Sosyal medyada ve internet ortamında hızlı kilo verme vaadiyle öne çıkan şok diyetler, estetik kaygılar uğruna sağlığı ciddi biçimde riske atıyor. Çok düşük kalorili, yüksek proteinli ve yetersiz sıvı alımına dayanan bu diyetlerin, özellikle böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilediği belirtiliyor.
“ŞOK DİYETLER VÜCUT FİZYOLOJİSİNE AYKIRI”
Şok diyetlerin böbreklere verdiği zararlar konusunda uyarılarda bulunan Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay, bu diyetleri kısa sürede hızlı kilo verdiren ancak son derece zararlı beslenme modelleri olarak tanımladı. Alpay,
“Çok düşük kalorili, yüksek proteinli, karbonhidratın yok denecek kadar az olduğu ve sıvı alımının yetersiz kaldığı bu diyetler, vücut fizyolojisine uygun değildir. Kısa sürede yapılan bu tür müdahaleler, başta böbrekler olmak üzere birçok organ sistemine zarar verebilir”
dedi.
BÖBREKLERİN YÜKÜ ARTIYOR
Yüksek protein tüketiminin vücutta asit içerikli metabolik artıkları artırdığını belirten Alpay, böbreklerin bu artıkları temizlemek için zorlandığını söyledi. Az sıvı alımıyla birleşen bu durumun, böbreklerin adaptasyon yeteneğini azalttığını ve zamanla kronik böbrek yetmezliğine yol açabileceğini vurguladı. Özellikle hipertansiyon ve diyabet hastaları ile ailesinde böbrek hastalığı öyküsü bulunan kişilerde riskin daha erken ve belirgin ortaya çıktığını ifade etti.
HIZLI KİLO KAYBI SU VE KAS KAYBI
Karbonhidratın ciddi şekilde kısıtlandığı şok diyetlerde kilo kaybının büyük ölçüde su ve kas kaybından kaynaklandığını dile getiren Alpay, suyun böbrekler ve tüm vücut için hayati öneme sahip olduğunu söyledi. Susuzluğun idrarı koyulaştırarak böbrek taşı oluşumunu hızlandırabileceğini, özellikle sıcak havalarda akut böbrek yetmezliği riskini artırabileceğini belirtti.
BÖBREK TAŞI VE ELEKTROLİT DENGESİ BOZULUYOR
Şok diyetlerin böbrek taşı riskini de artırdığına dikkat çeken Alpay, yüksek protein, düşük lif ve düşük kalsiyum içeren beslenmenin idrarı asidik hâle getirdiğini ve taş oluşumunu kolaylaştırdığını söyledi. Ayrıca bu diyetlerin sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum dengesini bozarak kalp ritim bozuklukları, kas krampları, bilinç bulanıklığı gibi ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade etti.
“ŞOK DİYETLER KALICI ÇÖZÜM DEĞİL”
Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın da kısa sürede kilo verme isteğinin sağlık bilincini geri plana ittiğini belirtti. Diyetin yalnızca beslenmeyi değil, yaşam tarzının bütününü kapsadığını hatırlatan Aydın, şok diyetlerde verilen kiloların çoğunlukla su ve kas kaybı olduğunu söyledi.
YO-YO SENDROMU RİSKİ
Şok diyetlerin metabolizmayı yavaşlattığını ve verilen kiloların kısa sürede geri alınmasına yol açtığını vurgulayan Aydın, bu durumun “yo-yo sendromu” olarak adlandırıldığını ifade etti. Sürekli tekrar edilen bu döngünün hormonal dengeyi bozarak başta böbrekler olmak üzere birçok organı olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.
UZMANLARDAN ORTAK UYARI
Uzmanlar, sağlıklı ve kalıcı kilo kaybı için kişiye özel, dengeli beslenme programlarının ve yeterli sıvı alımının önemine dikkat çekerek, şok diyetlerden uzak durulması gerektiğini vurguladı.