Biyokimya-Nörobilim Uzmanı Derya Murat Özgün, insan beyninin sanılandan çok daha esnek bir yapıya sahip olduğunu belirterek önemli açıklamalarda bulundu.
Uzman isim, uzun yıllar boyunca bilim dünyasında hakim olan “beyin çocuklukta gelişimini tamamlar ve yetişkinlikte sabit kalır” görüşünün artık geçerliliğini yitirdiğini söyledi. Günümüzde yapılan nörobilim araştırmalarının, beynin yaşam boyu değişebilen ve kendini yenileyebilen dinamik bir sistem olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı.
NÖROPLASTİSİTE NEDİR?
Öğr. Gör. Özgün, bu değişim yeteneğinin bilimsel olarak Nöroplastisite olarak adlandırıldığını ifade etti. Nöroplastisite, beynin yeni deneyimler, öğrenme süreçleri ve çevresel etkenler karşısında sinirsel bağlantılarını yeniden düzenleyebilme kapasitesi anlamına geliyor.
Bu süreçte sık kullanılan becerilerin güçlendiğini, kullanılmayan bağlantıların ise zamanla zayıfladığını belirten Özgün, “Örneğin yeni bir dil öğrenmeye başladığımızda başlangıçta zorlanırız. Ancak tekrar arttıkça kelimeleri hatırlamak ve cümle kurmak kolaylaşır. Çünkü beynimiz bu yeni beceriye uyum sağlayarak ilgili sinir ağlarını güçlendirir” dedi.
MÜZİK VE SPOR BEYNİ GELİŞTİRİYOR
Beynin değişim kapasitesinin günlük yaşamda da gözlemlenebileceğini söyleyen Özgün, müzik ve sporun bu süreçte önemli rol oynadığını vurguladı.
“Müzik aleti çalan kişilerde parmak hareketlerini kontrol eden beyin bölgeleri daha gelişmiştir. Spor yapan bireylerde ise motor koordinasyonla ilişkili sinir ağları güçlenir. Bu durum beynin sürekli olarak kendini geliştirdiğinin en somut göstergelerindendir” ifadelerini kullandı.
BEYİN HASARINDA İYİLEŞME MÜMKÜN
Nöroplastisitenin yalnızca öğrenme süreçlerinde değil, aynı zamanda iyileşme süreçlerinde de kritik rol oynadığını belirten Özgün, bazı beyin hasarları sonrasında beynin farklı bölgelerinin hasar gören alanların görevlerini üstlenebildiğini söyledi.
Bu nedenle rehabilitasyon uygulamaları ve bilişsel egzersizlerin nörolojik hastalıkların tedavisinde önemli bir yere sahip olduğuna dikkat çekti.
BEYİN SAĞLIĞI İÇİN AKTİF YAŞAM ŞART
Zihinsel aktivitenin beyin sağlığı üzerindeki etkisine de değinen Özgün, “Yeni bir şey öğrenmek, farklı hobiler edinmek, sosyal ilişkileri sürdürmek ve zihni aktif tutmak beyin bağlantılarının güçlenmesine katkı sağlar” dedi.
Uzmanlar, düzenli zihinsel egzersizlerin hafızayı güçlendirdiğini, öğrenme kapasitesini artırdığını ve yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlatabileceğini belirtiyor.
BEYİN YAŞAM BOYU GELİŞİYOR
Sonuç olarak insan beyninin sabit bir yapı olmadığını vurgulayan Özgün, “Aksine beyin, yaşam boyunca değişebilen, gelişebilen ve kendini yeniden organize edebilen son derece dinamik bir sistemdir” diyerek sözlerini tamamladı.