Arapgir, Malatya’nın tarihi dokusuyla öne çıkan ilçelerinden biri olarak biliniyor. İlçede bulunan Arapgir Millet Hanı ise uzun yıllar ticaret merkezi olarak hizmet vermiş önemli yapılardan biri olma özelliğini taşıyor.
İKİ KATTA 25 DÜKKÂN
Dikdörtgene yakın yamuk plan tipine sahip olan han, ortasında üzeri açık ve havuzlu kare planlı bir avlu etrafında konumlanan dükkânlardan oluşuyor. Alt katta 12, üst katta 13 olmak üzere toplam 25 dükkân bulunuyor. Her iki kat aynı plan düzenine sahipken, dükkânların önü ahşap direklerle revak görünümünde tasarlanmış.
Kuzey duvarda yer alan merdivenle ikinci kata ve çatı katına çıkış sağlanıyor. Hanın kuzey cephesi çarşı sokağa bakarken, kesme taştan yuvarlak kemerli tek kanatlı ahşap giriş kapısı bulunuyor. Batı cephesinde de benzer özellikte ikinci bir kapı yer alıyor. Her dükkân için bir pencere mevcut.
MİMARİ DETAYLAR
Yapının dış duvarlarında köşe ve pencere kenarlarında düzgün kesme taş, diğer bölümlerde moloz taş örgü kullanılmış. Parselin yamuk biçimine uyum sağlamak için duvarlar kademelendirilerek kırılmalar oluşturulmuş. Kırılan köşelerde düzgün kesme taş tercih edilirken, kat ayrımı seviyelerinde mukarnaslı geçişler yapılmış.
Kat ayrımı ahşap direk ve tahtalarla sağlanırken, kapı, pencere ve merdivenler de ahşap malzemeden inşa edilmiş. Dükkân duvarları kerpiç örgülü ve sıvalı olarak yapılmış. Çatı 1980’li yıllarda yenilenerek sac ile kaplanmış. Yapı 570 metrekare alan üzerinde yer alıyor.
KİTABESİ KAYIP
Hanın giriş kapısı üzerinde bulunması gereken kitabe taşının yerinin boş olduğu, kitabesinin söküldüğü ve akıbetinin bilinmediği belirtiliyor. Yapım tarihine ilişkin resmi bir kayıt bulunmasa da ilçe halkı hanın 1850’li yıllarda inşa edildiğini ifade ediyor.
Uzun yıllar ticaret hayatına ev sahipliği yapan Arapgir Millet Hanı, 2010 yılında tamamlanan restorasyon çalışmasıyla Malatya’nın kültürel mirası arasında yerini korumaya devam ediyor.