Sosyal medyada ev ve araç ilanları güvenilir mi, kapora dolandırıcılığı nasıl anlaşılır, EİDS sistemi sosyal medya paylaşımlarında geçerli mi? İşte konuya dair tüm merak edilen o soruların yanıtları.
İkinci el araç ile kiralık veya satılık ev arayanların son günlerde en çok karşılaştığı mağduriyetlerin başında sosyal medya üzerinden yapılan dolandırıcılıklar geliyor. İlan sitelerinde Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) zorunlu hale gelince, sistemdeki denetimden kaçan fırsatçılar doğrudan sosyal medya ağlarına yöneldi. Ticaret Bakanlığı, her gün binlerce kişinin girdiği bu platformlarda yayılan doğrulanmamış ilanlara karşı acil bir uyarı yayınladı. Yapılan düzenlemeye göre, artık emlak ofisleri ve oto galeriler sosyal medya hesaplarında bağımsız ilan paylaşamıyor; yalnızca EİDS onaylı bağlantıları yayınlamaları gerekiyor. Peki piyasa değerinin çok altında satılan cazip araç ve konut fırsatlarını gördüğümüzde dolandırılmamak için ne yapmalıyız? Yetkililer ve tüketici dernekleri, sosyal medya üzerinden dönen kapora tuzaklarına karşı hayati detayları paylaştı.
SOSYAL MEDYADAKİ ARAÇ VE EV İLANLARI GÜVENLİ Mİ?
Bakanlık, sosyal medya platformlarında kurallara aykırı yapılan ilan paylaşımlarını yakın takibe aldı. Emlak ve galeri işletmeleri artık Instagram veya Facebook gibi mecralarda kendi başlarına bağımsız ilan fotoğrafları ve bilgileri paylaşamıyor. Kanuna göre, işletmelerin sadece EİDS doğrulaması yapılmış resmi ilan bağlantılarını takipçilerine sunması gerekiyor. Bu kurala uymayan, doğrulanmamış içerikleri paylaşan hesaplara yönelik ağır idari yaptırımlar ve cezalar kesiliyor. Vatandaşların bu tür bağlantısı olmayan, doğrudan fotoğraf atılarak pazarlanan ilanlara şüpheyle yaklaşması isteniyor.
EİDS SİSTEMİ NEDİR VE SOSYAL MEDYAYI NASIL ETKİLİYOR?
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), satılmak istenen aracın veya konutun gerçekten o kişiye ait olup olmadığını ve satıcının yetkisini doğrulayan resmi bir güvenlik duvarı olarak çalışıyor. İlan sitelerinde bu sistem devreye girdiğinde sahte ilanların büyük bir kısmı temizlendi. Ancak dolandırıcılar, resmi doğrulama yapamadıkları için denetimin daha zor olduğu sosyal medya platformlarını mesken tuttu. Bakanlık, vatandaşları bu denetimsiz alanlarda karşılaştıkları "fırsat" adı altındaki tuzaklara karşı uyanık olmaya çağırıyor. Doğrulanmış bir link içermeyen hiçbir sosyal medya ilanına itibar edilmemesi büyük önem taşıyor.
KAPORA DOLANDIRICILIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Tüketici Hakları Genel Başkanı Ergün Kılıç, ilan sitelerinde alınan yasal önlemlerin ardından dolandırıcıların sosyal medyadaki stratejilerini deşifre etti. Kılıç, piyasa değerinin çok altında fiyatlarla sunulan ilanların en büyük tehlike sinyali olduğunu belirtiyor. Satıcı sizinle sadece WhatsApp veya benzeri mesajlaşma uygulamaları üzerinden iletişim kurmak istiyorsa dikkatli olmanız gerekiyor. "Hemen kapora gönder, başkası alacak, arkanda bekleyen çok kişi var" diyerek aciliyet yaratan ve ödeme baskısı kuran kişiler, genellikle kapora dolandırıcıları olarak karşımıza çıkıyor.
UCUZ İLAN GÖRDÜĞÜMÜZDE NE YAPMALIYIZ?
Uzmanlar, cazip fiyatlı bir ilanla karşılaşıldığında kesinlikle acele edilmemesi gerektiğini vurguluyor. İlan sahibinin gerçek kimliğini teyit etmeden, taşınmazın ya da aracın resmi kayıtlarını kendi gözlerinizle görmeden bir kuruş dahi ön ödeme yapmayın. Gönderilen kapora, doğrudan dolandırıcıların cebine girdiği için geri alınması hukuken uzun ve zorlu bir sürece dönüşüyor. Herhangi bir sosyal medya platformunda şüpheli bir satış ilanı ya da baskıcı bir satıcı profili sezdiğiniz an, iletişimi keserek durumu hemen ilgili kamu kurumlarına bildirin.