Antik çağlardan günümüze kadar uzanan tarihinde, Hekimhan'ın M.Ö. 4000-3000 yıllarına kadar dayandığı ve Geç Kalkolitik devrinde yerleşim gördüğü belirlenmiştir. Bölgedeki arkeolojik çalışmalar, Güzelyurt Höyük ve çevresindeki köylerde bulunan eski eser kalıntıları ile bu yerleşimin köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermekte.

Hekimhan, Pers İmparatorluğu döneminde Kral Yolu üzerindeki stratejik konumunu sürdürmüş ve bölgedeki ticaret hayatını etkilemiştir. İranlıların Anadolu'ya girişinden önce Hititlerin de bu yolu kullandığına dair görüşler bulunmakta. Hekimhan, Malatya-Sivas arasındaki bölümde Zurbahan Dağı'nın eteğinden geçen Kral Yolu'nun önemli bir noktasında yer almıştır.

Selçuklu döneminde, Hekimhan'da bulunan han, İzzettin Keykavus tarafından Malatyalı doktor Selim El-Malati'ye yaptırılmıştır. Bu han, Selçuklu Sultan Hanları geleneğini devam ettirerek bölgedeki ticaretin canlanmasına katkı sağladı. Hanın etrafına eklenen yeni bölüm, bölgenin uygun konaklama bölgesi olarak değerlendirilmesine neden oldu.

Osmanlı döneminde, Hekimhan bölgesi bir süreliğine ihmal edilmiş ve güvenlik açısından sorunlar yaşandı. Ancak Köprülü Mehmet Paşa tarafından yapılan onarımlar ve bölgedeki idari güçlendirmelerle Hekimhan, Akçadağ'a bağlı bir yerleşim olarak önem kazandı.

Hekimhan, 23 Haziran 1921 tarihinde Hasançelebi ve Gelengeç bucaklarının birleştirilmesiyle ilçe statüsünü aldı. Gelişen tarih içinde Hekimhan, demiryolu, ticaret yolları ve coğrafi konumuyla büyümüş, 1960'lı yıllardan itibaren Malatya-Sivas karayolunun asfaltlanması ve diğer altyapı çalışmalarıyla ilçenin gelişme yönü değişmiştir. Hekimhan'ın tarihi zenginliği ve kültürel mirası, günümüzde de hala hissedilmekte olup, ilçe Malatya'nın önemli bir parçası olarak tarih sayfalarında kendine özgü bir yer bulmaktadır.

HEKİMHAN 1884 YILINDA BELEDİYELİK STATÜSÜ KAZANDI

Hekimhan, 1884 yılında idari olarak belediyelik statüsüne kavuşmuş ve aynı tarihli Mamerat'ül Aziz Salnamesi'nde, Akçadağ'a bağlı bir bucak olarak kayıtlara geçmiştir. Ancak salnamedeki kısıtlı veriler, dönemin vilayet, sancak ve ilçelerine ait daha detaylı bilgilerle karşılaştırıldığında, Hekimhan'a dair bilgilerin sınırlı olduğunu göstermekte.

1310 tarihli Mamerat'ül Aziz Salnamesi'nde Hekimhan'ın idari yapısı, bir hükümet konağı ve telgrafhaneden oluşan altyapısıyla ortaya çıkmakta. İlçede 4 han, 500 hane, 100 ticarethane ve Kuruçay Vadisi boyunca yoğunlaşmış 10 değirmenin bulunduğu belirtilirken, nüfusun 2450 ile 2950 arasında olduğu kaydedildi. Eğitim kurumları arasında ise 1 Sübyan Mektebi ve bir Rüştiye Mektebi yer almaktadır, ki bu mektebin 30 öğrencisi bulunmaktaydı. Bu veriler, Hekimhan'ın o dönemdeki sosyal ve ekonomik yapısını yansıtan önemli ipuçları sunmakta.

 
Muhabir: Türkan Yıldız Kaya