Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Eskişehir’deki nadir toprak elementleri keşfiyle ilgili açıklamaları ülkemizin yer altı kaynaklarına olan ilgiyi yeniden artırdı. Barit ve florit gibi kritik minerallerin 694 milyon tonluk devasa bir rezerv olarak tespiti heyecan verici. Ancak bu açıklamanın ardından Malatya’daki başka bir önemli rezerv de gözler önüne serilmeli.
Malatya bilinenin aksine sadece kayısısıyla değil, yer altındaki zengin florit ve altın potansiyeliyle de dikkat çekiyor. 2003 yılında Jeoloji Mühendisliği dergisinde yayımlanan bir çalışma, Yeşilyurt ilçesi güneyinde yaklaşık 12 kilometrelik bir alanda altınlı florit cevherleşmesi olduğunu ortaya koydu. Bu potansiyel, yıllardır yeterince gündeme gelmedi, ancak şimdilerde yeniden değerlendirilmeyi hak ediyor.
Malatya’da Çat Barajı civarında bulunan bu florit damarları, doğrudan Eskişehir örneğiyle kıyaslandığında farklı bir jeolojik yapıya sahip. Burada, iki farklı kayaç arasındaki sınırda (diskordans düzlemi) karstik oluşumların etkisiyle florit, altın ve arsenik gibi minerallerin çökelmesiyle şekillenmiş önemli bir cevherleşme alanı var.
Floritin renk skalası mor ve beyaz arasında değişirken, altın değerleri özellikle Dalavihami Tepe güneybatısında 12,5 g/ton gibi kayda değer seviyelere ulaşıyor. Bu, birçok aktif altın sahasındaki ortalamalarla yarışabilecek bir değer. Üstelik bölgedeki arsenik ve gümüş içeriği, cevherin ekonomik potansiyelini daha da artırıyor.
Bu tip “paleokarst” cevherleşmeleri Türkiye’de nadir ve genellikle Doğu Toroslar çevresinde görülüyor. Malatya’daki örnek ise hem florit hem de altın içeren nadir bir kombinasyon olması açısından önemli bir örnek. Ayrıca jeolojik süreçler sayesinde düşük sıcaklıkta ve yüzeye yakın oluşması, madencilik faaliyetleri açısından avantaj sağlıyor.
Türkiye’de florit ve altın üretiminde öncelik daha çok Kırşehir, Yozgat ve Eskişehir gibi merkezlere veriliyor. Oysa Malatya’da yapılmış bilimsel çalışmalar bu bölgenin de ciddi bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. Bu durum, kaynakların sürdürülebilir ve verimli şekilde kullanılması için Malatya’nın da kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini işaret ediyor.
Burada yapılacak detaylı jeolojik, jeokimyasal ve ekonomik değerlendirmeler, hem bölge ekonomisine hem de Türkiye’nin stratejik mineral rezervlerine önemli katkılar sağlayabilir.
Sonuç olarak, Malatya sadece Türkiye’nin doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda yer altı zenginlikleriyle de önümüzdeki dönemde daha çok konuşulmayı hak ediyor.