Ege Üniversitesi (EÜ) Ödemiş Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Öznur Usta Yeşilbalkan’ın danışmanlığını yaptığı, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi yürütücülüğünde hazırlanan “Parkinson hastalarında derin öğrenme yaklaşımı kullanılarak akustik ses analizi ile disfajinin tespit edilmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ) yürütücülüğünde, 4 üniversite ve özel sektörün katılımıyla hazırlanan proje, Parkinson hastalarının yaşamını tehdit eden yutma bozukluklarının erken tespitini hedefliyor. Türk bilim insanları tarafından geliştirilecek “Akıllı Karar Destek Sistemi” ile hastaların yutma sesleri analiz edilerek hekimlere teşhis sürecinde rehberlik edilmesi amaçlanıyor. Projenin klinik çalışmaları Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde gerçekleştirilecek.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, yerli ve milli anlayışla hazırlanan ve Parkinson hastaları için hayati önem taşıyan sistemi geliştirmeyi amaçlayan ekibi tebrik ederek başarılar diledi.
BİLİM VE TEKNOLOJİ AĞI TEK ÇATI ALTINDA
Proje Danışmanı Prof. Dr. Öznur Usta Yeşilbalkan, Parkinson hastalarının yaşam kalitesini doğrudan etkileyen yutma bozukluklarının yapay zekâ rehberliğinde takip edileceğini belirterek,
“Hastaların yutma seslerini analiz ederek hekimlere teşhis aşamasında rehberlik edecek bir ‘Karar Destek Sistemi’ geliştirmeyi hedefliyoruz. Bu çalışma, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve yurt dışından uzmanlıkların birleştiği güçlü bir teknoloji ağını temsil ediyor. Tıp, sağlık, mühendislik ve bilişim dünyasını buluşturan disiplinler arası güç birliği sayesinde geliştirilen sistemin hem yerli hem de dünya çapında rekabet edebilir bir teknoloji olması hedefleniyor”
dedi.
HEKİMLERE PEK ÇOK KOLAYLIK SUNULACAK
Projenin hedeflerine ilişkin bilgi veren Yeşilbalkan, sistem sayesinde hekimlerin veriye hızlı erişim sağlayacağını ve hastaları zahmetsiz şekilde izleyebileceğini ifade etti. Yapay zekânın insan kulağının fark edemeyeceği ses detaylarını analiz ederek saniyeler içinde risk raporu sunmasının planlandığını aktaran Yeşilbalkan, invaziv ve maliyetli yöntemlere gerek kalmadan yalnızca ses analiziyle hastaların düzenli takip edilebileceğini vurguladı.
Yutma güçlüğü nedeniyle besinlerin akciğere kaçması sonucu oluşan zatürre ve beslenme bozukluğu gibi ölümcül risklerin erken aşamada tespit edilmesinin hedeflendiğini kaydeden Yeşilbalkan, projenin Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna da katkı sunacağını belirtti.
GELECEĞİN BİLİM İNSANLARI YETİŞTİRİLECEK
Proje kapsamında genç araştırmacıların da aktif rol alacağını dile getiren Yeşilbalkan, alanında uzman akademisyenlerin rehberliğinde farklı disiplinlerden gelen gençlerin yapay zekânın sağlık alanındaki uygulamalarında deneyim kazanacağını ifade etti.
4 ÜNİVERSİTEDEN MULTİDİSİPLİNER BİLİM EKİBİ
Projenin yürütücülüğünü MSKÜ Fethiye Sağlık Bilimleri Fakültesi Gerontoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Furkan Bilek üstlenirken, danışmanlığını Prof. Dr. Öznur Usta Yeşilbalkan ile University College Cork School of Nursing and Midwifery Senior Research Coordinator İsmail Toygar yapıyor.
Projede; EÜ Tıp Fakültesinden Prof. Dr. Sibel Eyigör, Doç. Dr. Ahmet Acarer ve Prof. Dr. Kerem Öztürk, Atatürk Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Aslı Nur Polat ile özel sektörden Bilgisayar Mühendisi Dr. Hüseyin Yaman araştırmacı olarak görev alıyor. Ayrıca EÜ Hemşirelik Fakültesinden Arş. Gör. İrem Gül, doktora öğrencisi İrem Karaman ve İzmir Tınaztepe Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Kağan Şahin projede bursiyer olarak yer alıyor.