Malatya kadim bir şehirdir. Tarihi ile coğrafyası ile kültürü ile insani değer yargıları ile…
Tarih boyunca büyük medeniyetlere beşiklik etmiş bir şehir.
Hatta 93 Harbinde Rus zulmünden kaçanlara yurt olmuş.
Erzurum, Kars ve Iğdır Muhacirleri olarak bilinen yurttaşlar özellikle merkez ve Doğanşehir ilçesini yurt edinmişler.
Tarihi efsanelerin merkezidir Malatya. Battalgazi destanı gibi.
Nüfus yapısı ile de kozmopolit bir yapıya sahip Malatya; Türk, Kürt, Ermeni, Rum, Sünni, Alevi gibi ırk ve mezhepleri barındıran şehir aynı zamanda barışın ve huzurun şehri olmuş Malatya.
Hristiyan Bizans’a karşı çetin mücadeleler vermiş.
Aşiretleri ile de övünen bir şehir konumunda. Drejan, Rışvanlılar, Mılıkolar Aşireti (Kilis, Malatya ve Şanlıurfa), Balyanlılar, Kavo Aşireti, İzollu, az da olsa Dersim aşiretleri ve Karakeçili Aşirertleri…
Medeniyetler olarak: Hitit, Urartu, Asur, Roma, Emevi, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerinin derin izleri mevcut.
Bütün bu kozmopolit yapıyı içinde barındıran Malatya 6 Şubat 2023 Asrın Felaketi olarak bilinen Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremlerden sonra bambaşka bir şehir hüviyetini bürünmüş durumda. Şehri sosyal, kültürel, sosyal yaşam ve insani değer, ticari ahlak olarak tanımak büyük bir maharet istiyor.
Doğal Afetlerde yok olan beldeleri imar etmek çok meşakkatli bir çaba gerektirir ve bu kolay bir iş değildir. Lakin imkânsız bir durumda değildir. İmkânsız olmadığın Hatay’ın imar ve inşasında görmek mümkün.
En büyük yarayı Hatay görmesine rağmen başta Hüseyin Yayman olmak üzere olağanüstü bir çaba ile hızla şehir ayağa kaldırılıyor. Nüfus azalması pek yaşanmıyor.
Malatya’nın nüfusu deprem öncesi 815 bin iken deprem sonrası yaklaşık 70 bin azalarak 745 bin civarına geriledi.
Asrın Felaketi sonrası Malatya: Diyarbakır, Şanlıurfa, Muş, Ağrı ve diğer Doğu illerinden gelen usta ve işçilerden ibaret bir şehir görünümü vardı. Kimi görsen Malatyalı değil.
Şehir büyük olunca sorunları da büyük oluyor!
Mazisi deprem öncesine dayanıp yılan hikayesine dönen Kuzey Kuşak Çevreyolu, Ulaşım sorunları, su ve elektrik kesintileri, ulaşım problemleri, yol ve güzergah çıkmazları, şehri karanlığa terk eden ışıklar, sokak ve cadde çukurlar vs.
İnsani değer yargıları olarak, bir türlü fabrika ayarlarına dönüş yapamadığımız mesleki ve insani değer olarak tavan yaptığımız handikaplarımız.
Ticari ahlakımız, buna bağlı olarak kimden ne koparırsam anlayışı, birinin yanlışını bir diğerinden telafi etme gayretleri, deprem kaynaklı olarak kazanamadığı ticari getirisini fahiş fiyat artışları ile telafi etme gayretleri insanları bu şehirden uzaklaştırıyor.
Sorunların çözümü noktasında hiç kimse pozitif ve akılcı davranmıyor hep fevri hareket ediliyor. Herkes kabahatini bir başkasına yükleme derdine düşüyor.
İmar sorunları hala insanlara engel, yapı denetim firmaları gayri resmi aldıkları paralar ile vatandaşı soyuyor. Yetkililer çözüm üretmeye odaklanacakları yerde birilerini suçlamayı seçerek kendini haklı çıkartma derdindeler.
Gazeteciler, siyasetçiler, kanaat önderleri, bürokratlar, kime dokunsan bin ah işitiyorsun.
Büyük Malatya’nın büyük sorunlarını çözecek büyük neferleri ya yoktur ya da birilerinin ayak oyunlarına kurban ediliyorlar.
AFAD “Astığım astık, kestiğim kestik” diyor. Çevre ve Şehircilik “Ben benim öldürmediğim ölmez” diyor. Belediye desen hep geçmişe takılıp suçlu arama peşinde. Zaten giden suçlu olmasaydı sana ne gerek vardı demezler mi?
Kendi kurumumdur demiyorum ama en hızlı ve akılcı çalışan kurum Malatya da MİLLİ E Ğ İ T İ M… Personelin kalbini kırmıştır ama vatandaşı asla üzmemiştir.
Büyük sorunların çözümünde hiç kimse fikir beyan etmiyor, fikir beyan edenlere de kimse itibar etmiyor.
Üretim, istihdam nedir hesabını yapan yok. Varsa yoksa insanları ötekileştirme üzerine kurulan kara propaganda ve söylemler. Polemikler desen yerlerde. Bayramlaşma programları dahi sataşmalar ile geçiyor. Yetkililer desen yalan ve yanlış beyanlara itibar etmekten ileriye gidemiyorlar.
Sanayide ara eleman yetiştirme Suriyeliler olmasa yerlerde.
Depremi yaşamamıza rağmen gıdanın ve insanlığın nimetlerinden bihaber gibi davranıyoruz.
Fırsatçılık yapıp konteyner kentlerde yaşayıp ağırdan hafife dönen evlerin fiyatlarını Muğla-Marmaris tatil evlerinden daha fazla kira bedeli ister olduk.
Ezcümle büyük Malatya’nın büyük sorunları var lakin çözümleri dev ile cüce misali.
Büyük sorunlara büyük çözümler üretecek mangal yürekli insanların sahneye çıkma umuduyla…
“Ben ağa sen ağa sahi bu ineği kim sağa!”
Büyük medeniyetlere beşiklik eden büyük Malatya büyük sorunlarına çözüm üreterek geleceğini inşa edecektir.
Çözümle kalın, sağlıkla kalın… Ümitle kalın…