Malatya’nın dünyaca ünlü kayısısında üretim ve verimlilik konusu yeniden gündeme geldi. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Malatya Şube Başkanı Fevzi Çiçek, kayısı üretimindeki düşüşlerin nedenlerini değerlendirerek, önemli açıklamalarda bulundu.
Kayısı üretiminde yaşanan düşüşlerin çoğu zaman verimden değil, pazar payındaki değişimlerden kaynaklandığını belirten Çiçek, verimdeki dalgalanmaların ise daha çok iklim koşullarına bağlı olarak ortaya çıktığını söyledi.
“REKOLTESİ YÜKSEK OLAN ÜLKELER PAZARDA AVANTAJ ELDE EDEBİLİYOR”
“Dünya genelinde kayısı ağaçlarından ağaç başına ortalama 80 ila 100 kilogram verim alınırken, Malatya’da bu rakam yaklaşık 40 ila 60 kilogram arasında kalıyor. Bu da üretimde ciddi bir verim farkına işaret ediyor” diyen Çiçek,
“Mevcut ağaç sayısı ve üretim alanı dikkate alındığında Malatya’nın aslında kurulu kapasitesinin yaklaşık üçte biri oranında üretim yaptığı ifade ediliyor. İklim faktörleri, ilkbahar geç donları, erken yağışlar, hastalıklar ve dolu gibi olaylar ürün kalitesini ve rekolteyi etkileyebiliyor. Bu durum her bölgede farklı şekilde ortaya çıktığı için üretimde dalgalanmalar yaşanabiliyor. Üretim maliyetlerinin yüksek olduğu bir ortamda, iklim koşullarına bağlı rekolte düşüşleri yaşandığında oluşan pazar boşluğunu diğer üretici ülkeler hızlı şekilde doldurabiliyor. Daha düşük maliyetle üretim yapan ve o yıl rekoltesi yüksek olan ülkeler pazarda avantaj elde edebiliyor”
ifadelerini kullandı.
ORTA ASYA ÜLKELERİ ÖNEMLİ RAKİP
Orta Asya ülkelerinin Malatya kayısısı için önemli rakip olduğunu söyleyen Çiçek şunları kaydetti:
“Özellikle Orta Asya ülkeleri bu noktada önemli rakipler arasında yer alıyor. Özbekistan’da kuru kayısı üretiminin yaklaşık 65 bin ton civarında olduğu ifade ediliyor. Üretim alanı ve iklim koşulları dikkate alındığında bu ülke Malatya ile benzer seviyelerde üretim yapabilecek potansiyele sahip görünüyor. Kalite faktörü bir kenara bırakıldığında, maliyet ve endüstriyel kullanım açısından Özbekistan önemli bir rakip olarak öne çıkıyor. Türkmenistan, Afganistan, Tacikistan ve İran da kayısı üretiminde önemli ülkeler arasında bulunuyor. İran’ın özellikle yaş kayısı ihracatında yaklaşık yüzde 20’lere varan pazar payına sahip olduğu belirtiliyor. Bu nedenle üretim yapılırken sadece yerel koşulların değil, uluslararası piyasanın da yakından takip edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Rakip ülkelerin üretim miktarı, kalite seviyesi ve maliyet yapısı dikkate alınmadan yapılan planlamaların uzun vadede risk oluşturabileceği ifade ediliyor. Kayısı üretimi yalnızca yerel bir mesele değil, uluslararası rekabetin yoğun olduğu bir sektör olarak değerlendiriliyor.”
