Türkiye’nin genelinde olduğu gibi Malatya’da da kırmızı et fiyatları artarken, artan bu fiyatlara nasıl ‘dur’ deneceği merak ediliyor. Malatyalı kasaplar fiyatların daha da artacağına dikkat çekerken Malatya İli Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Mehmet Taneli busabahmalatya.com’a konuşarak sorunla ilgili nasıl bir önlem alınması gerektiğini açıkladı.
Et fiyatları biraz yükseldiğini dile getiren Malatya İli Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Mehmet Taneli karkas etin yaklaşık 600 lira olduğunu söyledi.
“YAN ÜRÜNLER DE ARTIK ÜRETİCİDE KALMIYOR”
Kırmızı et satılırken bir kâr marjının belirlenmesi gerektiğini ifade eden Taneli,
“Üreticinin sattığı hayvan yani karkas et aşırı artmış değil. Bunun sebebi üretici değil, aracılar ve spekülatörler. Üreticiden 600 liraya alınan etin 850 liraya satılması olacak iş değil. Asıl artışı yapanlar aradakiler. Ticaret Bakanlığı’nın bu işe net şekilde müdahale etmesi lazım. Bir kâr marjı belirlenmeli. Diyelim ki yüzde 10-15 kâr yeterli. Bunun üzerinde kazanç yapanlar yakalandığı yerde cezalandırılmalı. Üretici hayvanı bir yıl boyunca besliyor, yemini veriyor, emeğini koyuyor ama alıp satan kadar kâr edemiyor. Üstelik sakatat, yağ gibi yan ürünler de artık üreticide kalmıyor. Eskiden sakatat kasabın kârıydı. Şimdi sakatat da hayvan başına yaklaşık 30 kilo çıkan yağ da bedava alınıyor. Bunlar fiyatın içinde yok ama son satış fiyatı yine fahiş”
şeklinde konuştu.
“ASIL DENETLENMESİ GEREKENLER BUNLAR”
Küçük aile işletmelerine dağıtılan hayvanların büyük işletmelerin gücünü kırdığını söyleyen Taneli,
“Et fiyatını küçük kasap esnafı değil, bu işin baronları belirliyor. On binlerce hayvanı olan büyük oyuncular. Küçük kasap günde 5-10 kilo et satar, bu fiyatları onlar belirlemiyor. 30 bin, 50 bin hayvanı olan insanlar bir araya gelip fiyatla oynayabiliyor. ‘Yükseltelim’ ya da ‘düşürelim’ diye kendi aralarında karar alıyorlar. Asıl denetlenmesi gerekenler bunlar. Tarım Bakanımıza özellikle teşekkür ediyorum. Son 2 yıldır küçük aile işletmelerine ciddi destekler verildi. Hayvan dağıtıldı, köyde kalabilecek, bu işi gerçekten yapacak insanlar seçildi. Eskiden gelen hayvanlar 15-20 büyük ahıra dağıtılırdı. Şimdi 600-650 aileye dağıtıldı. Bu da büyük işletmelerin gücünü kırmaya başladı. Eğer bu yapılmasaydı fiyatlar bugün çok daha uçardı”
ifadelerini kullandı.
“BU İŞ SADECE EKONOMİ DEĞİL, AHLAK MESELESİ”
Devletin bu sorunu kökten çözeceğini kaydeden Taneli,
“Yurt dışından gelen bir dana yaklaşık 70 bin lira, Türkiye’de 150 bin liraya satılıyor. Yani adam iki kat kâr ediyor. Eskiden bu hayvanlar hep zenginlere gidiyordu, fakir fukaraya ulaşmıyordu. Ticaret Bakanlığı sıkı denetim yapmalı. Ete net bir kâr marjı konmalı. Yüzde 10-20’nin üstü anında cezalandırılmalı. Spekülatörler ayıklanmalı. Küçük aile işletmelerine destek devam etmeli. Ramazan’da yardımlaşmadan bahsediyoruz ama bazıları halâ daha fazla nasıl kazanırım derdinde. Bu iş sadece ekonomi değil, ahlak meselesi. İnşallah devlet bu işi kökten çözecek”
dedi.