6 Şubat 2023’te Malatya’yı sarsan depremler, şehrin yalnızca sokaklarını değil, yüreklerini de derinden etkiledi. Yıkılan binaların gölgesinde, beyaz renkli konteynerler şehirde yükseldi; çadırların ardından gelen geçici barınaklarda yeni hayatlar kuruldu. Aradan 2 yıldan fazla zaman geçti, yeni yerler inşa edildi ama en zor inşa edilen, güven, komşu, geleceğe dair oluşan umutlar.
Şehir merkezinden neredeyse 40 mahallede rezerv alanları inşasına başlandı. Yaklaşık 70 bin civarı hak sahibini ilgilendiren yeni projeler, 25-30 bin civarında inşaat yapımından bahsediliyor. Malatya şehir merkezi çarşısında, Bakırcılar ve Şire Pazarı gibi geleneksel ticaret alanlarının yeniden inşası gün yüzüne çıktı. Bu inşaatlar aynı zamanda sadece betonun değil, şehrin kültürünü de yeniden ayağa kalktığı anlamına geliyor.
Enkaz kaldırma süreci boyunca toz bulutları ortaya çıktı, birçok sağlık sorunlarını gün yüzüne geldi. Yıkılan yapılarda çıkan tozlar astım ve koah gibi hastalıkları tekrar gündeme getirdi. Bu çalışmalar sadece estetik değil, sağlık açısından da büyük önem taşıyor.
EĞİTİM-ÖĞRETİM, BİR UMUT IŞIĞI OLDU
Ağır hasarlı okul binaları yıkılırken orta hasarlı binalar onarıldı ya da yeniden inşa edildi. Çocuklar konteyner kentlerden servislerle taşınıp, tekrardan okul sıralarında derslere başladılar. Eğitim sadece çocuklar için değil toplumsal yapının yapılanması içinde önem arz etmekte.
Malatya’ da 6 Şubat depremleri sonrası ticaret ve ekonomi durumu değişkenlik gösteriyor.
Sanayi bölgelerinin bazıları ayak da dururken bazıları da yeni bölgelerde tekrardan inşası başlandı. Ancak bu yeni inşalar sürecinde esnaflar konteyner çarşısında zorluklar yaşamaya devam ediyor. Malatya esnaflarına devlet ek desteler sunmaya devam ediyor. Örneğin vergi indirim düşük faizli veya faizsiz kredi imkanları sunuyor.
TARİHİ ESERLERE DEPREMİN ETKİLERİ NASIL ACABA?
Malatya’nın tarihi kokusunu yansıtan Ulu Cami ve Yeni Cami gibi yüzlerce yıllık yapılar ya çöktü ya da ağır hasar aldı. Bu tarihi yerlerin yeniden inşası, kültürel mirası yaşatmak anlamına gelmekte.
Malatya 6 Şubat depremlerinden sonra, yeniden inşa ve umutlar yükseliyor. Malatya’da yeniden evler yükseliyor, okullar açılıyor, çarşılar yavaş yavaş canlanıyor. Ama görünen 2 yıldan fazla sürenin geçmesine rağmen inşası güç olan insanların kendi üzerindeki o sarsıntıyı atlatamaması. Bu şehrin alıştığımız toplumsal ritim, komşu dayanışması “birlikte güçlüyüz” gibi sürecin inşası 2 yıl değil sanki bir 10 yıl sürecek gibi görünüyor.
Yine de umutlar var; her geçtiğimiz yıllarla beraber Malatya’nın sesi biraz daha güçleniyor…