Kültür & Sanat

Malatya’da asırlar süren sır: Evliya Çelebi’yi büyüleyen o su nerede?

Evliya Çelebi’nin, sularına ve bolluğuna hayran kalıp “Yeryüzünün tüm öbür bağlarından, bahçelerinden üstündür” diyerek övdüğü tarihi Aspuzu bağları, varlığını tek bir kaynağa borçlu: Derme Suyu... Kozluk köyünün bağrından kopup gelen ve yüzyıllardır bu topraklara can veren bu efsanevi kaynak, dün Malatya Ovası'nı yeşile boyarken, bugün de şehrin içme suyu olarak hayati önemini koruyor.

Abone Ol

Malatya’da su kaynakları arasında çok önemli bir yere sahip olan ve kentin adeta can damarı sayılan Derme Suyu, asırlardır bölgedeki tarımı, kültürü ve yaşamı şekillendirmeye devam ediyor. Şehrin yeşil beldesi Gündüzbey’in ilerisinde, Kozluk köyü Pınarbaşı mevkiinden doğan bu özel su kaynağı, geçmişten bugüne Malatya Ovası'nın bereket simgesi olarak nitelendiriliyor.

FIRAT VE TOHMA’NIN YAPAMADIĞINI YAPTI

Coğrafi yapısı gereği kentin kuzeyinde batı-doğu yönünde uzanan Tohma ve Fırat nehirlerinin sularından, yükselti farkı nedeniyle yararlanamayan Malatya Ovası, aradığı hayata güneydoğudaki Derme Suyu ile kavuştu. Yüzyıllar boyunca inşa edilen kanallar vasıtasıyla ovaya ulaştırılan Derme Suyu, bölge tarımının tek güvencesi oldu.

90’LI YILLARDA DEĞİŞEN KADER

1990’lı yılların ortalarına kadar hem içme hem de sulama suyu olarak çift yönlü hizmet veren Derme Suyu, günümüzde artan nüfus ve kentsel ihtiyaçlar doğrultusunda sadece içme suyu şebekesini besleyecek kapasitede kullanılıyor. Derme'nin sulamadan çekilmesiyle birlikte Malatya Ovası'ndaki tarım alanları, başta Çat Barajı olmak üzere muhtelif modern su kaynaklarıyla destekleniyor.

MALATYA’NIN ÜNLÜ LEZZETLERİNİN MİMARI

Tarihte Evliya Çelebi’nin "Aspazon" (Aspuzu) olarak adlandırdığı ve sularıyla yeşilliğine övgüler yağdırdığı bölgenin temel varlık sebebi olan Derme Suyu, yerli ve yabancı gezginlerin lezzetini unutamadığı tarımsal ürünlerin de gizli mimarı konumunda. Derme Suyu’nun beslediği topraklarda yetişen dünyaca ünlü Malatya kayısısı başta olmak üzere kiraz, üzüm, elma, armut ve ayva gibi birçok meyve, bu kadim suyun bereketiyle geçmişte olduğu gibi bugün de dünya pazarlarındaki yerini alıyor.