6 Şubat depremlerinin ardından Malatya ve çevre illerde yükselen binlerce konut, barınma ihtiyacını güvenle karşılasa da pek çok depremzede yeni evlerinde "ait olma" sorunu yaşıyor.
HIZLI İNŞA SÜRECİ, DUYGUSAL İHTİYAÇLARI GERİ PLANA İTTİ
Depremler sonrası öncelik doğaldı. Bu süreçte konutlar, yaşam alanı olmaktan çok barınma birimi olarak ele alındı. Psikolojik iyileşme, aidiyet ve alışkanlıklar mimari kararların gerisinde kaldı.
TRAVMA SONRASI “EV HİSSİ” DAHA ZOR OLUŞUYOR
Uzmanlara göre deprem sonrası taşınılan yeni evlerde yaşanan yabancılık hissi yalnızca mimariyle ilgili değil.
Depremzedeler için:
Eski ev = hatıra, güven, geçmiş
Yeni ev = kayıp, zorunluluk, belirsizlik
Bu nedenle aynı metrekare, aynı plan bile eskisi gibi hissettirmiyor. Mekân, travmayla birlikte algılanıyor.
TOPLU KONUTLAR GÜVENLİ AMA ANONİM
Deprem sonrası yapılan konutların büyük bölümü:
Standart planlı
Aynı cephe, aynı kat düzenine sahip
Sokakla ilişkisi zayıf
Bu yapılaşma biçimi, komşuluk, mahalle ve tanıdıklık duygusunu zayıflatıyor. İnsanlar aynı binada yaşıyor ama birbirini tanımıyor.
ESKİ MAHALLELER GİTTİ, YENİ YAŞAM HENÜZ KURULMADI
Yıkılan yalnızca binalar değildi.
Sokak araları
Bakkallar
Çocuk sesleri
Komşu kapıları
Yeni yerleşim alanlarında bu sosyal dokunun henüz oluşmaması, ev hissini geciktiriyor. Ev, sadece duvarlardan ibaret değil.
İÇ MEKÂNLAR GÜVENLİ AMA “KİŞİSEL” DEĞİL
Yeni konutlarda:
Kullanıcıya göre şekillenebilen alanlar sınırlı
Depolama, balkon, ara geçiş alanları az
Işık ve yönlenme çoğu zaman tek tip
Bu durum, evin zamanla kişiye ait hale gelmesini zorlaştırıyor.
PEKİ NE YAPILABİLİR?
Uzmanlar, deprem sonrası konutlarda ev hissini güçlendirmek için şunları öneriyor:
Ortak sosyal alanların aktif kullanımı
Komşuluk ilişkilerini destekleyen düzenlemeler
İç mekânda kişisel dokunuşlara alan tanınması
Yeşil alanların “geçilen” değil “yaşanan” alanlar olması
6 Şubat depremlerinin ardından yapılan yeni konutlar hayat kurtardı, ancak hayatı eski sıcaklığıyla geri getirmek zaman alıyor. Ev hissi; güvenlik kadar anı, ilişki ve alışkanlıkla da ilgili. Beton kısa sürede yükseliyor, fakat bir yerin ev olması daha uzun bir süreç gerektiriyor.
