Kars’ta çeşitli renklerle boyanan, boyun ve boynuzlarına bereket sembolü yiyecekler takılan koçlar, asırlardır süregelen “çoban bayramı” ile sürüye dahil ediliyor. Arpaçay ilçesine bağlı Koçköy köyünde besiciler, koç katım geleneğini yaşatmaya devam ediyor.
KOÇLAR SÜRÜLERE MAYIS'TAN SONRA KATILIYOR
Kuzuların kışın soğuğa ve açlığa dayanıklılığının düşük olması nedeniyle, koyunların yavrulama zamanını denetim altında tutmak amacıyla koçlar mayıs ayında ayrıldıkları sürülere sonbaharda tekrar katılıyor. Bir süre sürüden ayrılan ve besiye alınan koçlar, süslenerek yaylalarda düzenlenen “çoban bayramı” ile tekrar sürüye dahil ediliyor.
Arpaçay’da çobanlar tarafından yayladan indirilen sürüler için köy sakinleri hazırlıklar yapıyor. Yaylaya gelenlere çikolata ikram edilirken, kolonya tutan çobanlara da sürü sahipleri çeşitli hediyeler sunuyor. Köylüler, çoban ve katılımcılara geleneksel helva, hoşaf ve bulgur pilavı ikram ediyor. Karslı aşıkların sazlı sözlü eşlik ettiği koç katım geleneği, bölgedeki yıllardır süregelen kültürel bir etkinlik olarak dikkat çekiyor.
KARS'TA 1,5 MİLYON KÜÇÜKBAŞ HAYVAN BULUNUYOR
Tarım ve Orman İl Müdürü Enver Aydın, hayvan varlığı bakımından Türkiye’de ilk sıralarda yer alan Kars’ta farklı etkinlikler düzenlendiğini söyledi. Kentte 1,5 milyon küçükbaş hayvan bulunduğunu belirten Aydın, hayvancılığın daha çok mera ve yaylalarda, geniş alanlarda geleneksel yöntemlerle yapıldığını kaydetti.
Aydın, Koçköy’de gelenekselleştirilen koç katımının görsel açıdan güzel görüntülere sahne olduğunu belirterek,
“Koç katımının geleneksel olarak yaşatılması, bayram havasında şenlik gibi kutlanmasının yanı sıra bilimsel olarak da sürülerin genetik karışımının çoğaltılması ve verimliliğinin artırılması açısından önemlidir. Doğum zamanının yönetimiyle yeni sezonda daha kaliteli sürülere sahip olunuyor. Veteriner hakimlerimiz ve çalışma arkadaşlarımız bu dönemde besicilere eşlik ediyor, sürecin verimli geçmesi için çalışmalarımız devam ediyor”
dedi.
"İLK DOĞAN KUZULURA KIŞLIK ADI VERİLİR"
Koçköy’ün belde olduğu dönemde belediye başkanlığı yapan Esat Aydın, köyün yerleşim yerinin Tunç Çağı’na dayandığını ve adının koç ile koyundan geldiğini söyledi. Koçların yayladan bir ay önce indirildiğini ifade eden Aydın,
“Koç sahipleri koçlarını görmeye giderken çobanlara hediyeler götürür. Koçlar, katımdan önce mevsime göre özel besiye alınır. Eğer kıtlık varsa kasım ortasında koç katılır, ot ve saman varsa ekim ortasında sürüye katılır. İlk doğan kuzulara kışlık adı verilir”
dedi.
Sürü sahibi Mutlu Aktaş da koç katımını her yıl geleneksel olarak gerçekleştirdiklerini belirterek,
“Bizdeki gelenek, koçun bir damat gibi süslenmesidir. Düğün alayındaki gibi koçlar hazırlanır. Çocuklar da inançlara göre koçların üzerine bindirilir; erkek kuzuların doğması için erkek çocuklar kullanılır. Koçların boynuzuna takılan elma, bereket simgesidir. Atalarımızdan kalan bu inançla boynuzlara elma takıyoruz”
diye konuştu.
