Halk arasında “atom” ya da “sarı serum” olarak bilinen ve çoğunlukla vitamin, ilaç ve takviyelerden oluşan serumlara yönelik uzmanlardan peş peşe uyarılar geldi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı’ndan Doç. Dr. Serap Biberoğlu, özellikle soğuk algınlığı şikayetleriyle başvuran hastaların serum talebinin arttığını belirterek, hastane dışı uygulamaların ölümle sonuçlanabileceğini söyledi.
ACİL SERVİSLERDE SERUM TALEBİ ARTTI
Mevsimsel etkilerle birlikte acil servislere soğuk algınlığı başvurularının arttığını belirten Doç. Dr. Serap Biberoğlu, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, öksürük ve gözlerde yaşarma gibi şikayetlerle gelen hastaların çoğunun “sarı serum” talebinde bulunduğunu ifade etti. Biberoğlu, grip vakalarında H1N1, Covid ve H3N2 gibi viral enfeksiyonların sık görüldüğünü belirterek, muayene sonrası gerekli tedavilerin düzenlendiğini ancak serum talebinin önerilmediğini vurguladı.
“BİR ŞEY OLMAZ” DÜŞÜNCESİ YANLIŞ
Halk arasında sarı serumun B vitamini kompleksleri, C vitamini, çeşitli ilaçlar ve bazen antibiyotikler içeren damardan uygulanan bir karışım olduğunu belirten Biberoğlu,
“Hastalar, ‘Taktırdım, bana çok iyi geldi, bir şey olmaz’ diyebiliyor. Ancak bu maddeler birbirleriyle etkileşime girerek ciddi yan etkilere, hatta zehirlenmeye yol açabilir. Anafilaksi, dakikalar hatta saniyeler içinde ölümle sonuçlanabilen son derece acil bir durumdur”
dedi.
EV VE HASTANE DIŞI ORTAMLARDA RİSK BÜYÜK
Serumların mutlaka acil müdahale donanımı bulunan sağlık kuruluşlarında uygulanması gerektiğinin altını çizen Biberoğlu, ev ve hastane dışı ortamlarda yapılan uygulamaların hayati risk taşıdığını söyledi.
“Daha önce olmaması, olmayacağı anlamına gelmez. Anafilaksi her zaman gelişebilir. Bu nedenle damar yoluyla verilecek tüm ilaçlar, yalnızca uygun sağlık ortamlarında uygulanmalıdır”
diye konuştu.
BİLİMSEL KANITI YOK
Grip benzeri viral enfeksiyonlarda istirahat, dengeli beslenme, bol sıvı tüketimi ve ağızdan alınan ilaçların yeterli olduğunu vurgulayan Biberoğlu,
“Sarı serumun bilimsel olarak kanıtlanmış bir faydası yoktur. Geçici bir iyilik hali oluşturabilir. Acil servisler hayat kurtarılan merkezlerdir, serum talebiyle başvurmak doğru değildir”
ifadelerini kullandı.
ÇOCUKLAR İÇİN DAHA BÜYÜK TEHLİKE
Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Nurhayat Yakut da sarı serumun çocuklar için ciddi riskler taşıdığına dikkat çekti. Yakut,
“Bu karışımların hastalığı önleyici ya da klinik bulguları düzeltici bir özelliği yok. Vitamin içerikleri çocuklarda hayati alerjik reaksiyonlara, böbrek, karaciğer ve kalp üzerinde yük artışına neden olabilir”
dedi.
DOKTOR KARARI ŞART
Serum uygulamasının ancak ağızdan tedavinin mümkün olmadığı durumlarda ve mutlaka doktor kararıyla yapılması gerektiğini belirten Yakut, üst solunum yolu ve viral enfeksiyonların yönetiminde dinlenme, düzenli uyku, yeterli sıvı alımı ve dengeli beslenmenin en etkili yöntemler olduğunu vurguladı.