Modern yaşamın vazgeçilmezleri arasında yer alan plastik kap, tabak ve pişirme gereçlerinin sağlık açısından sanıldığı kadar güvenli olmadığını belirten Acıbadem Bodrum Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuğçe Arabalı, özellikle ısı, yağ ve uzun süreli temas durumlarında bu ürünlerden gıdaya kimyasal geçişin artabildiğini söyledi.
PLASTİSİTE TEHLİKESİNE DİKKAT
Plastiklerin hafif, ucuz, dayanıklı ve pratik olmaları nedeniyle mutfakta sıkça tercih edildiğini belirten Arabalı, bu noktada “plastisite” yani plastikleşme kavramına dikkat çekti. Plastisiteyi, plastik ürünlerin içeriğinde bulunan bazı kimyasalların zamanla ve özellikle ısı etkisiyle gıdaya geçmesi olarak tanımlayan Arabalı, plastiklerin tek bir maddeden oluşmadığını; esneklik ve dayanıklılık kazandırmak için çeşitli kimyasallar eklendiğini ifade etti.
ISI KİMYASAL SIZINTIYI ARTIRIYOR
Sıcak çorbanın plastik kaba konması, mikrodalgada plastik kap kullanımı ya da plastik spatula ile sıcak tencerenin karıştırılmasının kimyasal sızıntıyı kat kat artırdığını vurgulayan Arabalı, mutfakta en sık karşılaşılan kimyasalların BPA (Bisfenol A), BPS ve BPF, fitalatlar, stiren ve PFAS olduğunu söyledi. Bu maddelerin büyük bölümünün endokrin bozucu özellik taşıdığını belirten Arabalı, hormon sistemini taklit edebildiğini ya da baskılayabildiğini kaydetti.
UZUN VADEDE CİDDİ SAĞLIK RİSKLERİ
Plastik kaynaklı kimyasallara uzun süre düşük dozda maruz kalmanın hormonal dengesizliklere, infertilite ve adet düzensizliklerine, insülin direnci ve obeziteye, tiroid fonksiyon bozukluklarına, erken ergenliğe ve meme ile prostat kanserleri gibi ciddi hastalıklara yol açabileceğini belirten Arabalı, özellikle bebekler, çocuklar, gebeler ve emziren annelerin daha yüksek risk altında olduğunu ifade etti.
“YANLIŞ MATERYAL, SAĞLIKLI YEMEĞİ BİLE RİSKLİ HALE GETİRİR”
Tencere ve mutfak araçlarının yalnızca pişirme aracı olmadığını vurgulayan Arabalı, yanlış materyal seçiminin en sağlıklı yemeği bile riskli hale getirebileceğini söyledi. Granit ve teflon ürünlerin çizildiğinde ve yüksek ısıya maruz kaldığında toksik gaz ve parçacık açığa çıkarabildiğini belirten Arabalı, düşük kaliteli silikon ürünlerin de kimyasal salınım yapabileceği uyarısında bulundu. Eski ve çizilmiş plastik kaplar, melamin tabaklar, alüminyum tencereler ile tek kullanımlık plastik ürünlerden uzak durulması gerektiğini dile getirdi.
CAM VE ÇELİK DAHA GÜVENLİ
Plastik yerine cam saklama kapları, cam su şişeleri ve borosilikat cam ürünlerin tercih edilmesini öneren Arabalı, döküm tencereler, paslanmaz çelik ürünler ve kaplama olmayan seramiklerin de güvenli alternatifler arasında yer aldığını söyledi.
“ISIYLA TEMAS EDEN ALANLARDA PLASTİKTEN UZAK DURUN”
Plastik saklama kabı yerine cam, streç film yerine balmumlu bez, plastik su şişesi yerine cam şişe veya çelik termos kullanımının kimyasal maruziyeti ciddi şekilde azalttığını belirten Arabalı, plastiklerin tamamen hayatımızdan çıkarılamasa da ısıyla temas eden alanlarda plastikten uzak durmanın en önemli adım olduğunu ifade etti.
Sağlıklı beslenmenin yalnızca tüketilen gıdalarla sınırlı olmadığını vurgulayan Arabalı, yemeğin neyin içinde pişirildiği ve saklandığının da beslenmenin bir parçası olduğunu belirterek, uzun vadede hormon sağlığını korumak ve özellikle çocukları risklerden uzak tutmak için mutfakta bilinçli tercihler yapılması gerektiğini söyledi.
