Türkiye’de her yıl yaklaşık 12 bin kişi bir uzvunu kaybediyor ve bunun en büyük nedeni diyabet. Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Doğan, şeker hastalığını kontrol altına almanın uzuv kayıplarını önlemede kritik rol oynadığını açıkladı.
Doç. Dr. Doğan, diyabetin yalnızca kan şekerini yükselten bir hastalık olmadığını belirterek,
“Bunun küçük damarlar üzerinde oluşturduğu zararlarla, organ ve uzuv kayıplarına neden olan bir hastalık. Görme kaybı olabilir, göz damarlarını etkiler. Böbrek yetmezliği, diyalizin sık sebepleri arasında. Sessiz, sinsi kalp krizine neden olabilir ki bunun dışında hissizlik, his duyusunun kaybına bağlı olarak organlarımızdaki oluşan hasarı, travmayı, yaralanmayı algılayamamıza da sebebiyet verebiliyor. Bu nedenle de ‘diyabetik ayak’ dediğimiz, ayak ve uzuv kayıplarına neden olan ampütasyonlara neden olabilen klinik tablolara sebebiyet verebilmekte”
dedi.
Son 10 yılda Türkiye’de diyabetli hasta sayısının 6-7 milyondan 12 milyona yükseldiğine dikkat çeken Doç. Dr. Doğan, artışın başlıca nedenlerini şöyle açıkladı:
“10 yılda yaşam alışkanlıklarımız değişti. Bir daha sedanter yaşamaya başladık, hareketimiz azaldı. Daha az yürüyoruz, daha az efor sarf ediyoruz ya da spor yapıyoruz. İkinci neden de beslenme alışkanlığımız. Evde yemek yapma kültürümüz kayboldu. Hazır gıdalar tüketiyoruz. Ambalajlı gıdalar, donmuş gıdalar. Bu iki faktör bir araya geldiğinde şeker hastalığı artışını tetikleyen temel faktör olduğunu söyleyebiliriz.”
Uzman, diyabet hastalarına önerilerini ise şöyle paylaştı:
“Özellikle diyabet hastaları her rutin hastane ziyaretlerinde ayak kontrollerini yapmalılar.”
“Günlük kendileri eve vardıklarında uygun ayak hijyenini sağlamalılar ve konforlu bir ayakkabı giymeliler.”
“Ayakkabının markasına, şekline değil, yumuşak, ayağı kavrayan ve ayak dokusuna zarar vermeyen bir ayakkabı kullanmalılar.”
Doç. Dr. Doğan, diyabetin kontrol altına alınabilir bir hastalık olduğunu vurgulayarak, şunları ekledi:
“Bugün yıllık 12 bin ampütasyondan bahsediyoruz. Yani 12 bin insan her yıl bir şekilde bir uzvunu kaybetmektedir. Bunun en büyük sebebi de şeker hastalığıdır. Şeker hastalığını kontrol altına aldığımızda; ki şeker hastalığının temel 3 sacayağı var. Bunlardan biri ilaç; düzgün ilaçlarını kullanacak, beslenmesine dikkat edecek, günlük bir egzersiz yapacak. Bunları sağladığımızda şeker hastalığını kontrol altına alıyoruz. Uzuvlarda oluşan yaralanmaları da başlangıç aşamasına tedavi ettirirsek bu hastalıklar önlenebilir ve kontrol altına alınabilir.”