“Mendilim yele yele, düşmüşem gurbet ele, yedi mendil çürüttüm, gözyaşım sile sile... “ Eski zamanların en çok konuşulan konfeksiyon ürünlerindendir. Şiirlere, türkülere, sevdalara malzeme olmuştur. Ve halen bu bez parçası modasını kaybetmemiştir.
(Bu yazıyı, yukarıda sözlerini yazdığım türkü eşliğinde dinleyiniz. Burhan Çaçan tercihimdir.)
Benim ve benden daha eski yaşlardaki insanların babaları mendil taşır arka cebinde. Beyaz renklidir. Arka cebe cüzdan girmeden önce mendil girerdi eskiden. Bu tür mendillerin duygusal bir tarafı yoktur. Arka cebinde selpak taşıyan gibi düşünün. Tamamen ihtiyaçtan dolayı taşınır o beyaz renkli bez parçası... Ter silmek, ıslatıp kafaya sermek ve sümkürmek içindir. Bazen de halay için kullanılır.
Şairlere ilham kaynağı olan, şiirlere konu olan, erkeğin başını döndüren pembe renkli bezin anlamı bambaşkadır. O bez ile her hangi bir yer silinmez, sadece koklamak için yaklaştırılır burna... O pembe mendilin karşı tarafa geçmesi (erkeğe) fetih gibi kabul edilir. Karadan gemilerin yürütülmesi gibi bi şeydir.
("Mendilimin yeşili, ben kaybettim eşimi, al bu mendil sende kalsın, sil gözümün yaşını- Aman doktor, canım gülüm doktor, derdime bir çare..." türküsüne geçiniz lütfen.)
Pozitif ayrımcılık, her konuda olduğu gibi mendil konusunda da maalesef aşikârdır. Babanın (erkeğin) kullandığı "sümüklü mendil" hatırlanmaz, kadının kullandığı pembe ve kokulu mendil asırlarca akılda kalır. Erkeğin kullandığı "sümüklü mendil" mide bulandırır fakat kadının kullandığı kokulu mendil erkeğin kafasını bulandırır. Bu iki bez arasındaki yaman çelişkiyi hiçbir şair dile getirmemiştir.
Erkek bütün hıncıyla "yakan top" oynarken, "mendil kapmaca" ya geçtiği zaman torpil geçer. O tozlu mendili karşı tarafın almasını (kızın) ister. Yakan top'taki o hırçın genç, mendil kapmaca'ya geçince yumuşamaya başlar. Bu erkeğin ilk yalakalığıdır. Ve bu karşı cins yalakalığı ölüme kadar bu şekilde devam eder. Yakan toptaki mendili kaptırmak isteyen çocuk, pembe mendili kapmak için dağları delmeye hazırdır.
Yazımı, büyük ozan, binlerce insanın hayranı Oğuz Yılmaz'ın(!) (Ankaralı) şarkısıyla bitireyim:
Elindeki mendile
Yudur sevdiğim yudur
Gönlüm kim severse
Dünya güzeli olur
Mendil verem mi
Mendil ayrılık derler
Kendim gelem mi
Takasına bak
Benden sana fayda yok
Başkasına bak
Mangal maşası
Sen almazsan almayıver
Alır başkası