanşehir, Akçadağ, Yazıhan, Arguvan, Hekimhan diye gidiyor. Oradan Tunceli’nin ovacık fayı ile birleşerek uzunca bir sekment olarak karşımıza çıkıyor. Şimdi bu fayın kırılmadığını biliyoruz, Erkenek sekmentinin de ne kadarının kırıldığını ne kadarının kırılmadığını bilmiyorum. Tamamı da kırılmış olabilir belli bir kısmı da kırılmış olabilir. Şu anda bu iki sekment Malatya için tehlike arz ediyor. Malatya fayının ana depremi Erkenek fayının artçıları. Başka faylarımız da Palu ve Bingöl arası bir fay hattı. Kırılma ihtimali yüksek. Bir de Erzincan ile Bingöl arası. Tabi bunlar bize biraz uzak. 3 büyük deprem atlattık. Bu 3 büyük depremden dolayı da binalarımızın farklı hasar durumları olması ortaya çıkıyor. Binalarımız biraz yoruldu. Bu farklı hasar durumları da buralardaki artçılar ya da ana depremler bizim yorgun olan binalarımızın çökmesine sebebiyet verebilir. Halkımızın şuna dikkat etmesi, hasarlı binalara asla girilmemesi gerekiyor. Şu artçıların bir süre geçmesi lazım. Malatya fayının akıbetinin öğrenilmesi gerekiyor.”

“ELİMİZDEN GELEN HER ŞEYİ YAPMAYA ÇALIŞIYORUZ” 

Yüksek katlı binalar yapılmaması gerektiğini belirten Aluçlu, zemin etütlerinin yapılarak zeminin hangi bölgelerde daha sağlam olduğunu araştırarak bir rapor hazırlayarak şehri yeniden planlamak zorundayız”diyen Aluçlu,

“Yani Eskişehir olduğu gibi çarpık yapılaşmaya izin vermeyecek bir planlama yapmak durumundayız. Bu planlamayı yaparken de günü kurtarmak için değil Malatya’nın 150-200 yılını kurtaracak planlamalar yapmalıyız. Bunu şehirde yaşayan insanların, sivil toplum örgütleri, meslek odaları, kamu yöneticilerinin özellikle Çevre ve Şehircilik il Müdürlüğünün görüşleri alınarak uzman kişilere danışılmak durumunda. Yani bu işi Türkiye’de en iyi yapan uzman kişiler şehir plancılarının bulup onların çalışma yapması gerekiyor. Şehirde yaşayanlar, sivil toplum örgütleri, meslek odaları, üniversiteler buralardan da görüş alarak şehri ileri de olacak depremlerse hasar almayacak şekilde tasarlamamız gerekiyor. Yeni teknolojiler ve sismik izolatörler kullanarak binalarımızı yeni yapılacak binalarımızı da ileride olacak depremlere hazır hale getirmemiz gerekiyor. Beton kalitesine çok dikkat edeceğiz. Donatıya çok dikkat edeceğiz. Yani yapacağımız çok iş var. Malatya’yı ayağa kaldırmak için biz elimizden gelen her şeyi yapmaya çalışıyoruz. Umarım bütün üzerine görev düşen insanlarda bu konuda bizlerle beraber çalışırlar. Bizim şu anda yapmamız gereken bu kadar aceleci davranmamız gerekiyor önce cesetleri enkazdan çıkaralım, enkazları kaldıralım bu çalışmalarda arka planda uzman kişiler tarafından yapılsın. Ama bu kadar aceleci davranıp da yeniden yanlış bir hamle yapmamak adına uzman kişilerin mutlaka ayrıntılı olarak çalışması etütlerinin gerçeğe uygun olması, Bilimsel olması açısından çok dikkatli olmamız gerekiyor”

açıklamasında bulundu.