E. Elhan Özus, Filiz Erden ve Melek Tufan tarafından “ Malatya yöresi geleneksel kadın kıyafetlerden günümüze yansımalar” adlı çalışmasını kaynak alarak Malatya’nın geleneksel kadın kıyafetlerini siz okuyucularımız için araştırdık.
ANADOLU KADIN GİYSİLERİ NEYİ YANSITIYOR?
Geleneksel Türk giyim kuşamı Anadolu kadının duygu ve düşüncelerini yansıttığı gibi bir milletin tarihi geçmişini, etkileşim halinde olduğu kültürleri de yansıttığı görülüyor. Zengin bir birikime sahip olan Anadolu kadın giysileri her zaman estetik görünümlü, emek, sabır ve ustalık gerektiren farklı giysilerden oldu.
MERKEZDE YAŞAYAN KADINLARIN GİYİMİ
Malatya merkez ve merkeze yakın ilçe ve beldelerde kadınlar özellikle günlük yaşamda entari ve çiçek desenli kumaşlardan yapılan, alt ucunda boydan boya bir süsleme bulunan bervanik kullanırdı. Ev dışına çıkışlarda kısa 2 kenarında 5 santimetre kalınlığında kırmızı şerit bulunan beyaz pamuklu marhama ya da kareli çarşaf ile örtünürlerdi. Ancak düğün, bayram gibi özel ve önemli günlerde canlı renklerden oluşan desenler ile döşenmiş kadife ya da basma kumaşlardan dikilmiş entariler ve cepkenler giyerlerdi.
DAĞLIK BÖLGELERDEKİ KADINLARIN GİYİMİ
Dağlık bölgelerde yaşayan kadınlar ise, renkli kumaştan eteği fırfırlı entari, altına bol kesimli şalvar giyer, bele de kuşak, puşi veya gümüş kemer bağlarlardı. En önemli özelliklerinden biri de bel kuşağı üzerine merkez de olduğu gibi bervanik denen bir önlük takılmalarıydı.
DİĞER SÜSLEMELER
Başa Küllük denilen kısa keçe bir al fes giyilir. Fesin çene altından tutturulan bir bağı var. Fesin üzerine bakır ya da gümüş tepelik yerleştirilir. Tepelikler çeşitli taşlarla, minelerle ve yapraklı zincirlerle süslenir. Durumu iyi olanlar tepeliğin ön kısmına küçük altın dizerler. Fesin üzerine yazma ya da renkli puşu örtülüp uçları omuz üzerine dökülür. İçlik olarak çiçekli bezlerden dikilen yuvarlak yakalı ve yanları yırtmaçlı kolu dirsekten biraz uzun giysiler kullanılır. Alta parlak kumaşlardan (Kadife, Saten) ya da çiçekli pazen ve basmadan yapılan şalvar ya da don giyerlerdi. Şalvarın peyki yok denecek kadar küçük. İçlik üstüne işlemeli feraceler, düz ya da çiçekli kumaşlardan dikilen ve alt kısmında fırfırlı süslemeler bulunan “zıbın” denilen entariler giyilir. Bele renkli ya da beyaz ipek kuşak ile gümüş kemer takılır. Ayaklarına beyaz yünden yapılmış üzeri nakışlı çoraplar ve kalın topuklu genellikle siyah renkli kuyruksuz yemeni giyerdi.
