Malatya’nın kadim yerleşim yeri Battalgazi’de bulunan ve bölgenin en önemli savunma yapılarından biri olan Eski Malatya Şehir Surları, ihtişamlı görüntüsüyle görenleri büyülemeye devam ediyor. Roma İmparatoru Titus döneminde temelleri atılan ve yüzyıllar boyunca genişletilen kale, bölgenin tarihsel stratejik önemini günümüze taşıyor.

LEJYON KARARGÂHINDAN BEŞGEN SAVUNMA HATTINA

Surların inşası, M.S. 79-81 yıllarında Roma’nın meşhur XII. Lejyon karargâhının kurulmasıyla başladı. Traianus ve I. Constantinos dönemlerinde genişletilen yapı, son şeklini İmparator Justinianos zamanında (527-565) aldı. Beşgen plan üzerine kurulu olan surlar, Malatya’nın tarih boyunca geçirdiği kuşatmalara ve savaşlara karşı en büyük kalkanı oldu. Toplamda 11 kapısı bulunan kale; Alacakapı, Sıptırızkapı ve Pazarkapı gibi simge noktalarıyla kent hafızasındaki yerini koruyor.

EVLİYA ÇELEBİ’NİN GÖZÜNDEN: 5100 ADIMLIK DEV ESER

Ünlü seyyah Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde bu surların görkeminden uzun uzun bahsetmektedir. Surların uzunluğunun 5100 adım olduğunu belirten Çelebi, kale üzerinde 47 adet kule ve burcun bulunduğunu ifade eder. Ayrıca, Halife Harun Reşid’in surların onarımı için büyük bütçeler harcadığı bilgisi de tarihi belgelerde yer alıyor. Surların üzerinde sonradan yapılan restorasyonlarda kullanılan kesme taşlar, geçmişin izlerini bugüne taşıyan birer mühür niteliği taşıyor.

NASIL GİDİLİR?

Malatya şehir merkezine sadece 10 kilometre mesafede bulunan bu tarihi yapı, Eskimalatya’nın merkezinde ziyaretçilerini ağırlıyor. Şehir merkezinden toplu taşıma araçlarıyla kolayca ulaşılabilen surlar, bölgeye gelen turistler için önemli bir durak noktası oluşturuyor.

Not: Fotoğraflar Malatya Valiliği sitesinden alınmıştır.

İşte güncellenmiş verilerle, göğsünüzü kabartacak il il tam liste! Kendi ilinizi bulun ve bu şanlı geçmişin neresinde olduğunuzu keşfedin.

ANADOLU’NUN ŞANLI MÜHRÜ OĞUZ BOYLARI TAM LİSTESİ

KAYI KUDRETİN VE KURULUŞUN SEMBOLÜ

Osmanlı'yı kuran, cihanı dize getiren Kayı boyu, Anadolu’nun dört bir yanına adaletini yaydı:

• Ankara: Yenimahalle’den Güdül’e, her köşede Kayı’nın izi var.
• Çankırı: Ilgaz ve Şabanözü ovalarında Kayı sancakları dalgalanıyor.
• Bilecik & Kütahya: İmparatorluğun filizlendiği topraklar.
• Diyarbakır: Bismil ve Dicle'de Kayı'nın kadim yerleşimleri.

AVŞAR BOZKIRIN EĞİLMEYİZ YİĞİTLERİ

'Avşar elleri' diye türküler yakılan, çevik ve savaşçı ruhuyla bilinen asil boy:

• Kayseri: Pınarbaşı ve Sarız’da Avşar heybeti hala diri.
• Kahramanmaraş: Türkoğlu ve çevresinde yüzyıllık bir miras.
• Denizli & Manisa: Ege’nin iç kesimlerinde Avşar obalarının kurduğu köyler.
• Sivas: Divriği ve Kangal’da asil soyların ayak izleri.

KINIK CİHAN DEVLETİ SELÇUKLU’NUN OCAĞI

Selçuklu’nun kurucusu, devlet kurma yeteneğiyle nam salmış o muazzam boy:

• İzmir: Kınık ilçesi adını doğrudan bu asil soydan alıyor.
• Malatya: Arguvan topraklarında Kınık ruhu yaşıyor.
• Bursa & Bilecik: Kuruluşun ve dirilişin kilit noktaları.
• Afyonkarahisar: Sandıklı ve Dinar ovalarında Kınık mühürleri.

BAYAT BEREKETİN VE DEVLETİN TEMELİ

'Devleti ve nimeti bol' olan, kültürümüzün en derin köklerinden biri:

• Adıyaman & Adana: Şambayat bölgeleri bu boyun kadim yurdudur.
• Çorum: Bayat ilçesi ve çevresinde köklü bir geçmiş.
• Konya: Beyşehir ve Obruk'un bereketli toprakları.
• Isparta: Yalvaç ve Atabey'de Bayat boyunun kültürel kodları.

Bizler; çadırını güneş, göğünü çatı kılan, adaletiyle dünyayı titreten bir neslin mirasçılarıyız. Okuduğunuz bu liste sadece bir yerleşim rehberi değil, Malazgirt’ten bugüne taşınan 'sonsuzluk' yeminidir. Kendi boyunuzu ararken, sadece bir isim bulmayacaksınız; bin yıl önce bu topraklara vatan mührünü vuran atalarınızın selamını alacaksınız.

Sizin köyünüz listede var mı? Listede olmayan ama boyu bilinen köyleri yorumlarda bize yazın, listeyi birlikte güncelleyelim!

ZAMANA KARŞI YARIŞAN BİR KEŞİFTİ

Malatya’nın Battalgazi ilçesinde, Fırat’ın kıyısında yükselen Değirmentepe Höyüğü, sadece bir toprak yığını değil; Mezopotamya ile Anadolu arasındaki kültürel köprünün en somut kanıtıydı. 1978 yılında sulara teslim edilmeden hemen önce başlatılan ve 1986 yılına kadar süren kurtarma kazıları, bugün baraj gölünün dibinde yatan devasa bir mirası taşıyor. Arkeologların zamana karşı verdiği bu yer, insanlığın yerleşik hayata geçişinden ticaretin doğuşuna kadar pek çok bilinmeyene ışık tuttu.

KALKOLİTİK ÇAĞ’IN MÜHENDİSLİK VE SANAT DEHASI

Höyükte yapılan kazılar, özellikle Kalkolitik Çağ’ın (Ubaid Evresi) şaşırtıcı detaylarını sundu. Değirmentepe sakinlerinin sadece çiftçi değil, aynı zamanda usta birer metalürji uzmanı oldukları, bulunan bakır ergitme fırınlarıyla kanıtlandı.

Buradan elde edilen bilgilere göre, beyaz sıvalı duvarlara kırmızı aşı boyasıyla işlenen duvar resimleri, estetik kaygının binlerce yıl öncesindeki imzasını taşıyor.

Bulunan mühürler, mühür baskıları ve akik boncuklar, bölgenin döneminde bir ticaret merkezi olduğunu belgeliyor.

Demir Çağı’na ait kerpiç surlar ve Urartu döneminden kalma su kanalları, yerleşimin stratejik önemini gözler önüne seriyor. Karaz kültürüne ait çanak çömlekler ve tahıl siloları ise bereketli bir geçmişin sessiz tanıkları olarak kayda geçti.

SULAR ALTINDAKİ MİRAS

Değirmentepe Höyüğü’nde elde edilen veriler, ölü gömme geleneklerinden sosyal hiyerarşiye kadar Anadolu’nun çok katmanlı kimliğini inşa etti. Küp mezarlara bırakılan hediyeler ve mühürlü kaplar, öteki dünya inancının ve mülkiyet kavramının o dönemdeki derinliğini gösterdi. Bugün Karakaya Barajı’nın serin suları altında kalsa da Değirmentepe’den kurtarılan her parça, Malatya Müzesi’nde ve akademik kayıtlarda yaşamaya devam ediyor.

ZENGİNLİKTEN VAKIF KÜLTÜRÜNE UZANAN YOL

Eski Malatya’nın en güzel ve en varlıklı isimlerinden biri olan Mercimek Hatun, hayatını sadece kendi refahı için değil, toplumun huzuru için yaşadı. Genç yaşta dul kaldıktan sonra büyük bir servetin yönetimine geçen Hatun; tarlalarını, hayvanlarını ve elindeki tüm imkanları yoksulların, yetimlerin hizmetine sundu. Selçuklu ve Osmanlı vakıf kültürünün en zarif örneklerinden birini sergileyen bu asil kadın, Battalgazi’nin kalbi olan Meydanbaşı Mahallesi’nde yaptırdığı tarihi hamam ile adını ölümsüzleştirdi.

HAMAM YAPTIRDI, KARPUZ KABUĞUYLA YIKANDI!

Mercimek Hatun’un hikayesini asıl "efsane" kılan ise hayatının son demlerindeki o büyük dramdır. Sahip olduğu her şeyi hayır işlerine harcayan, kapısına gelen hiç kimseyi boş çevirmeyen bu yüce gönüllü kadın, ömrünün sonunda büyük bir maddi imkansızlığın içine düştü.

Halk arasında nesilden nesile aktarılan rivayete göre; şehre koca bir hamam miras bırakan Mercimek Hatun, vefatına yakın günlerde temizlenecek sabun dahi bulamadığı için karpuz kabuğu kullanarak yıkanmak zorunda kalmıştır. Kendi yaptırdığı hamamın gölgesinde, yokluk içinde ama gururla verdiği bu son nefes, Malatya tarihinin en büyük fedakârlık öyküsü olarak kayıtlara geçmiştir.

MEZARI KAYIP AMA MİRASI AYAKTA

Ölümünün ardından Kırklar Mezarlığı’na defnedilen Mercimek Hatun’un mezar taşı bugün kaybolmuş olsa da, bıraktığı en büyük eser olan Mercimek Hatun Hamamı hala dimdik ayakta. Battalgazi’nin tarihi ve turistik rotasında önemli bir durak olan bu yapı, sadece bir taş bina değil, bir iyilik abidesi olarak yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.

Bir yanda şehre miras kalan koca bir hamam, diğer yanda yokluk içinde karpuz kabuğuyla yıkanan bir hayırsever... Mercimek Hatun’un hikayesi bize şunu hatırlatıyor: Asıl zenginlik, kasalarda birikenler değil, bir yetimin yüzündeki tebessüm ve öldükten sonra dua ile anılan bir isimdir. Bugün lüks içinde yaşayan modern dünyanın, Mercimek Hatun’un o mahzun ama vakur sonundan alacağı çok büyük dersler var. İyilik, bazen her şeyini kaybetmeyi göze alabilmektir.

BÖLGENİN VERİMLİLİĞİNİ VE ÜRÜN ÇEŞİTLİLİĞİNİ SİMGELİYOR

Malatya, kuruluşundan bu yana büyük bir değişikliğe uğramadan gelen nadir Anadolu şehirlerinden biridir. Arslantepe Höyüğü’nde yapılan kazılar, şehrin Kalkolitik Çağ’dan beri (M.Ö. 5000’ler) kesintisiz bir yerleşim yeri olduğunu kanıtlıyor. Şehrin antik çağlardaki ismi, o dönemin dillerinde doğrudan bölgenin verimliliğini ve ürün çeşitliliğini simgeliyordu.

“MALDİA” ŞEHRİN İLK RESMİ İSİMLERİNDEN BİRİ

Tarihsel belgeler incelendiğinde, Malatya isminin evrimi şu şekilde kronolojik bir yol izlenmiş:

Hitit Dönemi: Hititçe "Melid" (Bal) kelimesinden türetilen Maldia, şehrin ilk resmi isimlerinden biri. Hitit hiyerogliflerinde şehir, gücü ve bereketi simgeleyen bir "öküz başı ve ayağı" ile temsil edilmiş.

Asur ve Urartu Dönemi: Asur kaynaklarında Meliddu/Milidia, Urartu kaynaklarında ise Melitea olarak geçiyor.

Klasik Çağ: Ünlü coğrafyacı Strabon, bölgeyi Melitene olarak adlandırmış ve burayı Kapadokya’nın meyve ağaçları ve zeytinlerle bezeli tek yeri olarak tanımlamış.

İslam ve Türk Dönemi: Araplar şehre Malatiyye demiş, Türkler ise bu ismi koruyarak günümüzdeki Malatya formuna ulaştırmış.

Arslantepe’de bulunan saray kompleksi ve mühürler, Malatya’nın sadece bir tarım merkezi değil, aynı zamanda aristokrasinin doğduğu ve ilk devlet şeklinin ortaya çıktığı idari bir merkez olduğunu da gösteriyor.

MUTLULUK VE SAADET YERİ ANLAMINA GELEN "DARU’R-RİFA" LAKABIYLA ANILMIŞ

Malatya ismi, Hititçedeki "bal" anlamından yola çıkarak binlerce yıl boyunca bereketin sembolü olmuş. Selçuklular döneminde mutluluk ve saadet yeri anlamına gelen "Daru’r-Rifa" lakabıyla anılması da bu kadim ismin ruhuyla örtüşüyor. Bugün modern bir şehir olarak gelişen Malatya, isminde taşıdığı o tarihi "bal" tadını ve kültürel mirasını Arslantepe’den Battalgazi’ye kadar her köşesinde yaşatmaya devam ediyor.

NEDEN “BAL ÜLKESİ” DENİLİYORDU? (EDİTÖR YORUMU)

Malatya isminin kökenine dair en güçlü bilimsel veriler bizleri Hititçe "Melid" kelimesine götürse de, bu ismin günümüzdeki karşılığına dair uzmanlar arasında dikkat çekici bir yorum farkı bulunuyor.

Her ne kadar "Melid" kelimesi sözlük anlamıyla "bal" demek olsa da, tarihi veriler bunun doğrudan bir arıcılık faaliyetinden ziyade, bölgenin tarımsal ihtişamını niteleyen bir metafor olma ihtimalini güçlendiriyor. İşte bu tezi destekleyen bazı önemli noktalar:

Üretimden Ziyade Sıfat Olabilir: Antik dünyada bir bölgenin "bal gibi" olarak nitelendirilmesi, o yörenin suyunun tatlılığına, toprağının verimliliğine ve meyvelerinin lezzetine yapılan bir övgü olarak kabul ediliyordu. Malatya'nın binlerce yıldır bir meyve cenneti olması, ismin bu bolluğa verilen bir "marka adı" olabileceğini düşündürüyor.

Sembollerdeki Mesaj: Hititlerin şehri simgelerken arı figürü yerine, doğrudan çift sürmeyi ve tarımı temsil eden "öküz başı ve ayağı" sembollerini kullanması, ismin temelinde yatan gücün "bal üretimi" değil, "toprak bereketi" olduğuna dair güçlü bir kanıt olarak değerlendiriliyor.

Meyve Şekeri Vurgusu: Eski çağlarda "bal" ifadesinin, sadece arıların yaptığı bal için değil; üzüm ve diğer meyvelerden elde edilen yoğun tatlı şuruplar (pekmez ve meyve özleri) için de kullanıldığı biliniyor.

Kesin bir bilgi olmamakla birlikte; Malatya'nın isminin bir "Bal Ülkesi"ne çıkması, muhtemelen orada kovanların çokluğundan değil, toprağından adeta "bal ve süt akan" bir vaha gibi görülmesinden kaynaklanıyordu. Yani "Melid", bu kadim kentin binlerce yıl önceki lezzet ve kalite tescili olabilir.

DASKUZA ARAPGİR’İN BİNLERCE YILLIK ŞİFRESİ

Büyüklerimizin anlatılarında bile derin bir saygıyla anılan Arapgir, tarihsel kayıtlarda karşımıza Daskuza olarak çıkıyor. M.Ö. 1200’lü yıllara, yani Malatya’nın kuruluş günlerine kadar uzanan bu isim; Asurlulardan Osmanlı’ya kadar bu topraklardan geçen her medeniyetin sessiz tanığı oldu. Arapgir bugün modern bir ilçe olsa da, ruhu hala o antik mühürle çarpmaya devam ediyor.

ŞİFALI ELLERİN MİRASI HEKİMHAN’IN "HAN" HİKÂYESİ

Eskilerin sadece "Han" diye bahsettiği bölge, aslında ismini şifalı ellerden alıyor. 13. yüzyılda devrin ünlü hekimi Ebu-l Hasan El Hekim tarafından inşa edilen Han-ı Hekim, ilçenin kaderini ve adını belirledi. İpek Yolu üzerindeki bu stratejik durak, isminde hala o şifalı mühürleri ve yorgun kervanların huzurunu taşıyor.

BATTALGAZİ MALDİA’DAN GELEN KAHRAMANLIK RUHU

Malatya’nın gerçek kalbi, yani "Eski Malatya" olarak bilinen Battalgazi, tarihin en eski vesikalarında Maldia veya Melit adıyla anılıyor. Aslantepe Höyüğü’nden yükselen bu isimler, Malatya’nın dünya tarihine vurduğu ilk mühürlerdi. 1836 yılına kadar kentin merkezi olan bu kadim ilçe, adını destanlarla birleştirse de köklerinde hala o antik yankıyı barındırıyor.

TABELALARDA YEŞİLYURT, GÖNÜLLERDE ÇIRMIKTI

Belki de ismiyle en çok gönül bağı kurulan ilçe burası. Bugün resmi kayıtlarda Yeşilyurt yazsa da, gerçek Malatyalıların dilinde o isim asla değişmedi: Çırmıktı. Bir dönem "İsmetpaşa" adıyla da anılan ilçe, 1957’de bugünkü ismine kavuştu. Ancak 568 kilometrekarelik bu dağlık cennetin sokaklarında dolaşırken hala o kadim mühür olan "Çırmıktı"nın kokusunu alırsınız.

NEDEN BU İSİMLER ÇOK ÖNEMLİ?

Malatya’nın ilçelerindeki bu isim değişimleri sadece idari birer karar değildir; her biri bu topraklarda yaşamış halkların, kültürlerin ve yaşanmışlıkların izidir. Arapgir, Hekimhan, Battalgazi ve Yeşilyurt’un bu kadim isimleri, şehrin sadece bir yerleşim yeri değil, yaşayan bir tarih kitabı olduğunu kanıtlıyor.

Şehirler sadece binalardan değil, hafızalardan oluşur. Malatya’nın her sokağında büyüklerimizin bize miras bıraktığı o "gizli" isimler, aslında bu toprakların gerçek tapu senetleridir. Biz bu haberde en bilinenleri derledik ancak biliyoruz ki Malatya’nın her mahallesinin, her köyünün anlatılmamış bir hikâyesi var. Sizin de bildiğiniz, büyüklerinizden duyduğunuz unutulmuş isimler varsa lütfen yorumlarda bizimle paylaşın; bu kadim hafızayı birlikte yaşatalım.

"ORTAK HAFIZAYI GELECEĞE TAŞIYORUZ"

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada organizasyonun Türk dünyası arasındaki bağları güçlendiren stratejik önemine vurgu yaptı. Demir,

"Festivalimiz, Türk dünyasının ortak hafızasını geleceğe taşıyan önemli bir kültür ve sanat köprüsüdür. Kültürlerin izini süren ve ortak değerlerimizi yansıtan yapımlar, bu yıl da odak noktamızı oluşturuyor"

ifadelerini kullandı.

ÜÇ FARKLI KATEGORİDE YARIŞILACAK

Sinemacıların yoğun ilgi göstermesi beklenen festival kapsamında yapımlar şu üç ana kategoride değerlendirilecek:

Uzun Metraj Belgesel Film

Kısa Metraj Belgesel Film

Öğrenci Belgesel Film

SON GÜN 30 HAZİRAN

Adaylar, başvurularını uluslararası film platformu FilmFreeway üzerinden gerçekleştirebilecek. Başvuru süreci 30 Haziran 2026 mesai bitiminde sona erecek. Festivalle ilgili katılım şartları ve teknik detaylara ise resmi web adresi olan www.turkbelgesel.com üzerinden ulaşılabiliyor.

BELGESELLER 9 ÜLKEDE İZLEYİCİYLE BULUŞACAK

Dereceye giren ve gösterim hakkı kazanan eserler, geniş bir turne programıyla izleyiciyle buluşacak. Seçilen yapımlar; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, KKTC, Macaristan, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek’te düzenlenecek özel gösterimlerde sinemaseverlerin beğenisine sunulacak.

GENİŞ KURUMSAL DESTEK

Festival; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB), TÜRKSOY, TİKA ve YTB gibi kurumların desteğiyle hayata geçiriliyor. Ayrıca çok sayıda üniversite, sivil toplum kuruluşu ve medya meslek örgütü de festivalin paydaşları arasında yer alıyor.

DÜNYA TARİHİNDE BİR "EŞİ BENZERİ" DAHA YOK

Fırat Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden Prof. Dr. İsmail Aytaç’ın araştırmalarıyla tescillenen bu eşsiz eser, Türk-İslam dönemine ait "üç dilli tek kitabe" olma özelliğini taşıyor. Dünyada antik dönemden kalma çok dilli metinler bulunsa da, İslam medeniyeti içerisinde Arapça, Ermenice ve Süryanice'nin aynı taş üzerinde buluştuğu bilinen başka bir örnek bulunmuyor.

BİR DOKTORUN BARIŞ MANİFESTOSU

Kitabeye göre hanı inşa ettiren kişi, devrinin meşhur doktorlarından biri olan Ebusalim Bin Ebu-l Hasan. Bir hekim titizliğiyle inşa edilen bu yapının, kapısında üç farklı dille gelenleri selamlaması, Anadolu’nun "hoşgörü coğrafyası" kimliğinin en somut mühürlerinden biri kabul ediliyor.

ÜÇ DÖNEM, TEK BİR ŞAHESER

Taşhan, sadece kitabesiyle değil, üç büyük tarihi evreden gelen mimari katmanlarıyla da büyüleyici:

• 1218 Selçuklu: I. İzzeddin Keykavus döneminde üç dilli kitabe ve kapalı hol inşa edildi.
• 1219-1237 Selçuklu Altın Çağı: Alaaddin Keykubat devrinde yapıya görkemli avlu eklendi.
• 1661 Osmanlı Dönemi: IV. Avcı Sultan Mehmet döneminde yapılan onarımla bugünkü formuna ulaştı.

ASIRLIK DURAK TAŞHAN

2006-2009 yılları arasında Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından titizlikle restore edilen Taşhan, kare avlulu planı ve odalarındaki tarihi ocaklarıyla asırlar öncesinin atmosferini günümüze taşıyor.

KÖY EVLERİ VE MERA KÜLTÜRÜ MERCEK ALTINDA

2026 yılının “Uluslararası Mera ve Pastoralistler Yılı” ilan edilmesiyle birlikte, Malatya’nın kadim hayvancılık kültürü ve modern kırsal konutları birleşti. Kale’den Arapgir’e, Yeşilyurt’tan Doğanşehir’e kadar uzanan incelemelerde; sadece binalar değil, doğayla uyumlu bir yaşamın nasıl yeniden kurulduğu anlatıldı.

• Bentköy ve İkizpınar: Deprem sonrası inşa edilen yeni nesil köy evleri ve modern ahır projeleri tanıtıldı.
• Sürdürülebilir Hayvancılık: Arapgir’in Şahıluşağı bölgesinde mera yönetiminin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü vurgulandı.
• Ekonomik Hafıza: Bakırcılar Çarşısı ve Şire Pazarı’ndaki ihya süreci, kentin ticari genetiğinin korunduğunu kanıtladı.

TARİH VE MODERNİTE BİR ARADA: ARSLANTEPE’DEN GELECEĞE

Uluslararası uzmanlar, aktivistler ve medya temsilcilerinden oluşan heyet, UNESCO Dünya Mirası Arslantepe Höyüğü’nde Malatya’nın medeniyet tarihine tanıklık ederken; İspendere İçmeleri ve tarihi hanlarda bölgenin turizm potansiyelini gözlemledi.

YOLCULUK MOĞOLİSTAN’DA SON BULACAK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen bu dev organizasyon, Malatya etabının ardından Azerbaycan, Rusya, Kazakistan ve Özbekistan üzerinden devam ederek Moğolistan’ın başkenti Ulanbator’a ulaşacak. Malatya’da çekilen belgeseller ve hazırlanan raporlar, dünya liderlerine “kırsal direnç ve dönüşüm” dersi olarak sunulacak.

Malatya’nın sadece binalarıyla değil, o köklü İpek Yolu ruhuyla yeniden ayağa kalkışına tanıklık ediyoruz. Arslantepe’den Şire Pazarı’na kadar uzanan bu ihya süreci, sadece bir inşaat projesi değil, bir şehrin hafızasını geri kazanma mücadelesidir. Peki, sizce Malatya’nın yeni çehresinde eski ruhu ne kadar hissediliyor? Yeni yapılan köy evleri ve çarşı projeleri hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarda buluşalım!

ARSLANTEPE’DEN BAŞLAYAN 5 BİN YILLIK YOLCULUK

Malatya’nın temelleri, bugünkü Bahçebaşı Kasabası sınırlarında yer alan ve insanlık tarihine ışık tutan Arslantepe Höyüğü’nde atıldı. M.Ö. 20. yüzyılda ticaret yollarının kalbi olan bu bölge, sadece bir yerleşim yeri değil; aynı zamanda isimlerin ve kültürlerin harmanlandığı bir merkezdi.

MALATYA’NIN TARİH BOYUNCA ALDIĞI 5 İSİM

1. MALDİA: Antik dönem kayıtlarında şehrin bilinen en eski köklerinden biri.
2. MELİT: Hitit ve çevre medeniyetlerin bölgeyi tanımlamak için kullandığı isim.
3. MELİD: Urartu kaynaklarında geçen ve bölgenin stratejik gücünü simgeleyen tanım.
4. MELİTEA: Roma ve Bizans döneminde şehrin uluslararası bir merkez olduğunu gösteren ismi.
5. MALATİYA: İslamiyet’in yayılışı ve Arapların bölgeye gelişiyle kullanılan, bugünkü ismin en yakın atası.

ŞEHİR NEDEN YER DEĞİŞTİRDİ? ASPUZU’YA BÜYÜK GÖÇ

Peki, bugün "Eski Malatya" olarak bildiğimiz Battalgazi ilçesi neden terk edildi? 1836 yılına kadar Malatya’nın merkezi burasıydı. Ancak 19. yüzyıldaki ayaklanmalar ve ordunun kışla ihtiyacı nedeniyle halk, bağ evlerinin bulunduğu Aspuzu bölgesine (bugünkü şehir merkezi) taşındı. 1839 yılından sonra Eski Malatya bir harabeye dönse de ismi ve ruhu, Türk-İslam kahramanı Battalgazi ile yeniden hayat buldu.

CUMHURİYET DÖNEMİ VE BATTALGAZİ ONURU

1987 yılına kadar "Eskimalatya" adıyla bilinen ilçe, o yıl belediye meclisinin aldığı tarihi bir kararla, bölgede yaşamış efsanevi komutan Seyyid Battalgazi’nin adını aldı. Bugün 100 bini aşan nüfusuyla Battalgazi, Malatya’nın hem tarihi hafızası hem de metropol kalbi konumunda.

Arslantepe’den Battalgazi’ye, oradan Aspuzu’nun o meşhur bağlarına uzanan bu serüven, Malatya’nın neden sadece bir şehir değil, bir 'ruh' olduğunun kanıtı. Biz Malatyalılar için 'Eskimalatya' demek, kök demek; 'Battalgazi' demek, yiğitlik demek...

Peki, sizin çocukluğunuzun Eski Malatya’sından veya Battalgazi’sinden unutamadığınız bir anınız var mı? Ya da bu 5 isimden hangisi kulağınıza daha 'bizden' geliyor? Yorumlarda buluşalım, Malatya’mızın tarihini hep birlikte yaşatalım

KEMAL SUNAL SALONU’NDA SANAT RÜZGARI

Diyarbakır Devlet Tiyatrosu, turne kapsamında Malatya Kongre ve Kültür Merkezi Kemal Sunal Salonu’nda perde açtı. Engin Yüksel tarafından oyunlaştırılan “Gün Eksilmesin Penceremden”, Diyarbakır’ın dar sokaklarında başlayan ve Viyana’da son bulan bir yaşam serüvenini etkileyici bir atmosferle sahneye taşıdı.

ŞAİRİN YAŞAMI TEK PERDEDE DEVLEŞTİ

Yaklaşık bir saat süren ve tek perde olarak sahnelenen eser; Tarancı’nın sadece mısralarını değil, o mısraların arkasındaki aşkları, dostlukları, yalnızlığı ve ölümle olan barışık kavgasını anlattı. Şamil Kankul ve M. Furkan Dikici’nin başrollerini paylaştığı oyunda, oyuncuların performansı kadar hikayeye eşlik eden müzik şöleni de izleyiciden tam not aldı.

MALATYALI SANATSEVERLERDEN AYAKTA ALKIŞ

Oyunun sonunda salonu dolduran yüzlerce sanatsever, ekibi uzun süre ayakta alkışladı. İzleyiciler, Cahit Sıtkı’nın "Haydi Abbas, vakit tamam" deyişinden, "Memleket isterim" özlemine kadar pek çok tanıdık duyguyu sahnede canlı izlemenin heyecanını yaşadı.

KÜLTÜR-SANAT ETKİNLİKLERİNİN ÖNEMİ VURGULANDI

Yoğun ilginin yaşandığı gösterim sonrası yapılan yorumlarda, deprem sonrası toparlanma sürecindeki Malatya için bu tür nitelikli tiyatro oyunlarının moral ve motivasyon kaynağı olduğu belirtildi. Diyarbakır Devlet Tiyatrosu’nun bu başarılı prodüksiyonu, Malatya’nın sanat belleğinde unutulmaz bir yer edindi.

“RESTORASYONUNUN SÜRATLE YAPILMASI İÇİN KÜLTÜR VE TURİZM BAKANIMIZ TALİMAT VERDİ”

Malatya Valisi Seddar Yavuz, BUSABAH Medya ekibine verdiği özel röportajda,

“Kültür ve Turizm Bakanımızla da yaptığımız görüşmede özellikle restorasyon süreci henüz başlamamış, devam edenler dahil olmak üzere bunlarla ilgili somut projeler konuştuk. Örneğin Yeni Cami'nin kısa bir sürede tamamlanması adına görüşme oldu. Ulu Cami için de görüşme oldu. Eski Malatya'daki Kervansaray'ın fonksiyonlandırılarak Battalgazi Belediyesine tahsisi ve oranın da süratle restorasyonunun yapılması için Kültür ve Turizm Bakanımız talimat verdi. Somut çıktılardan bir tanesi geçen ki milletvekillerimizle, Büyükşehir Belediye Başkanımızla yaptığımız ziyaretten, Eskimalatya'daki hanın ve bazı camilerimiz var henüz restorasyonu başlamamış, bu camilerin de restore edilmesi konusunu gündemimize aldık”

sözlerine yer verdi.

IV. MURAT’IN SİLAHTARI TARAFINDAN İNŞA EDİLDİ

Eskimalatya (Battalgazi) bölgesinin sembol yapılarından biri olan kervansaray, 1637 yılında Padişah IV. Murat’ın silahtarı Bosnalı Mustafa Paşa tarafından yaptırıldı. Halep Mimarbaşı Üstat Ebubekir’in imzasını taşıyan yapı, 68x76 metrelik geniş dikdörtgen alanı, yontma taş mimarisi ve görkemli kemerli girişiyle asırlardır ihtişamını koruyor.

HEM TİCARİ HEM ASKERİ ÜS KONUMUNDAYDI

Tarihi İpek Yolu güzergahında Kayseri, Sivas ve Diyarbakır hattını birbirine bağlayan stratejik bir noktada yer alan kervansaray, inşa edildiği dönemde şehrin ticari kalbi olarak işlev görüyordu. Sadece tüccarların konakladığı bir han değil, aynı zamanda sağlam temelleri ve mimari yapısıyla askeri bir merkez olarak da kullanılmıştı. İçinde bir mescit, tonozlu odalar ve geniş bir avlu barındıran yapı, bölgenin sosyo-ekonomik geçmişine ışık tutan iki önemli kitabeye de ev sahipliği yapıyor.

RESTORASYONLA KÜLTÜR MERKEZİ HALİNE GELMİŞTİ

2007-2010 yılları arasında geçirdiği kapsamlı restorasyonla çevresindeki niteliksiz dükkânlardan arındırılan kervansaray; revakları, havuzlu avlusu ve yenilenen duvarlarıyla adeta küllerinden doğmuştu. Son yıllarda resmi törenlerden sanatsal sergilere kadar pek çok kültürel etkinliğin merkezi haline gelen yapı, turistlerin de uğrak noktasıydı.

6 ŞUBAT DEPREMLERİ HASAR BIRAKTI

Malatya şehir merkezine 10 kilometre mesafede bulunan bu tarihi miras, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde hasar gördü. Yapılan incelemeler sonucu güvenlik gerekçesiyle ziyarete kapatılan kervansarayda, aslına uygun yenileme çalışmaları başlatıldı.

BİLETLERDE YOĞUNLUK YERİNİZİ AYIRTMAK İÇİN ACELE EDİN!

Organizasyon ekibinden alınan son bilgilere göre, konsere olan ilginin beklenenden çok daha yüksek olduğu ve biletlerin hızla tükendiği öğrenildi. Özellikle ön sıralardaki koltukların şimdiden dolmaya başladığı belirtilirken, bu özel geceyi yerinde izlemek isteyen müzikseverlerin ellerini çabuk tutması gerekiyor.

FETTAH CAN MALATYA KONSERİ BİLET FİYATLARI NE KADAR?

Koltuk seçmeli olarak satışa sunulan konserin bilet fiyatları, kategorilerine göre şu şekilde belirlendi:

• Alt Limit: 1050₺
• Üst Limit: 1850₺

Etkinlikte yaş sınırı bulunmazken, biletlerin dijital (e-bilet) olarak iletileceği ve girişlerde telefon üzerinden kontrol edileceği açıklandı. Organizasyon kuralları gereği satın alınan biletlerde iptal veya iade yapılamıyor.

FETTAH CAN KİMDİR? KARİYERİNDEKİ ÖNEMLİ BAŞARILAR

Aslen Arnavut kökenli olan ve 1975 yılında Bursa’da dünyaya gelen Fettah Can, müzik dünyasına sadece şarkıcı olarak değil, besteci kimliğiyle de damga vurdu. 2010 yılında çıkardığı "Hazine" albümüyle büyük çıkış yakalayan sanatçı, Yunanistan’da Platin Plak Ödülü kazanan besteleriyle uluslararası bir başarıya da imza attı. "Boş Bardak", "Mandalinalar" ve "Yalanlar Cumhuriyeti" gibi kültleşmiş eserleri bulunan sanatçı, Malatya’daki bu özel gecede müzik dolu bir atmosfer vadediyor.

Kemal Sunal Salonu, Malatya’nın kültürel hafızasında çok özel bir yere sahip. Bu sahnenin o kendine has akustiğinde Fettah Can şarkılarını canlı dinlemek bambaşka bir deneyim olacak. Daha önce bu salonda unutamadığınız bir konser anınız var mı? Ya da bu salona en çok yakışacağını düşündüğünüz isim kim? Şehrimizin kültürel rotasını birlikte çizelim, yorumlarınızı bekliyoruz.

ARGUVAN TÜRKÜLERİ DÜNYAYA TANITILACAK

İnönü Üniversitesi ve Arguvan Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen 13. Arguvan Türkü Günleri, büyük bir heyecana sahne oldu. Ozanlar Grubu ve usta sanatçı Muharrem Temiz’in performanslarıyla renklenen gecede konuşan Başkan Sami Er, türkülerin bir milletin hafızası olduğunu vurguladı. Er, "Arguvan sadece bir ilçe değil; bir geleneğin, bir ruhun adıdır. Bu kadim mirası korumak ve dünyaya tanıtmak bizim en büyük görevimiz," dedi.

BAŞVURU TARİHİ NETLEŞİYOR 2027 Mİ, 2029 MU?

Haberin en dikkat çekici noktası ise başvuru takvimi oldu. Başkan Sami Er, Arguvan Türkülerinin UNESCO listesine girmesi için çalışmaların hızlandığını belirterek, stratejik planlamaya göre 2027 veya 2029 yıllarında resmi başvurunun yapılabileceğini kaydetti. İlk etapta başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması için uzman ekiplerin devrede olduğu belirtildi.

"HAFIZAMIZA SAHİP ÇIKIYORUZ"

Konser sonrası sanatçı Muharrem Temiz’e çiçek takdim eden Başkan Er, şu ifadeleri kullandı:

"Arguvan türküleri, kendine has uzun havaları ve derin anlamlarıyla Anadolu’nun en özgün miraslarından biridir. Bu mirasa sahip çıkmak, onu korumak ve daha geniş kitlelere ulaştırmak hepimizin ortak sorumluluğudur. UNESCO süreci bu yolda atılan en somut adımdır."

MESCİT DEĞİL, ROMA ANIT MEZARI!

Malatya’nın tarih kokan ilçesi Darende, bu kez sadece doğasıyla değil, şaşırtıcı bir arkeolojik hikayeyle gündemde. Ozan Köyü’nün yaklaşık 500 metre kuzeyinde, yemyeşil kayısı bahçelerinin tam ortasında bulunan ve bölge halkı tarafından nesillerdir "Mescit" olarak adlandırılan yapı, aslında Roma Dönemi’ne ait görkemli bir anıt mezar.

Yapılan incelemeler, halkın ibadet yeri olarak bildiği ve bu sayede bugüne kadar sapasağlam korunan yapının, yaklaşık 2 bin yıl öncesine dayanan bir asilzade mezarı olduğunu ortaya koyuyor.

MİMARİSİYLE BÜYÜLÜYOR 12 YARIM SÜTUN VE GİZEMLİ KAPI

Tohma Çayı’nın sadece 100 metre batısında konumlanan bu tarihi hazine, düzgün kesme taş işçiliğiyle dikkat çekiyor. Kare planlı olarak inşa edilen anıt mezarın en çarpıcı özelliği ise dış cephesinde yer alan 12 adet yarım sütun. Taşıyıcı özelliği bulunmayan bu sütunlar, Roma mimarisinin estetik anlayışını yansıtarak yapıya anıtsal bir hava katıyor.

Batı yönündeki giriş kapısıyla ziyaretçilerini karşılayan bu gizemli yapı, tarih meraklılarını ve fotoğraf tutkunlarını kayısı ağaçlarının arasındaki bu sessiz tanıklığa davet ediyor.

Anadolu'nun pek çok yerinde antik yapılar tahrip edilirken, Ozan Anıtı'nın "Mescit" olarak kabul edilmesi sayesinde günümüze kadar hiçbir taşının zarar görmeden ulaşması, kültürel mirasın korunmasına dair eşsiz bir hikâye sunuyor. Hem bir Roma anıtı hem de bir köyün ortak belleği olan bu yapı, Malatya turizminin gizli kalmış mücevherlerinden biri.

Tek perde olarak sahneye taşınan oyunda, Santiago’nun kendi hazinesini bulmak için çıktığı yolculuk üzerinden umut, cesaret ve inanç temaları izleyiciye aktarıldı. Salonu dolduran izleyiciler, sahne performansını uzun süre alkışladı.

Sertaç Sayın’ın uyarladığı, Cenk Dost’un yönettiği oyunda Dicle Şengül ve Doğukan Uludağ sahne aldı. Görsel tasarımı ve müzikleriyle dikkat çeken yapım, izleyicilere hem sanatsal hem de duygusal bir deneyim sundu.

Etkinlik sonunda tiyatroseverler oyuna yoğun ilgi gösterirken, kültür-sanat faaliyetlerinin kentte artarak devam etmesi yönünde beklentiler dile getirildi.

MALATYA VE ESKİŞEHİR’İ BİRLEŞTİREN DEV MİRAS

Anadolu’nun İslamlaşmasında en büyük pay sahiplerinden biri olan Malatyalı Seyyid Battal Gazi, sadece bir destan kahramanı değil; aynı zamanda iki şehri birbirine bağlayan manevi bir köprü. Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde, bir tepenin üzerine kurulu olan Seyyid Battal Gazi Külliyesi, mimarisiyle görenleri hayrete düşürürken, içindeki detaylarla adeta tarih dersi veriyor.

DÜNYADA TEK EĞİMLİ TEPEDEKİ MİMARİ DEHA

Külliyeyi benzerlerinden ayıran en büyük mimari sır, inşa edildiği tepenin eğimine uyum sağlaması için yapılan devasa bodrumlar. 15. ve 16. yüzyıl külliyeleri arasında bu tarz bir bodrum yapısı "tek" olma özelliği taşıyor. Özellikle Ekmek Evi bölümünün altındaki bu gizemli bölmeler, yapının asırlardır sarsılmadan ayakta kalmasını sağlıyor.

AŞEVİNDEKİ GİZEMLİ KİTABE VE DEV OCAKLAR

Yavuz Sultan Selim döneminde inşa edilen imarethanede (aşevi) tam 8 adet dev ocak bulunuyor. Ünlü gezgin Evliya Çelebi’nin notlarında da geçen bu ocaklarda, yüzyıllar boyunca sadece dervişlerin değil, bölgedeki yoksul halkın da karnı doyuruldu. Ekmek Evi’nin duvarında yer alan ve doğrudan Seyyid Battal Gazi’ye atıf yapan kırmızı renkli gizemli yazı ise külliyenin manevi tapusu niteliğinde.

PADİŞAHLARIN VE DERVİŞLERİN İZİNDE

Fatih Sultan Mehmet’ten Kanuni Sultan Süleyman’a kadar birçok Osmanlı padişahı, sefere giderken bu külliyeye uğramayı bir gelenek haline getirmişti. IV. Murat’ın yaptırdığı kervansaray ve ordunun konakladığı alanlar, buranın sadece dini değil, askeri bir merkez olduğunu da kanıtlıyor. Zikir Odası'ndan Çilehane'ye kadar her köşesi ayrı bir hikâye barındıran külliye, bugün de ziyaretçilerini o eski kahramanlık günlerine götürüyor.

Malatya’nın bağrından yetişen, adıyla ve şanıyla Anadolu’yu ilmek ilmek işleyen Seyyid Battal Gazi’nin Eskişehir’deki bu muazzam mirası, aslında hepimizin ortak hafızasıdır. Bir rüya ile filizlenen, yüzyıllar boyu padişahların hürmet gösterdiği bu külliye, Malatya’daki ruhun Eskişehir’deki gölgesidir.

Malatya’nın sembol ismi Battalgazi’nin hikayesinin Eskişehir’de bu denli büyük bir eserle yaşaması sizce de gurur verici değil mi?

AŞK, İNAT VE BİR BÜYÜK DUA

Malatya’nın kadim toprakları, sadece kerpiç surlarıyla değil, bağrında sakladığı efsanelerle de yaşıyor. Battalgazi halkının nesillerdir anlattığı rivayete göre; bölgenin güçlü beyi, bir kervanla şehre gelen dünyalar güzeli bir Rum kızına gönlünü kaptırır. Bu aşk o kadar imkânsız görünmektedir ki, Bey ellerini semaya açıp o meşhur duasını eder: "Allah'ım, bu kızı bana nasip et de gerekirse bana evlat yüzü gösterme!"

40 EVLAT ŞARTI VE KADERİN CİLVESİ

Bey’in duası kabul olur ve sevdiği kıza kavuşur. Ancak kızın babası, bu evliliğe ve kızının Müslüman olmasına tek bir şartla rıza gösterir: Bey’den tam 40 torun ister. Allah’a verdiği sözü o anın heyecanıyla unutan Bey, bu ağır şartı kabul eder. Ancak evliliklerinin üzerinden yıllar geçmesine rağmen çocukları olmaz. Bey, çareyi dönemin en büyük alimlerine ve şeyhlerine danışmakta bulur.

RÜYADAKİ UYARI "YAŞAMAYACAKLAR!"

Gittiği ermiş kişi, Bey’e ettiği duayı hatırlatır. Gördüğü bir rüyanın ardından Bey’e şu acı gerçek söylenir: "40 çocuğun olacak ama hiçbiri bu dünyada uzun süre kalamayacak." Kehanet bir bir gerçekleşir. Bey’in tam 40 evladı olur fakat her biri henüz bebekken ya da çok küçük yaşta hayatını kaybeder.

TAŞ BEŞİK UMUDUN VE HÜZNÜN SEMBOLÜ

Bey, kaybettiği her evladını kendi elleriyle bugün Kırklar Tepesi olarak bilinen yere defneder. Evlatlarının anısına o tepeye, beşik şeklinde devasa bir taş yerleştirilir. Şehir halkı bu büyük acıdan ve yaşanmışlıktan o kadar etkilenir ki, bölge kısa sürede "Kırklar" adıyla kutsal bir mekân, bir ziyaretgah haline gelir. Bey ve eşi de vefat ettiklerinde evlatlarının yanına, bu tepeye gömülürler.

BUGÜN NEDEN ZİYARET EDİLİYOR?

Yüzyıllar geçmesine rağmen Kırklar Tepesi’nin gizemi hiç azalmadı. Bugün özellikle çocuk sahibi olmak isteyenler, tepedeki o meşhur taş beşiği sallayarak dualar ediyor. Halk arasındaki inanışa göre; samimiyetle edilen dualar ve sallanan taş beşik, Bey’in yarım kalan evlat hasretine bir teselli, arayanlara ise bir umut kapısı oluyor.

ROTASI SIR GİBİ SAKLANAN SON SEFER

25 büyük seferi bizzat yöneten ve Osmanlı topraklarını 2,2 milyon kilometrekareye çıkaran Fatih, son seferine 1481 yılının baharında çıktı. Rotası, güvenliği sağlamak adına sadece kendisinde saklıydı; kimine göre hedef Roma, kimine göre Mısır’dı. Ancak Üsküdar’dan yola çıkan ordu henüz Gebze’ye varmışken, Sultan’ın yıllardır süren gut hastalığı şiddetlendi. Cihan padişahı, 49 yaşında, ordusunun başında vefat etti.

SARAYDA UNUTULAN CENAZE VE TAHT KAVGALARI

Fatih’in vefatı, devletin istikrarını korumak ve şehzadeler arası (II. Bayezid ve Cem Sultan) çıkabilecek büyük bir iç savaşı önlemek amacıyla halktan ve ordudan gizlendi. Naaşı, "padişahın hamam ihtiyacı var" denilerek gizlice Topkapı Sarayı’na getirildi. Ancak başkentte başlayan anarşi ve taht mücadeleleri sırasında, büyük hükümdarın naaşı sarayda adeta kaderine terk edildi.

KAFTANDAKİ KESİK İZİ 545 YILLIK SESSİZ KANIT

Dönemin Baltacılar Kethüdası Kasım tarafından II. Bayezid’e yazılan bir mektup, tarihin en acı sayfalarından birini aydınlatmaktadır. Mektuptaki ifadelere göre; İstanbul’daki kargaşa nedeniyle cenazenin yanında üç gün boyunca mum dahi yakılmamış, naaşın kokusu saray koridorlarına yayılana kadar kimse yanına varamamıştır.

Mevsimin sıcak olması sebebiyle naaşın tahnit edilmesi kararlaştırıldığında ise yürek burkan o olay yaşandı. Fatih’in elbiseleri, sıcağın ve geçen sürenin etkisiyle bedenine yapışmıştı. Tahnit işlemini gerçekleştirecek ustalar, elbiseyi çıkarmak mümkün olmayınca Sultan’ın sol kolu üzerindeki kaftanı kesmek zorunda kaldılar.

BUGÜN FATİH CAMİİ’NDE, KAFTANI İSE TOPKAPI’DA

O gün kesilen o hüzünlü kaftan, bugün hala Topkapı Sarayı’nın en özel köşelerinde, bir imparatorluğun kurucusunun son anlarına tanıklık ederek sergileniyor. 21 yaşında İstanbul’u fetheden "Ebû'l-Feth" (Fethin Babası), vefatından ancak 19 gün sonra, Şehzade Bayezid’in payitahta ulaşmasıyla kendi adını taşıyan Fatih Camii’ndeki türbesine defnedilebildi.

Bugün, sadece bir fatihi değil, aynı zamanda 6 dil bilen, sanat ve bilime aşık, "Kayser-i Rûm" unvanıyla dünyayı titreten bir entelektüeli, vefatının 545. yılında rahmetle anıyoruz.

Bu durum, 2023 verilerine trajik bir şekilde yansıdı; bir önceki yıl yüz bini aşan ziyaretçi sayısı, deprem yılında sadece 773 kişide kaldı.

RESTORASYON SÜRECİ VE 2024’TEKİ İLK TOPARLANMA

Deprem sonrası Bakanlık tarafından başlatılan onarım çalışmalarıyla birlikte Malatya Arkeoloji Müzesi ve diğer tarihi yapılar kademeli olarak ayağa kaldırılıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Arslantepe Höyüğü, depremi en az hasarla atlatan ve ziyarete ilk açılan alanlardan biri olmasıyla kentin turizm yükünü omuzladı. 2024 yılı verilerine bakıldığında ziyaretçi sayısının yeniden 35 bin 119 seviyesine yükselmesi kentin kültürel hafızasına olan ilginin yeniden canlandığını ortaya koydu.

ZİYARETÇİ SAYILARININ YILLARA GÖRE SEYRİ:

2020: 29 bin 744

2021: 67 bin 455

2022: 110 bin 938 (Zirve dönem)

2023: 773 (Deprem yılı)

2024: 35 bin 119 (Toparlanma başlangıcı)