Sofra tuzu yemeklerimiz için elektrolit sodyum sağlar.Besinlerin pek çoğunun içinde bulunan ve tuzun ana maddesi olan sodyum, vücutta sıvı dengesinin sağlanması ve kan basıncının düzenlenmesinde rol oynayan önemli bir mineraldir. Tuz aynı zamanda sindirim sisteminde besinlerin emilimine yardımcı olmaktadır.
Ancak fazla tuz tüketimi ortaya çıkardığı bazı hastalıklar ile önemli riskler oluşturur.
Günlük normal bireyler için tuz ihtiyacı 3- 7 gr arasınadır. Ortalama 5 gr dır. Ülkemizde yapılan araştırmalarda ortalama tüketim miktarı ise 18 gramı buluyor.
Bu kadar yüksek miktarda tuz tüketimin nedenleri :
Sık tüketilen besinlerde tuz miktarının fazla oluşludur.( ekmek, zeytin, peynir, turşu, konserveler, ketçap v.b)
Tuzun, özellikle de sodyumun yeterli miktarlarda tüketimi gerekli olmasına rağmen, çok fazla tuz tüketimi durumunda vücutta ciddi dengesizlikler ve bir çok ciddi hastalığın görülme riski artmaktadır.
Aşırı tuz alımı 4 hayati organı etkiler:Beyin, göz, kalp ve böbrek.
Kemikler üzerindeki olumsuz etkisi de vardır: Aşırı tuz tüketimi, idrarda kalsiyum atılımını artırır. Bu ise kemiklerde kalsiyum kaybına neden olur. Kalsiyum kaybının artışı ise kemik erimesini (osteoporoz) ve kemiklerin kırılma riskini artırır.
Diyet yapan kişilerin tuz tüketimine dikkat etmesi gereklidir. Çünkü fazla tuz, vücutta su tutulmasına yol açar ve bu durum kişide şişkinlik hissine neden olabilir.
Bol su tükettiyseniz fazla sodyum alsanız bile su tutulması görülebilir, fakat yeterli su almadığınızda ya da vücutta bir rahatsızlığınız varsa veya ilaç kullanıyorsunuz idrarınıza çok fazla su geçebilir bu da dehidrasyona (su kaybı) neden olabilir. Bu durumda vücudunuza aldığınız fazla sodyum hala dengeleyebilmek için suya ihtiyaç duyar fakat beslenmenizde yeterli su yoksa vücudunuz bu su ihtiyacını hücrelerden çekerek karşılamaya çalışır. Bunun sonucu da aşırı susama, bulantı, halsizlik, mide krampları, kusma ve ishal vakaları görülebilir.
Ayrıca tuzun iştah açıcı bir özelliği olduğundan, özellikle diyet döneminde yüksek miktarda tüketilmemelidir.
Tuz tüketimini azaltmak için neler yapabiliriz?
Satın alınan ürünlerin etiketleri mutlaka okunmalı, tuzsuz ya da tuzu azaltılmış besinler satın alınmalıdır.
Yemekler pişirilirken kullanılan tuz miktarı azaltılmalıdır.
Yemeğin ve salatanın tadına bakmadan tuz ilavesi yapmaktan kaçınılmalıdır. Yemeklerin lezzetini arttırmak için tuz yerine maydanoz, nane, kekik, dereotu, rezene, fesleğen gibi bitkilerle baharatlar kullanılabilir.
Turşu, konserveler, ketçap ve hazır sosların tuz içeriği çok fazladır. Bu besinler fazla tüketilmemelidir.
Sebze ve meyve tüketimi artırılmalıdır.
Daima taze ve az tuzlu veya tuzsuz besinler tercih edilmelidir.
Bol su içilmeli, şişe ve maden sularının sodyum içeriği etiketinden kontrol edilmelidir.