Zirvenin Sahibi Facebook

Açıklanan verilere göre, dijital dünyanın en eski aktörlerinden Facebook, 3,1 milyar aylık aktif kullanıcı sayısıyla liderlik koltuğunu kimseye kaptırmadı. Onu hemen ardından, yine Meta çatısı altında faaliyet gösteren iki dev platform takip etti: Instagram ve WhatsApp 3'er milyar kullanıcıyla ikinciliği paylaştı. Böylece Meta, Messenger ile birlikte ilk 10'da tam 4 platformla yer alarak sosyal medya pazarındaki ağırlığını bir kez daha kanıtladı.

Video ve Eğlence Platformları Yükselişte

Listenin üst sıralarında video içerik üreticilerinin vazgeçilmezi olan Google destekli YouTube, 2,5 milyar aktif kullanıcıyla güçlü konumunu korurken; ByteDance bünyesindeki TikTok ise 2 milyar kullanıcı barajına ulaşarak küresel etkisini sürdürdüğünü gösterdi.

Tencent'in özellikle Asya pazarında büyük güç sahibi olan uygulaması WeChat 1,4 milyar kullanıcıyla listeye girerken, mesajlaşma uygulamaları Messenger ve Telegram 1'er milyar aktif kullanıcı sınırında yer aldı. Listenin son sıralarında ise 900 milyon kullanıcıyla Snapchat ve 850 milyon kullanıcıyla Reddit yer bularak popülerliklerini korumaya devam etti.

2026 Yılı Aylık Aktif Kullanıcı Sayılarına Göre Genel Sıralama:

Facebook (Meta): 3,1 milyar kullanıcı

Instagram (Meta): 3 milyar kullanıcı

WhatsApp (Meta): 3 milyar kullanıcı

YouTube (Google): 2,5 milyar kullanıcı

TikTok (ByteDance): 2 milyar kullanıcı

WeChat (Tencent): 1,4 milyar kullanıcı

Messenger (Meta): 1 milyar kullanıcı

Telegram (Telegram): 1 milyar kullanıcı

Snapchat (Snap Inc.): 900 milyon kullanıcı

Reddit (Reddit Inc.): 850 milyon kullanıcı

İÇ AKSAMDA YOĞUŞMA TEHLİKESİ

Aşırı ısınan bir elektronik alet aniden soğuk ortama girdiğinde içindeki havanın nemi hızla yoğuşarak su damlacıklarına dönüşüyor. Dışarıdan sıvı temasına dayanıklı üretilen telefonlar bile cihazın içinde gerçekleşen bu terlemeye karşı koyamıyor.

Oluşan nem anakart üzerinde birikerek korozyona yol açıyor.

Kullanıcı dış kasanın soğuduğunu hissedip dondurucu yönteminin işe yaradığını sanırken iç aksam sinsi bir sıvı temasıyla tamamen çöküyor.

PİL ŞİŞMESİ VE EKRAN ÇATLAĞI

Hızlı sıcaklık değişimi devrelerin yanı sıra lityum iyon pillerin kimyasal dengesini bozuyor. Yakın zamanda dondurucuya konulan bir tabletin bataryası şişerek patladı.

Cihazın ekranını ve kasasını birleştiren özel yapıştırıcılar da şok soğutmadan nasibini alıyor. Özelliğini yitiren yapıştırıcılar ekranın kasadan ayrılmasına veya panelin boydan boya çatlamasına zemin hazırlıyor.

PİRİNÇ EFSANESİYLE AYNI YANILGI

Teknik servis uzmanı Jamie Farnell bu davranışı ıslanan telefonu pirince yatırma hatasına benzetiyor. Farnell pirinç tozunun hoparlör girişlerini tıkaması gibi buzdolabı yönteminin de telefonu bütünüyle kullanılamaz hale getirdiğini aktardı.

Türkiye pazarında orta segment akıllı telefon fiyatlarının 10 bin liradan başlaması bu basit hatanın maliyetini daha da ağırlaştırıyor.

DOĞAL SOĞUMAYA BIRAKIN

Elektronik aletleri güvende tutmak için doğal sürecin işlemesine izin vermek gerekiyor.

Öncelikle telefonun kılıfını çıkarmak ve ekran parlaklığını kısmak ısının atılmasını hızlandırıyor. Cihazı doğrudan güneş almayan esintili bir odada kapalı konumda bekletmek en sağlıklı soğutma yöntemi olarak tavsiye ediliyor.

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, hafif raylı sistem projesinin Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (AYGM) tarafından onaylandığı müjdesini paylaşmıştı.

AYGM Onayı Tamam! Peki Şimdi Ne Olacak?

Projenin teknik ve bürokratik onay süreci AYGM tarafından tamamlanarak yeşil ışık yakıldı. Dev projenin fiilen hayata geçmesi ve yapım sürecinin başlaması için gözler artık Ankara'ya çevrildi.

Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, projenin yatırım programına alınması ve finansman süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yakın zamanda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile özel bir görüşme gerçekleştireceklerini açıkladı. Bu kritik görüşmenin ardından dev bütçeli proje için ilk kazmanın vurulması bekleniyor.

Deprem Sonrası Genişletilen Caddelerin Ortasından Geçecek

Hafif raylı sistemin şehir merkezindeki güzergâh planlaması, deprem sonrasındaki yeni imar vizyonuna göre şekillendirildi. Proje; afet sonrasında yeniden inşa çalışmaları kapsamında 30 metre genişliğe ulaştırılan İnönü ve Kışla caddelerinin tam ortasından geçecek. Bu sayede hem estetik bir şehir meydanı görüntüsü elde edilecek hem de şehir merkezindeki trafik yoğunluğu minimuma indirilecek.

Malatya Hafif Raylı Sistem Güzergâhı: İlk Etapta Hangi Duraklar Var?

Dev proje Çöşnük Kavşağı’ndan start alacak. Buradan hareket eden raylı sistem hattı, sırasıyla Mehmet Buyruk Caddesi, Kışla Caddesi ve İnönü Caddesi güzergâhını takip ederek MAŞTİ’ye (Otogar) ulaşacak. Yolculuğun devamında ise hat, Yüzakı Caddesi ve Tecde bölgesine bağlanarak rotasını tamamlayacak. Ayrıca proje, deprem konutlarının yer aldığı İkizce bölgesini de kapsayacak şekilde uzatılacak.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte Malatya'da toplu taşıma standartları çağ atlayacak. Özellikle sabah ve akşam saatlerinde İnönü Üniversitesi, Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve İkizce Deprem Konutları arasında yaşanan yoğunluk, raylı sistemin devreye girmesiyle birlikte tarih olacak. Şehir, çevre dostu ve hızlı ulaşımla buluşacak.

GENÇLER KARAR ALMA SÜREÇLERİNE DAHİL EDİLİYOR

Zirvenin açılış konuşmasını yapan Proje Koordinatörü Öğr. Grv. Dr. Hasan Toman, projenin gençlerin yaygın öğrenme yoluyla sivil hayata katılmasını amaçlayan bir hareketlilik faaliyeti olduğunu belirtti. Toman, gençlerin karar alma mekanizmalarına dâhil olmasını ve fikirlerinin önemsenmesini hedeflediklerini ifade etti.

DİJİTAL TEKELE KARŞI YERLİ SOSYAL MEDYA ÇAĞRISI

İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Yatkın'ın moderatörlüğünde gerçekleşen "Propaganda, Medya ve Algı Yönetimi Forumu"nda dijital medyanın sorunları ele alındı. Gazeteci Kemal Öztürk, dünyadaki medya tekelleşmesine ve dijital devrime vurgu yaparak şunları söyledi:

“2011 yılı dünyada dijital devrim diye bir şey oluyor ve biz bunun çok da farkında değildik. Eskiden Anadolu Ajansı yazmışsa doğrudur diye bir algı vardı. Şimdi ise bambaşka bir tekel ile karşı karşıyayız. Bugün internet kullanıcılarının yüzde 98'i Google kullanıyor ve büyük şirketlerin tamamı Amerikan şirketi. Bir gün ABD ile kavga ederseniz ne olur? Bunu Filistin ve İran örneklerinde gördük. İsrail karşıtı cümleleri gördüğü her hesabı görünmez hale getiren bir sansür mekanizması işliyor.”

Yapay zekânın habercilikteki etkisine de değinen Öztürk, ifadelerini şu sözlerle sürdürdü:

"Savaştığın ülkenin iletişim araçlarını kullanarak kendi tezini anlatmak zorundasın. Bu büyük bir manipülasyonu beraberinde getiriyor. Artık bizim kendi sosyal medyamızı, kendi platformlarımızı ve kendi araçlarımızı kurmamız gerekiyor. Bu problemi geleceğin iletişimcileri olan sizler çözeceksiniz."

“YANLIŞ BİLGİ YAYMAK, ATTIĞINIZ KURŞUNDAN FARKLI DEĞİLDİR”

Zirvede ele alınan başlıklardan biri de kriz anlarında yayılan yalan haberlerin etkisiydi. Gazeteci Mustafa Ekici, afet ve kriz dönemlerinde doğru bilginin önemine değinerek şu ifadeleri kullandı:

"Kriz ve afet anları insanların en küçük bilgi kırıntısına bile ihtiyaç duyduğu anlardır. Bu anlarda doğru bilgiye erişim neredeyse hayati bir meseledir. Dezenformasyonun oluşturduğu kargaşa, depremin veya afetin etkisini çarparak artırıyor. Örneğin baraj patladı haberleri hem ciddi korkular oluşturdu hem de devletin ve yardım kuruluşlarının odağını dağıtarak enkaz altındaki insanlara ulaşılmasını geciktirdi."

Habercilik etiği konusunda gençlere uyarılarda bulunan Ekici, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Habercilikte hız kışkırtıcı bir şeydir ancak doğruluk her zaman hızın önünde gelmelidir. Mağdurların, ağlayan bir annenin veya bir çocuğun özel hallerine dikkat etmek zorundayız. Her şeyden önce haberci olarak değil, insan olarak bakmalıyız. Önce insanız, sonra haberciyiz. Yanlış bilgi yaymak, attığınız kurşundan farklı değildir."

GENÇLERDEN POLİTİKA ÖNERİ METNİ ÇIKTI

Programın son bölümlerinde Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Fidan ve Gazeteci Burak Altun tarafından "Eğitim ve Algı Yönetimi" ile "Siyasal Yönetimler ve Propaganda" konularında bilgiler aktarıldı. Gençlerin sorularıyla mevcut konuların konuşulduğu ve sosyal medyada dezenformasyonla mücadelenin tartışıldığı zirvenin sonunda, düzenlenen atölye çalışması neticesinde gençlerin görüşleri doğrultusunda bir politika öneri metni oluşturuldu.

Kullanıcı raporlarına göre kesintinin anlık olarak değişkenlik gösterdiği ve bazı bölgelerde fotoğrafların yüklenmediği, hikayelerin ise açılmadığı gözlemlendi. Yaşanan bu aksaklığın bireysel internet bağlantılarından mı, bölgesel bir operatör sorunundan mı yoksa Meta sunucularındaki genel bir siber/teknik hatadan mı kaynaklandığı henüz netlik kazanmadı.

Yaşanan yoğun şikayetlere rağmen İnstagram yetkililerinden ya da çatı şirket Meta’dan arızanın boyutuna dair resmi bir bilgilendirme yapılmadı. Benzer teknik aksaklıkların genellikle kısa süreli müdahalelerle çözüldüğünü hatırlatan uzmanlar, erişim problemi yaşayan kullanıcıların uygulamayı güncellemelerini veya hücresel veri ile Wi-Fi ağları arasında geçiş yaparak bağlantılarını kontrol etmelerini öneriyor.

Bakan Yardımcısı Boyraz, 'Türkiye Yüzyılı'nda Ulaştırma Vizyonu' başlıklı seminer kapsamında öğrencilerle bir araya geldi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde düzenlenen programa AK Parti Bilecik İl Başkanı Serkan Yıldırım, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Zafer Asım Kaplancıklı, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Kurban, Genel Sekreter Muhammet Büyük, il protokolü, akademik ve idari personel ile öğrenciler katıldı.

'5G teknolojisi, yerli ve milli haberleşme sistemleri ile dijital dönüşüm alanlarında da ülkemizde önemli bir ilerleme kaydetmektedir'

Bakan Yardımcısı Osman Boyraz konuşmasında, 'Türkiye'nin ulaştırma, haberleşme ve lojistik alanlarında yürüttüğü projeler ekonomik büyümeye ve bölgesel kalkınmaya önemli katkılar sunmaktadır. Demiryolu yatırımlarımız kapsamında yüksek hızlı tren ağımızı genişletiyoruz. Yeni projelerle şehirlerarası ulaşım süreleri önemli ölçüde kısalacaktır. Lojistik merkez yatırımlarıyla Türkiye'nin uluslararası ticaret koridorlarındaki gücü artırılmaktadır. Bilecik açısından önem taşıyan Bozüyük Lojistik Merkezi Projesi'nin tamamlanmasıyla bölgenin lojistik kapasitesi artacak, sanayiye önemli katkılar sağlanacaktır. Havacılık, denizcilik, liman yatırımları, 5G teknolojisi, yerli ve milli haberleşme sistemleri ile dijital dönüşüm alanlarında da ülkemiz önemli bir ilerleme kaydetmektedir. Türkiye Yüzyılı vizyonu güçlü ulaştırma ve haberleşme altyapısı üzerine inşa edilmektedir. Bu kapsamda sürdürülebilir ve çevreci ulaşım sistemleri öncelikli hedeflerimiz arasında yer almaktadır' dedi.

Program, öğrencilerin sorularının yanıtlanmasının ardından BŞEÜ Rektörü Prof. Dr. Zafer Asım Kaplancıklı tarafından Bakan Yardımcısı Osman Boyraz'a hediye takdim edilmesi ve toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi.

BAKIM MERKEZLERİNDE YAPAY ZEKA DESTEKLİ KAMERA İZLEME SİSTEMİ

Bakanlık, engelli vatandaşların güvenliği ve yaşam kalitesini en üst seviyeye çıkarmak için geleceğin teknolojisini devreye aldı. Türkiye genelindeki 446 bakım merkezinde yatılı hizmet alan 39 bin 466 engelli birey için yapay zeka destekli kamera izleme sistemi aktif olarak uygulanmaya başlandı.

Bakan Göktaş, yapay zekanın sadece denetimle sınırlı kalmayacağını, engellilerin günlük yaşamını kolaylaştıracak yeni politikalar üretmek üzere "Yapay Zeka, Destek Teknolojileri ve Engellilik Alt Çalışma Grubu" kurulacağını açıkladı. Ayrıca küresel krizlerin etkilerini azaltmak amacıyla iklim değişikliğinin engelli bireyler üzerindeki etkilerini inceleyecek ayrı bir çalışma grubu daha kuruluyor.

518 BİN AİLEYE AYLIK 13 BİN 878 TL EVDE BAKIM YARDIMI

Sosyal devlet hamlelerinin en somut göstergesi olan Evde Bakım Yardımı'nda güncel aile sayısı ve bütçe netleşti. Bakan Göktaş'ın paylaştığı verilere göre:

• Destek Alan Aile Sayısı: 518 bin 313 aile
• Aylık Ödeme Tutarı: 13 bin 878 TL
• Toplam Sağlanan Destek: 268 milyar liranın üzerinde

Engelli bireylerin kendi aile ortamlarında, huzur ve güven içinde yaşamalarını hedeflediklerini belirten Göktaş, 145 Umut Evi’nde de 497 engelli vatandaşa ev konforunda bakım sağlandığını, 2026 yılı sonuna kadar 5 yeni engelli bakım ve rehabilitasyon merkezinin daha hizmete açılacağını müjdeledi.

KAMUDA ENGELLİ İSTİHDAMI TAM 15 KAT ARTTI!

Ekonomik hayata katılımın önemine dikkat çeken Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, kamudaki istihdam seferberliğinde gelinen noktayı gözler önüne serdi. Şubat ayında yapılan son atamalarla birlikte, 2002 yılından bugüne kadar kamuda göreve başlayan toplam engelli memur sayısının 82 bin 907'ye ulaştığını belirten Göktaş, "Kamuda engelli istihdamında tam 15 kat artış sağladık" diyerek üretkenliği ve özgüveni destekleyen politikaların süreceğini vurguladı.

OTİZMLİ BİREYLERE VE AİLELERİNE DANIŞMANLIK DESTEĞİ GENİŞLİYOR

"Aile ve Nüfus 10 Yılı" vizyonu kapsamında aile odaklı hizmetlerin tüm Türkiye'ye yayılacağını ifade eden Bakan Göktaş, otizmli bireylere yönelik özel çalışmalara da değindi. 18 ilde 3 bin 808 aileye sağlanan bireysel sosyal hizmet danışmanlığı modelinin, bu yıl içerisinde 16 ilde daha hayata geçirilerek kapsayıcılığın artırılacağı belirtildi.

6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgede cep telefonu şebekesinin büyük ölçüde kullanılamaz hale geldiğini öne süren mahalle sakinleri acil durumlarda dahi iletişim kuramadıklarını ifade ederek, telefonla konuşabilmek için elektrik direklerine ya da yüksek noktalara çıkmak zorunda kaldıklarını söyledi.

"300 METRE ÖTEDEKİ BAZ İSTASYONU SADECE BİR EVİ ÇEKİYOR"

Mahalle sakinlerinden Aliseydi Maskar, mezraya yaklaşık 300 metre uzaklıkta bir baz istasyonu bulunduğunu ama yeterli kapsama sağlamadığını belirterek, "Depremden sonra telefonlarımız burada hiçbir şekilde çekmiyor. Konuşabilmek için direklere ya da yüksek yerlere çıkıyoruz. Nereye müracaat ettiysek bir sonuç alamadık. Yaklaşık 300 metre mesafede bir verici kuruldu ama sadece bir evi çekiyor. Köyün tamamına hizmet vermesi için yer tahsis edildi ama beklenen faydayı sağlamadı" dedi.

EK VERİCİ VE GÜÇLENDİRME TALEBİ

Acil durumlarda iletişim kurabilmek için elektrik direğine çıkmak zorunda kaldıklarını kaydeden Maskar, "Elektrik direğine çıkarak konuşuyoruz. Bu da hayatımızı tehlikeye atıyor. Herkes direğe çıkamıyor, çıkanlar da büyük risk alıyor. Bölgemize ek bir verici kurulmasını ya da mevcut vericinin güçlendirilmesini istiyoruz" diye konuştu.

FAALİYET ALANLARI

Yayımlanan yönetmelikte merkezin yönetim yapısı ve özellikle çağın dinamiklerini yakalayan geniş faaliyet alanları dikkat çekiyor.

Yapay Zekâ ve Dijital Haklar Mercek Altında Merkez, klasik insan hakları çalışmalarının ötesine geçerek geleceğin risk ve hak alanlarına odaklanacak. Faaliyet raporunda öne çıkan bazı kritik başlıklar şunlar oldu:

Yapay Zekâ ve Etik: Yapay zekâ sistemlerinin ayrımcılık, mahremiyet ve adil yargılanma süreçlerine etkileri çok disiplinli araştırmalarla incelenecek.

Dijital Haklar: Dijital ortamda ifade özgürlüğü, çevrimiçi mahremiyet, algoritmik karar alma ve dijital gözetim mekanizmaları üzerine hukuki rehberler hazırlanacak.

Göç ve Mülteci Hakları: Sahada yapılacak araştırmalarla göçmenlerin eğitime, sağlığa erişimi ve sosyal uyumları analiz edilerek yerel yönetimlere veri temelli öneriler sunulacak.

Çocuk ve Çevre Hakları: Çocuk işçiliği ve çocuk adalet sistemi üzerine UNICEF gibi kuruluşlarla ortak projeler yürütülecek; iklim değişikliği "sağlıklı çevre hakkı" perspektifinden raporlaştırılacak.

YÖNETİM YAPISI NASIL OLACAK?

Merkezin en üst yöneticisi, insan hakları alanında yayınları bulunan öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından 3 yıllığına atanacak müdür olacak. Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere en fazla iki müdür yardımcısı görevlendirilebilecek. Merkezin plan, bütçe ve bütçe tasarılarını ise Müdürün başkanlığında, yine Rektör tarafından atanan 4 öğretim üyesinin katılımıyla oluşacak 5 kişilik Yönetim Kurulu yürütecek.

Yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe giren yönetmelik hükümleri, İnönü Üniversitesi Rektörü tarafından yürütülecek. Merkezin hayata geçmesiyle birlikte, Malatya'da özellikle dezavantajlı grupların hak arama bilincinin artırılması, yerel yönetimlere ve karar vericilere bilimsel raporlarla destek olunması hedefleniyor.

YAPAY ZEKÂ VE KUANTUM KAMPÜSTE!

Yeni kurulan merkez, geleneksel eğitim kalıplarını kırarak hem akademisyenlere hem de öğrencilere çağın ötesinde beceriler kazandırmayı amaçlıyor. Merkezin odaklanacağı yenilikçi faaliyet alanları dikkat çekiyor.

Gelişmekte Olan Teknolojiler: Öğretim elemanlarına; yapay zekâ, büyük veri, artırılmış ve sanal gerçeklik (AR/VR), blok zincir ve kuantum bilgi işlem gibi teknolojileri derslerine entegre etme becerisi kazandırılacak.

Akıllı Takip Sistemleri: Yapay zekâ destekli öğrenme sistemleri ve blok zincir tabanlı öğrenci izleme altyapıları geliştirilecek. Öğrenme analitikleri sayesinde öğrencilerin akademik gelişimleri anlık ve veri odaklı olarak takip edilecek.

Küresel İş Birlikleri: UNESCO, OECD ve Avrupa Komisyonu gibi uluslararası kuruluşların projelerinde aktif rol alınarak, Türkiye’nin yükseköğretim politikalarına yön verilecek.

YENİ BAŞLAYAN AKADEMİSYEN VE ÖĞRENCİLERE "MENTORLUK" DESTEĞİ

Merkez, sadece teknolojik dönüşümle sınırlı kalmayıp kampüs içi uyum ve sürdürülebilir başarı için de güçlü bir ekosistem oluşturuyor.

Üniversiteye yeni adım atan çiçeği burnunda akademisyenler için dijital uyum araçları, kariyer odaklı programlar ve kapsamlı mentorluk modelleri hayata geçirilecek. Aynı şekilde, üniversiteye yeni başlayan öğrenciler için de akademik ve sosyal uyumu hızlandıracak akran destekli öğrenme ve rehberlik programları planlanacak.

GÜÇLÜ YÖNETİM VE DİNAMİK PROJE GRUPLARI

Yönetmeliğe göre merkezin yönetim organları; Müdür, Yönetim Kurulu ve Danışma Kurulu’ndan oluşuyor. Rektör tarafından 3 yıllığına görevlendirilecek olan Merkez Müdürü, aynı zamanda harcama yetkilisi olarak merkezin idari ve bilimsel süreçlerini yönetecek.

Merkez bünyesinde hızlı aksiyon alabilmek adına dinamik "Proje Grupları" kurulabilecek. Bu gruplar, yapay zekadan eğitim materyali tasarımlarına kadar pek çok alanda projeler üreterek, performanslarına göre ödüllendirilecek veya revize edilecek.

Üç üniversitenin ortak araştırması; arı sütünün kalitesinin bölgesel flora (bitki çeşitliliği) ve arılara verilen ek besinlere (şeker türleri) göre dramatik şekilde değişiklik gösterdiğini kanıtladı.

DOĞANŞEHİR VE BATTALGAZİ KARŞILAŞTIRILDI

Malatya Turgut Özal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Semiramis Karlıdağ yürütücülüğünde gerçekleştirilen projede, arıların beslenme alışkanlıkları ve lokasyon faktörleri büyüteç altına alındı. Multidisipliner bir yaklaşımla yürütülen çalışmada, Malatya'nın doğasıyla öne çıkan iki farklı ilçesi, Doğanşehir ve Battalgazi laboratuvar verileriyle karşılaştırıldı.

Araştırma kapsamında arı kolonileri üç farklı endüstriyel şeker ve bir kontrol grubuyla beslenerek, bu besinlerin arı sütü miktarı ile içeriğine olan etkileri incelendi.

GLİKOZLA BESLENEN KOLONİLERDE ŞAŞIRTAN "10-HDA" SONUCU

Arı sütünün biyolojik aktifliğini ve kalitesini belirleyen en önemli parametrelerden biri olan 10-HDA (10-hidroksi-2-dekenoik asit) ve fenolik bileşikler açısından Doğanşehir'den çarpıcı sonuçlar elde edildi.

Doç. Dr. Semiramis Karlıdağ, araştırmanın en dikkat çekici bulgusunu şu sözlerle paylaştı:

"Özellikle Doğanşehir grubunda glikoz verdiğimiz kolonilerimizde arı sütü kalitesinin 10-HDA bakımından daha yüksek olduğunu gözlemledik. Fenolik bileşikler ve şeker içerikleri açısından bu bölgeden elde ettiğimiz verilerde çok daha olumlu sonuçlar elde etmiş olduk."

Karlıdağ, glikoz grubunda elde edilen bu üstünlüğün, ticari arı sütü üretimi yapan arıcılar için çok önemli bir yol gösterici ve belirteç olacağını ifade etti.

ARI SÜTÜ KALİTESİNİ ETKİLEYEN DİĞER UNSURLAR NELER?

Arı sütünün, kovandaki 5 ila 15 günlük genç işçi arılar tarafından salgılandığını ve ana arı ile larvaların beslenmesinde kullanılan hayati bir gıda olduğunu hatırlatan uzmanlar, sütün bileşimini etkileyen diğer faktörleri ise şöyle sıraladı:

Coğrafi Şartlar ve Flora: Bölgedeki bitki çeşitliliği sütün kalitesini doğrudan değiştiriyor.

Arı Irkı: Koloninin genetik yapısı üretim performansını etkiliyor.

Yaş ve Tecrübe: Transfer edilen larvaların yaşı ve transfer işlemini yapan kişinin deneyimi verimlilikte rol oynuyor.

MAYIN TOPLAYAN AKILLI ROBOT KOL

Sergilenen projeler arasında en çok dikkat çekeni, askeri operasyonlarda çığır açabilecek akıllı robot kol oldu. Mayınlı arazilerde güvenli müdahaleyi amaçlayan bu sistem sayesinde, askerlerin ve askeri araçların riskli bölgelere girmesine gerek kalmayacak. Robot kol, tehlikeli alanlardaki mayınları uzaktan tespit edip güvenli bir şekilde toplayarak savunma sanayisine doğrudan katkı sunacak.

YANGINI 30 SANİYEDE İTFAİYEYE BİLDİREN ERKEN UYARI SİSTEMİ

Son dönemde Türkiye genelinde artan orman ve ev yangınlarından etkilenen öğrencilerden Orhan Nacar, can kayıplarının önüne geçecek bir sensör sistemi geliştirdi. Kızılötesi sensörlerle çalışan sistem, duman ve alevi algıladığı anda 30 saniye içinde itfaiye ve ilgili yardım kuruluşlarına otomatik ihbarda bulunuyor.

Projeyi anlatan Orhan Nacar, şu ifadeleri kullandı:

"Ülkemizde son zamanlarda yangınlar çok fazla arttı. Özellikle insanlar gece uyurken duman zehirlenmesinden dolayı yangını fark edemiyorlar. Projemiz dumanı ve alevi anında algılayabildiği için erken bir şekilde acil yardım kuruluşlarına haber veriyor. Hedefimiz can ve mal kaybını en aza indirmek."

"SORUNU ALGILIYOR, İŞLİYOR VE ÇÖZÜYOR!"

Öğrencilerden Mustafa Doğan ve Kevser Biri tarafından geliştirilen akıllı robot ise otonom karar verme yeteneğiyle öne çıkıyor. Karşılaştığı engeller karşısında kendi çözümünü üreten robot hakkında konuşan Mustafa Doğan,

"Bu robot önündeki engeli anlayıp onu aşmak için bir çözüm üretiyor. Sorunu algılıyor, işliyor ve çözüyor"

dedi. Bu teknolojinin, özellikle savunma sanayisindeki askeri araçların zorlu arazi koşullarında yön bulmasında kullanılması hedefleniyor.

"İLİMİZİN VE BÖLGEMİZİN GELİŞİMİNDE ÖNEMLİ ROL OYNUYORUZ"

Geliştirilen projelerle gurur duyduklarını belirten Beydağı Anadolu Lisesi Müdürü Metin Benli, okulun Malatya için önemine dikkat çekti. Benli,

"Beydağı Anadolu Lisesi, ilimizin teknik, sosyal ve kültürel anlamda projelerine değer katan çok önemli bir kurumudur. İlimiz ve bölgemizin gelişiminde önemli rol alan projeler üretiyoruz. Bu projeler savunma sanayimize doğrudan katkı sunuyor"

diyerek genç mucitleri tebrik etti.

HIZ SINIRLARI ZORLANIYOR: SAATTE 240 KİLOMETREYE ULAŞTI!

Milli Elektrikli Hızlı Tren'in daha önceki dinamik fren testlerinde, henüz ikinci günde saatte 225 kilometre hıza başarıyla ulaştığını hatırlatan Bakan Uraloğlu, testlerde yeni bir aşamaya geçildiğini müjdeledi. Uraloğlu, "Test süreçleri başarıyla devam eden Milli Elektrikli Hızlı Tren'imiz saatte 240 kilometre hıza ulaştı" diyerek yerli mühendisliğin geldiği noktayı gözler önüne serdi.

"KRİTERLER TAMAMLANINCAYA KADAR TESTLER SÜRECEK"

Hız, fren, sürüş ve yol uyumu gibi tüm performans kriterlerinin en ince detayına kadar incelendiğini belirten Bakan Uraloğlu, güvenlikten taviz verilmeyeceğinin altını çizdi:

"Bu yoğun ve titiz test programları kapsamında, trenlerimiz maksimum hızına ulaşıncaya, tüm güvenlik ve konfor kriterlerini eksiksiz karşılayıncaya kadar testlere devam edeceğiz."

BEYNİ ASELSAN’A EMANET: ÜSTÜN TEKNOLOJİ VE ENGELSİZ TASARIM

Milli hızlı tren setlerinin sadece hızıyla değil, barındırdığı yüksek teknoloji ve inovasyonla da geleceğin ihtiyaçlarına göre tasarlandığını belirten Bakan Uraloğlu, projenin detaylarını şu sözlerle aktardı:

"En önemli ve kritik sistemlerinden olan ‘Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi' ile ‘Cer Sistemi'ni, ASELSAN ile tamamen yerli ve milli olarak tasarladık ve ürettik. Trenlerimizi otomatik tren durdurma sistemi, elektromekanik yolcu giriş kapıları, tam otomatik iklimlendirme, yangın ihbar, işitsel ve görsel yolcu bilgilendirme ve kamera sistemleri ile donattık."

YOLCU KONFORU ÜST SEVİYEDE TUTULDU

Trende seyahat edecek vatandaşların konforu için mutfak bölümleri ve otomatların yerleştirildiğini ifade eden Bakan Uraloğlu, engelli vatandaşlar için de özel çözümler üretildiğini belirtti:

"Bu araçlarımızda engelli vatandaşlarımız için iki adet yolcu bölmesi ve tekerlekli sandalyeleriyle platformdan araca, araçtan platforma indirilip bindirilmesini sağlayan asansörlere de yer verdik."

"Altaca'nın İngiltere merkezli önemli bir şirketle gerçekleştirdiği bu stratejik işbirliği, ülkemizde geliştirilen Ar-Ge ve mühendislik kapasitesinin küresel ölçekte güçlü bir karşılık bulduğunu göstermesi açısından son derece kıymetlidir. Bugün teknoloji ekosistemlerinde sürdürülebilir başarı; yalnızca yenilikçi çözümler geliştirmekle değil, bu çözümleri doğru işbirlikleriyle uluslararası pazarlara taşıyabilmekle mümkün hale geliyor"

ifadelerini kullandı.

Çemberci, Altaca'nın ortaya koyduğu bu başarı hikayesinin, GOSB Teknopark bünyesinde geliştirilen teknolojilerin dünya ölçeğinde çözüm üretme potansiyeline sahip olduğunu açıkça ortaya koyduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Özellikle sürdürülebilirlik, temiz enerji ve iklim teknolojileri gibi geleceği doğrudan şekillendiren alanlarda Türk girişimlerinin aktif rol üstlenmesi bizler için ayrıca gurur vericidir. GOSB Teknopark olarak firmalarımızın uluslararası ölçekte güçlü işbirlikleri geliştirmelerini desteklemeye, girişimcilik ve Ar-Ge odaklı ekosistemimizi daha da güçlendirmeye devam edeceğiz."

Birleşik Krallık'ın Türkiye Büyükelçisi Jill Morris ev sahipliğinde Ankara'daki Britanya Büyükelçiliğinde gerçekleştirilen imza törenine, GOSB Teknopark Genel Müdürü Prof. Dr. Murat Çemberci ile Ar-Ge Müdürü Ergün Alver de katılmıştı. Anlaşma kapsamında Altaca'nın geliştirdiği teknolojinin, sürdürülebilir havacılık yakıtı alanında uluslararası bir projede yer alması kararlaştırılmıştı.

Malatya Turgut Özal Üniversitesi akademisyenleri tarafından hazırlanan "StructurAI+: Yapay Zeka Destekli NDT-BIM Entegre Yapı Sağlık ve Karar Platformu" adlı proje, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen Anadolu Üniversiteler Birliği 5. Ar-Ge Proje Pazarı ve Tanıtım Günleri'nde derece elde etti.

Mühendislik ve Temel Bilimler alanında 358 projenin yarıştığı organizasyonda, MTÜ ekibinin projesi Akademisyen/Uzman kategorisinde 1.'lik ödülüne layık görüldü. Projenin yürütücülüğünü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Esen Eren üstlenirken, araştırmacı ekipte Dr. Öğr. Üyesi Cenk Fenerli ile Bilgisayar Mühendisi Sümeyye Korkmaz yer aldı.

SİSTEM SAYESİNDE NE OLUYOR?

Projede, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında bölgede yapılan saha incelemeleri ve performans analizlerinden elde edilen gerçek yapı verileri kullanıldı. Deprem sonrası hasar gören betonarme yapılarda gerçekleştirilen ultrases, Schmidt çekici, Windsor Probe ve karot testlerinden elde edilen veriler yapay zeka destekli analiz altyapısına aktarıldı. Geliştirilen platformun; tahribatsız test yöntemleri, yapay zeka algoritmaları ve Yapı Bilgi Modellemesi teknolojilerini aynı sistem altında birleştirdiği belirtildi. Sistem sayesinde mevcut yapı stokunun deprem risk analizlerinin daha hızlı, güvenilir ve düşük maliyetli şekilde yapılabildiği ifade edildi.

358 PROJE ARASINDAN SIYRILARAK 1'İNCİLİK ÖDÜLÜ ALDI

Etkinlik süresince proje poster sunumu, dijital platform arayüzü ve tablet üzerinden yapılan canlı gösterimlerle tanıtıldı. Yapay zeka destekli analiz altyapısı ile BIM tabanlı risk haritalama yaklaşımı katılımcılar tarafından ilgi gördü. Ödül törenine katılan MTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İlhan Erdem, proje ekibini tebrik etti. Ödülün ardından açıklamada bulunan proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Esen Eren, "Böyle büyük bir organizasyonda 358 proje arasından sıyrılarak 1'incilik ödülü almak gerçekten tarif edilmesi zor bir duygu. Özellikle 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında gerçekleştirdiğimiz saha çalışmalarından elde edilen gerçek veriler projemize çok önemli katkı sağladı" dedi.

Eren, projenin TÜBİTAK TEYDEB 1507 Ar-Ge Destek Programı kapsamında yürütüldüğünü, Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi ile Malatya Teknokent tarafından desteklendiğini kaydetti.

GELECEĞİN BİLİM İNSANLARINDAN 19 FARKLI PROJE

Fuar kapsamında fizik, kimya, biyoloji, matematik ve yazılım gibi temel bilimlerin yanı sıra çevre ve sosyal bilimler alanlarında hazırlanan çalışmalar sergilendi. Öğrencilerin özellikle günlük hayatı kolaylaştıran teknolojik çözümleri ve çevre duyarlılığı temalı projeleri dikkat çekti.

PROTOKOLDEN TAM DESTEK

Fuarın açılışına Arapgir Kaymakamı Muhammet Kılıçaslan, Belediye Başkanı Haluk Cömertoğlu ve ilçe protokolü katıldı. Projeleri tek tek inceleyen heyet, öğrencilerden araştırma yöntemleri ve teknik detaylar hakkında bilgi aldı.

BAŞKAN CÖMERTOĞLU "BİLİME YATIRIM GELECEĞE YATIRIMDIR"

Arapgir Belediye Başkanı Haluk Cömertoğlu, gençlerin başarısını şu sözlerle kutladı: "Burada sergilenen her proje, emeğin ve sorgulayan bir zihnin ürünüdür. Gençlerimizin teknolojiye hâkim ve toplumsal sorunlara çözüm üreten bireyler olarak yetişmesi en büyük kazancımızdır. Arapgir Belediyesi olarak her zaman eğitimin ve bilimin yanındayız.

DİJİTAL TEHLİKEYE KARŞI AKADEMİK REÇETE

Çalıştayda en dikkat çeken başlıklardan biri, dijital mecraların bilinçsiz kullanımının çocuklar üzerindeki telafisi güç etkileri oldu. Akademisyenler ve uzmanlar, modern hayatın getirdiği "bireyselleşme" tuzağına karşı aile bağlarının yeniden tahkim edilmesi gerektiğini vurguladı.

Öne çıkan 5 kritik oturum başlığı:

• Aileyi Kurmak ve Korumak
• Ebeveyn Rollerinin Güçlendirilmesi
• Kadim Değerlerle Aileyi Ayakta Tutmak
• Özgürlük mü, Başıboşluk mu?
• Dijital Ebeveynlik Rehberi

ÜNİVERSİTE ONAYLI "ANNE-BABA AKADEMİSİ" GELİYOR

Çalıştayın en somut ve ses getiren önerisi Kübra Batar’dan geldi. Dijital platformların risklerine karşı ailelerin "silahsız" olduğunu belirten Batar, üniversiteler bünyesinde "Anne-Baba Akademileri" kurulması gerektiğini ifade etti. Bu öneri, dijital ebeveynlik bilincinin kurumsal bir yapıya kavuşması açısından tarihi bir adım olarak değerlendirildi.

UZMANLAR NE DEDİ?

• Hasan Batar: "Aileyi güçlendirmek, geleceği garanti altına almaktır."
• Mehmet Sağlam: Ekonomik şartların evlilik yaşı üzerindeki baskısına dikkat çekti.
• Cihat Yaşaroğlu: Modernleşmenin anne-baba rollerini nasıl dönüştürdüğünü anlattı.
• Necati Çobanoğlu: Birlikte vakit geçirmenin "kültürel aktarım" için şart olduğunu söyledi.
• Abuzer Yeşil: Bireyselleşmenin aile bağlarını zayıflattığı uyarısında bulundu.

SONUÇ RAPORU KAMUOYUYLA PAYLAŞILACAK

Malatya Kent Konseyi binasında gerçekleştirilen ve büyük ilgi gören çalıştayın çıktıları, kapsamlı bir rapor haline getirilerek ulusal aile politikalarına ışık tutacak. Hazırlanan bu raporun yakın zamanda düzenlenecek bir panel ile tüm kamuoyuna ilan edilmesi bekleniyor.

7-8 Mayıs tarihlerinde Aybilge Kapıdere koordinatörlüğünde düzenlenen bilim fuarında toplam 19 proje sergilendi. Fuarda, 75 öğrenci ile 13 danışman öğretmenin hazırladığı projeler ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.

Bilim fuarının açılışına İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Ekrem Demir’in yanı sıra şube müdürleri, okul müdürleri ve öğretmenler katıldı.

Etkinlik süresince proje sergi alanını öğretmenler, veliler ve farklı okullardan çok sayıda öğrenci ziyaret etti. Öğrenciler hazırladıkları projeler hakkında katılımcılara bilgi verirken, ziyaretçilerin projeler ve etkinlikle ilgili görüşleri de alındı.

Bilim fuarında öğrencilerin hazırladığı projelerin yoğun ilgi gördüğü belirtilirken, etkinliğin öğrencilerin bilimsel düşünme ve üretkenlik becerilerine katkı sunduğu ifade edildi.

TANIDIK İSİMLERİN ARKASINA GİZLENEN TEHLİKE

Siber saldırganlar, kullanıcıların güvenini suiistimal eden yeni bir yöntemle karşımızda. Sosyal medyada "Brezilya virüsü" olarak ünlenen Sorvepotel malware ailesi, özellikle WhatsApp üzerinden yayılıyor. Saldırının en sinsi tarafı ise virüsün size yabancı birinden değil, rehberinizde kayıtlı olan ve güvendiğiniz bir tanıdığınızdan gelmiş gibi görünmesi.

SİSTEM NASIL ELE GEÇİRİLİYOR?

Sorvepotel’in çalışma mekanizması tamamen "sosyal mühendislik" ve dikkatsizlik üzerine kurulu. Süreç genellikle şu adımlarla ilerliyor:

Mesajın Gelmesi: Tanıdığınız birinden "Fatura", "Makbuz" veya "Özel Video" gibi ilgi çekici başlıklarla bir mesaj alıyorsunuz.

Dosya Tuzağı: Mesajın içinde genellikle bir .ZIP arşivi veya .LNK uzantılı sahte bir kısayol dosyası bulunuyor.

Sızma: Kullanıcı dosyayı açtığı anda, arka planda PowerShell komutları çalışmaya başlıyor ve zararlı kod sisteme sızıyor.

Yayılma: Virüs, kurbanın WhatsApp Web oturumunu ele geçiriyor. Ardından, kullanıcının ruhu bile duymadan kendi rehberindeki kişilere aynı zararlı dosyayı göndererek bir zincir oluşturuyor.

Bu yazılımın bazı gelişmiş sürümleri, sadece yayılmakla kalmıyor; banka bilgileri gibi kritik verileri çalma ve bilgisayarı uzaktan kontrol etme yeteneğine de sahip olabiliyor.

UZMANLAR UYARIYOR!

Siber güvenlik uzmanları, dijital hijyenin her zamankinden daha önemli olduğunu vurguluyor. Bir dosyanın tanıdık birinden gelmesinin, o dosyanın güvenli olduğu anlamına gelmediğini hatırlatan uzmanlar, şüpheli durumlarda göndericiyle başka bir kanaldan (telefonla arayarak vb.) teyitleşilmesini öneriyor.

NELER YAPMALISINIZ?

Dijital varlıklarınızı güvende tutmak için uzmanların önerdiği temel adımlar şunlar:

Ekleri Sorgulayın: Kaynağı ne olursa olsun, beklemediğiniz .ZIP, .LNK veya .EXE uzantılı dosyaları asla açmayın.

WhatsApp Web’i Denetleyin: Belirli aralıklarla WhatsApp ayarlarından "Bağlı Cihazlar" kısmını kontrol edin ve tanımadığınız oturumları kapatın.

İki Adımlı Doğrulamayı Açın: Hem WhatsApp hem de diğer hesaplarınızda bu katmanı aktif ederek güvenliğinizi ikiye katlayın.

Güncel Kalın: İşletim sistemi (Windows) güncellemelerini ve antivirüs taramalarını ihmal etmeyin.

Uyarıları İzleyin: Bilgisayarınızda aniden açılan siyah komut istemi (PowerShell) pencereleri veya garip hata mesajları görürseniz, internet bağlantınızı kesip sistemi taratın.