UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Diyarbakır’ın Sur ilçesindeki İç Kale Müze Kompleksi’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, kentin en eski savunma yapılarından birine ulaşıldı. Artuklu Sarayı kazıları kapsamında, Hurriler döneminde inşa edildiği tahmin edilen sur duvarının bir bölümü gün yüzüne çıkarıldı.
İç Kale Müze Kompleksi alanında yer alan Amida Höyük, Diyarbakır merkezinde ilk yerleşimin başladığı yer olarak biliniyor. Yaklaşık 10 bin yıldır kesintisiz yerleşime sahne olan höyükte, bugüne kadar elde edilen bulgulara göre yerleşimin Neolitik Dönem’de (M.Ö. 8000) başladığı tespit edildi. Amida Höyük, 10 bin yıldır kesintisiz şekilde yönetim merkezi olması bakımından, Filistin’in Eriha kentinden sonra dünyada ikinci sırada yer alıyor.
PEK ÇOK MEDENİYETE EV SAHİPLİĞİ YAPTI
Hurrilerden Osmanlılara kadar çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan höyükte, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle, Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında 8 yıldır kazı çalışmaları yürütülüyor. Artuklu Sarayı Kazısı, Cumhurbaşkanlığı kararıyla 12 ay süreli kazılar statüsünde devam ediyor.
2025 KAZI SEZONU ALAY MEYDANI’NDA YOĞUNLAŞTI
Kazı Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, 2025 yılı çalışmalarına 2 Ocak’ta büro çalışmalarıyla başlandığını, 23 Haziran’dan itibaren ise arazi çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Arazi çalışmalarının 31 Aralık’ta tamamlanacağını ifade eden Yıldız, bu yıl özellikle sarayın kuzeyinde yer alan ve “Alay Meydanı” olarak adlandırılan alanda yoğun kazılar yapıldığını söyledi.
HURRİLER DÖNEMİNE AİT SUR ORTAYA ÇIKARILDI
Alay Meydanı’nda 5’e 5 metre ölçülerinde 26 açmada kazı yapıldığını aktaran Yıldız, toplam 650 metrekarelik alanın kazısının tamamlandığını kaydetti. Çalışmalar sırasında, Diyarbakır surlarının en eski bölümü olduğu değerlendirilen, yaklaşık 100 yıldır toprak altında bulunan 1,35 metre yüksekliğinde ve 17 metre uzunluğundaki sur duvarının ortaya çıkarıldığını söyledi.
SUR TEKNİĞİ VE OSMANLI DÖNEMİ EKLERİ
Söz konusu sur bölümünün, Diyarbakır surlarının inşa tekniği ve kullanılan taşlar hakkında önemli bilgiler sunduğunu belirten Yıldız, büyük ebatlı kesme blok taşların kullanıldığını, temel kısımlarında ise daha küçük kırma taşların tercih edildiğini ifade etti. Kazılarda ayrıca Osmanlı döneminde surların önüne eklenen yapılara ait iki kemerin başlangıç seviyelerinin de gün yüzüne çıkarıldığı bildirildi.
EKSİ 4,45 METREDE ANA KAYAYA ULAŞILDI
Alanın Cumhuriyet döneminde yoğun kullanılması nedeniyle betonarme yapılara ait izlerin de bulunduğunu belirten Yıldız, bu yılki çalışmalarda eksi 4,45 metre derinlikte Diyarbakır’ın altını kaplayan zemin kayalığına ulaşıldığını söyledi. İlk çağlarda bu kayalığın kesilerek yapılaşmaya gidildiğine dikkat çeken Yıldız, bölgenin tarih boyunca gelişmiş bir inşa teknolojisine sahip olduğunu vurguladı.
ALAY MEYDANI YENİDEN TOPLANTI ALANI OLACAK
Kazıların tamamlanmasının ardından Alay Meydanı’nda çevre düzenlemesi yapılacağını belirten Prof. Dr. Yıldız, binlerce yıl boyunca toplantıların, törenlerin ve bayramlaşmaların yapıldığı bu alanın, yeniden Diyarbakır için açık hava etkinliklerine ev sahipliği yapacak bir meydan haline getirileceğini söyledi.
