Kayısı ile ilgili çoktandır yazmıyordum.
Çok yazdım çünkü.
Şunu iyi öğrendim;
Kayısı ağacını ve kayısı meyvesini bilmiyoruz.
Bilmediğimiz için çözümümüz de yok maalesef.
Geçen ay “2 milyon kayısı ağacı kesildi” haberi çıktı. Haber dikkat kesiciydi ve çiftçiler ile yapılmış röportajlar vardı. Kesilen ağaçların görüntüsü vardı. Yeşil yapraklı ağaçların kesilmiş hallerini izledik televizyondan.
Malatya İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdür Vekili Tahir Macit her tarafa açıklamalarda bulundu. 2 milyon değil, 148 bin ağacın kesildiğini ve 100 bin daha kesileceğini ön görüldüğünü açıkladı.
Zaten aylardır tarım şehri Malatya’nın İl Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün “vekil” düzeyinde yönetilmesi ayrı bir konu ama dikkat çekeyim yine de.
Sayın “Vekil”in bilmediğini yazayım.
İster 200 bin ister 2 milyon ağaç kesilsin fark etmez ama fark edecek nokta şu:
Bu ağaçlar niye kesildi?
Yemyeşil ağaçlar kesilirken çiftçiler hangi cümleleri kullandı?
Bu kayısı meyvesinin alım-satımını Tarım İl Müdürlüğü mü yapıyor yoksa özel sektör mü yapıyor?
Gelen etkiye hiçbir empati kurmadan ve kendi çiftçisini sahiplenmeden bir özel şirket mantığı ile rakamları yalanlamak o çiftçileri ve Malatya çiftçisini anlamamak demektir.
Bi kere sistemi iyi anlamak gerekiyor.
Malatya kayısı piyasası üç-beş ihracatçının elinde Tarım İl Müdürlüğünün elinde değil!
Bu kıymetsiz çiftçiler gelir-gider dengesi yaparken para kazanamadıklarını, maliyetlerin her geçen gün artıp kayısı fiyatının yerinde saydığı için isyan ediyorlar.
Sene 2002’de kayısı fiyatı 4 lira iken bir günlük işçi maliyeti 9 lira idi. Şimdi 4-5 lira kayısı fiyatı pazarda alıcı bulurken işçilik 9 liradan 55 liraya çıkmış.
İsyanları bundan…
Gübrenin çuvalı 2002’de 15 lira iken şimdi 60-70 liralarda…
İsyan bundan…
Kurtarmıyor çiftçiyi…
Çoğunun eli mahkûm, kesemiyor kayısı bahçesini… Halen çocuğu gibi görüyor.
Mazot, elektrik, ilaçlama maliyetleri 10 kat artmış.
Ama kayısı fiyatı ne hikmetse artmıyor.
Geçen ay Bursa’dan bi arkadaşım gün kurusu (Naturel kayısı) istedi. Gittim iki kilo aldım hediyelik. 50 lira verdim iki kilo kuru kayısıya.
Bırakın insanların Londra’da veya Moskova’da kayısıyı kaç liraya aldığını, Malatya’mızda dahi hediyelik bir kilo kuru kayısı 25 lira.
Neyin yalanlamasını yapıyoruz!
Haber doğru değilse dahi “Maalesef 2 milyon ağaç kesildi” deyip tüm ülkeyi ayağa kaldırmak gerekirdi.
Lütfen anlamaya çalışalım.
İnsanlar sulama suyu için kullandığı elektrik maliyetini veremiyor.
Bütün ülkede kayısıyı gündem yapacakken çıkıp “yalanlama” yaptık maalesef!
“Niye” diyecekken “kesilmedi” dedik. İyiyiz iyiyiz, dedik!
Çiftçiden 5 liraya alınan kayısı Kışla caddesinde 25 liraya satılıyor. Neyin davasını yapıyoruz inanın anlayamıyorum!
Ya bilmiyoruz ya da bilmemiş gibi yapıyoruz.