Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın yayımladığı 2026 kurbanlık raporu, Malatyalı besicilerin yaşadığı süreci özetler nitelikte. Bayraktar, sektördeki hareketliliğin muazzam boyutlarına dikkat çekerek ticari çarkın genişliğini anlattı. Yem üretiminden tır taşımacılığına, veteriner denetiminden pazar yeri bedellerine, kesim hizmetlerinden sakatat ile deri sektörüne kadar uzanan devasa bir endüstri çalışıyor. Türkiye çapında 192 milyar liralık ticari bir hacim oluşacağı vurgulanıyor. Malatya ekonomisi bu pastadan direkt olarak etkileniyor. Sadece kesim işlemleri için hesaplanan bedel 8,2 milyar lira. Beklenen toplam hayvan kesim sayısı ise 3,3 milyon.
Maliyet odaklı fiyatlandırma
Piyasadaki etiketler doğrudan artan maliyetlerin bir yansıması. Ülke sathında büyükbaş hayvan canlı kilogram fiyatı 411,19 lira ortalamasına ulaştı. Yıllık bazda yüzde 36,9 oranında bir zıplama yaşandı. Küçükbaş canlı kilogram ortalaması ise 397,61 lira olarak belirlendi. Burada da yüzde 29,3'lük bir tırmanış söz konusu. Malatya hayvan borsasında büyükbaş almak isteyen vatandaşların karşısına 120 bin liradan başlayan ve karkas ağırlığına göre 450 bin liraya kadar giden rakamlar çıkıyor. Küçükbaş hayvanlar ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında işlem görüyor. Malatyalı besiciler hayvanlarını İstanbul gibi metropollere götürdüğünde, Avrupa Yakası'ndaki 480-520 lira bandında değişen canlı kilogram fiyatlarından faydalanma fırsatı buluyor.
Lojistik ve yem harcamaları rekor kırdı
Malatya'da besiciyi en çok düşündüren kalem nakliye bedelleri. Doğu Anadolu'dan yola çıkan bir tırın, örneğin Kars'tan Ankara'ya ulaşmasının bedeli 80 bin lirayı bulmuş durumda. Malatya'dan Marmara ve Ege'ye yapılan sevkiyatlar da üreticinin belini büküyor. Ahırdaki giderler de cabası. Tarım işçilerine ödenen brüt asgari ücret yüzde 27 zamlanarak 33 bin 30 lira oldu. Samanın tonu yüzde 106,3'lük korkunç bir artışla 7 bin 768 liraya tırmandı. Kuru yoncanın faturası 14 bin 910 lira seviyesinde hesaplanırken, besi yeminin fiyatı 17 bin 673 lira olarak uygulanıyor. Elektrik, su ve akaryakıt zamları üreticinin sabrını zorluyor. Bayram bittiğinde elde kalan hayvanlar besici için büyük bir zarar riski taşıyor. Malatya üreticisi, sürecin sonunda Et ve Süt Kurumu'nun elindeki stokları eritmesini sağlayacak bir hamle yapmasını bekliyor.