Tarım kenti Malatya’nın Arguvan ilçesi, tarihi ve siyasi kırılma noktalarından birine sahne oldu. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan yeni sezon arpa ve buğday alım fiyatları, Arguvanlı üreticilerde adeta infial yarattı. Girdi maliyetlerinin altında ezildiklerini belirten yüzlerce çiftçi, traktörleriyle ilçe meydanına inerek dev bir protesto gösterisi düzenledi.
Arguvan Belediye Başkanı Ersoy Eren ve Arguvan Ziraat Odası Başkanı Turan Aslantürk’ün de tam kadro destek verdiği eylemde, üreticiler ekonomik çıkmazı meydanlarda haykırdı. Sık sık "Direne direne kazanacağız!" ve "Susma, sustukça sıra sana gelecek!" sloganlarının yükseldiği meydanda, siyasi iktidara yönelik çok sert bir "sandık muhtırası" yayımlandı.
ÇİFTÇİ ALİ CABUL "MALİYET 15 LİRA, VERİLEN FİYAT 12.75! BU ÇİFTÇİ NASIL YAŞAYACAK?"
Üreticiler adına meydanda mikrofonu alan ve alanı coşturan çiftçi Ali Cabul, TMO’nun açıkladığı fiyatlar ile tarladaki çıplak gerçek arasındaki uçurumu net rakamlarla gözler önüne serdi. Uzmanların ve ziraat odalarının yaptığı maliyet hesaplarının görmezden gelindiğini söyleyen Cabul, şu ifadeleri kullandı:
"Bugün arpa için bize reva görülen birim fiyatı 12.75 TL. Ama uzmanların ve bizim hesaplarımıza göre bugün bir kilo arpanın bize maliyeti en az 15 lira! Bu çiftçi bu üretimi nasıl yapacak, bu toprağı nasıl ekecek? Buğday için verilen fiyat 16,5 lira. Bizim yaptığımız hesaplara göre buğdayın bize maliyeti en az 18 ile 18,5 lira arasında. Biz bu fiyatlarla bu sene borçlarımızın ancak bir kısmını kapatabiliriz."
"SORUN TMO DEĞİL, SORUN CUMHURBAŞKANLIĞI SANDIKTA HESAPLAŞACAĞIZ!"
Konuşmasında hedef tahtasına TMO Genel Müdürlüğü'nü değil, doğrudan siyasi iktidarı ve karar merciini koyan Ali Cabul, meydandaki kalabalığın sesi oldu. Tarım politikasının çiftçiyi bitirme noktasına getirdiğini vurgulayan Cabul, sert sözlerle yükledi:
"Sorun TMO Genel Başkanının değil, sorun bakanlığın da değil. Sorun tamamen siyasal iktidarın ve siyasal iktidarın başında bulunan Cumhurbaşkanlığının kendisidir. Cumhurbaşkanından habersiz bu ülkede bir kuş uçma imkanı yoktur. Ama sorun hiç oraya uzatılmıyor. Sanki TMO Başkanı kafasına göre fiyat belirlemiş gibi davranılıyor. Bu siyasi iktidar köylüden, çiftçiden, yoksuldan yana değil. Bizi üretimden koparmak, usandırmak ve kendi toprağımızda amele, işçi olarak çalıştırmak istiyorlar. Topraklarımızı maden holdinglerine, büyük şirketlere peşkeş çektirmeyeceğiz! Bizi yok etmek isteyenlere karşı biz de oylarımızla günü geldiğinde gerekli tavrı alacağız. Günü geldiğinde sandıklarda bunun hesabını soracağız!"
ARGUVAN’IN KÖYLERİ İKİ ATEŞ ARASINDA "YUKARI KÖYLERİ DON VE YAĞMUR VURDU"
Ülke genelinde rekolte (yield) belirlenirken bölgesel iklim krizlerinin ve afetlerin hesaba katılmadığını belirten Cabul, Arguvan’ın coğrafi mağduriyetine de dikkat çekti:
- Aşağı Bölge (Narmikan, Aşağısülmenli, Parçıkan, Morhamam): "Arpalar bu bölgelerde fena değil. Tonaj farkından dolayı buralardaki çiftçi bu sene sadece borçlarını kapatabilecek."
- Yukarı Bölge (Tarlacık, Asmacık, Eğmir, Kızık): "Bu yukarı köylerin arpaları dondan ve aşırı yağmurdan dolayı çok kötü durumda. Ülke genelinde rekolte belirlenirken bu durum hesaba katılmadı. Arguvan çiftçisi çifte sıkıntı yaşıyor."
BAŞKAN ERSOY EREN "MASA BAŞINDA FİYAT BELİRLENMEZ, GİDİP MAZOTA BAKSINLAR!"
Eyleme katılarak çiftçinin hak arama mücadelesine omuz veren Arguvan Belediye Başkanı Ersoy Eren, hükümete acil çağrıda bulundu. Kararların derhal revize edilmesi gerektiğini söyleyen Başkan Eren, şu vurguyu yaptı:
"Çiftçi ayakta kalırsa ülke ayakta kalır. Ülkenin ayakta kalmasını istiyorsanız, gelip sahada çalışacaksınız. Masa başında fiyat belirlenmez. Üreticilerimiz perişan durumda. Bunu görmezden gelmek doğru bir tavır değil. Hükümetimize düşen, bu kararları yeniden gözden geçirmeleridir. Günün şartlarına göre gitsinler bir mazot fiyatına baksınlar, kendi değerlendirmelerini ona göre yapsınlar. Mazot fiyatı zaten kendilerine ışık tutacaktır."
ZİRAAT ODASI BAŞKANI ASLANTÜRK "TÜİK ENFLASYONU YÜZDE 30, TMO’NUN ARTIŞI YÜZDE 15!"
Arguvan Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Turan Aslantürk ise girdi maliyetlerinin altını çizerek TÜİK rakamları ile TMO fiyatları arasındaki devasa çelişkiyi deşifre etti. "Çiftçi sadaka değil, emeğinin karşılığını istiyor" diyen Aslantürk şöyle konuştu:
"Mazotun, gübrenin, sertifikalı tohumun, zirai ilacın, işçilik, elektrik ve su maliyetlerinin tavan yaptığı bu dönemde açıklanan hububat alım fiyatları üreticiyi hayal kırıklığına uğratmıştır. Resmi TÜİK enflasyonu dahi yüzde 30 açıklanmışken, TMO'nun arpa fiyatına yaptığı artış yüzde 15, buğdaya yaptığı artış yüzde 20'de kalmıştır. Bu hiçbir şekilde kabul edilemez. Bu şartlarda çiftçi yarın ekim döneminde tarlasını boş bırakmak zorunda kalacaktır. Çiftçinin sesi duyulana kadar mücadelemizi demokratik ve yasal zeminde sürdüreceğiz. Yaşasın üretim, yaşasın alın teri!"