Özsaygı nedir

Kişinin kendisini ne kadar sevdiğini, saygı duyduğunu ve aynı zamanda çevresinin de kendisini ne kadar sevdiği ve değer verdiğine ilişkin kişide oluşan algıya özsaygı denir. Birçok farklı tanımla karşımıza çıkan özsaygı, kişinin kendine saygı duyması, değer vermesi, kendini olumlu olumsuz yönleri ile kabul etmesi ve kendini değerli görmesidir. Değerlilik ve yeterlilik özsaygıyı oluşturan   iki temel etkendir ve bu etkenler küçük yaşta insanda gelişir.

İnsanın kendisine duyması gereken sevgi ve saygı çocukluktan başlayıp yaşam boyu devam eden deneyimler ve bu deneyimlerden edindiğimiz duygular, öğrendiğimiz davranışlar, kazandığımız beceriler ile şekillenmektedir. Güzel deneyimler bu yanımızı güçlendirirken, kötü deneyimler zayıflatır. Bu kişiler güçlü ve zayıf yönlerini diğer insanlara göre daha iyi görebilirler. Çocukken sevilen, utandırılmayan, olduğu gibi kabul görülen kişiler genellikle özsaygısı yüksek kişilerdir. Bu sebepten küçük yaştan itibaren çocuğun üretme, sevme ve öğrenme yönlerini geliştirmeleri için onlara yardımcı olmalı ve çocuklarımızı koşulsuz, şartsız sevmeliyiz. Çocuk kendini değerli hissetmeli, fikrini korkmadan açıklayıp öneride bulunmalı, kendini ve çevresindeki insanları sevebilmeli ki kendine değer verip kendi ile barışık yaşayabilsin. Kişi bu duyguları yeterince hissedemeyince kendini yetersiz ve eksik görebilir. Ebeveynler olarak çocuklarınız her ne yaparlarsa yapsınlar onların yanında olduğunuzu ve değer verdiğinizi algılamalarını sağlamanız lazım. Çocuğun yaptığı hataları yine çocuğa genelleme yaparak değil de çocuğun uygun olmayan davranışına yönelik tepki vermek ya da çözüm sunmak lazım. Mesela çocuk kardeşine oyuncağını fırlattığında ‘’ Sen kötü bir çocuksun!’’ ya da ‘’Sen geri zekâlısın!’’ demek yerine ‘’Senin kardeşine oyuncak atman beni üzdü ve kardeşine zarar verebilirdin’’ demek çocuğun genel değil de hatalı davranışını düzeltmeye yöneliktir ve çocuğu genel etiketleme yapmadan hatalı davranışını düzeltmesi için yapılan yerinde bir davranıştır.

Aslında bakınca çok şey ifade eden özsaygı gelişimi kolay olmayan ve kişinin kendi içsel dünyası ile kurduğu iletişimdir. Güze deneyimler güçlendirirken bu yanımızı, kötü deneyimler zayıflatır. Kişi güzel şeyleri deneyimledikçe ve karşısından da böyle olduğu algısına inanırsa sorunların üzerine gidecek gücü bulur kendisinde ya da başarılı olacağına inanır. Sürekli kötü şeyler deneyimleyen kişiler ise zamanla içine kapanır, başkaları tarafından yönlendirilir, sürekli bir onay bekler, değersizlik hissine kapılır, yardım almaktan kaçınan bireylere dönüşürler. Hayatta karşılaştıkları problemleri çözemedikleri için ve sorunlarla baş edemedikleri için problemler zamanla büyür ve işin içinden çıkılmaz hal alır. Buda başka problemleri beraberinde getirebilir. Özsaygısı yüksek kişiler sorunları çözmek için uğraşır, karşısındaki insanlardan sürekli onama beklemez çünkü onlar kendilerini yaptıkları hatalar ile severler, yaptıkları her işte olumsuz düşünmezler ve başarma inancı ile yola devam ederler. Duygularını yönetebilme kabiliyetleri yüksek olduğundan karşılarına çıkan sorun ve olayları güzel şekilde yönetebilir ve sorun çözebilirler.

Özsaygısı gelişmiş kişiler

Kendilerine verdiği sözü tutarlar, kararsızlıkları ile baş edebilir, kendilerini tanımak için kendine zaman tanır, gelişmeye açık, başkalarını ve kendini takdir edebilen, sorunları çözmeye odaklanan, geçmişe takılmayan, insanlara hayır diyebilmesini bilen, ihtiyaçlarını, duygularını karşı tarafa rahat bir şekilde ifade edebilen, eleştiriye açık, başkalarını olduğu gibi kabul edip değiştirmek için uğraşmayan, kendini olumlu olumsuz bütün yönleri ile kabul eden  ve tanıyan insanlardır.

Özsaygısı yüksk lolmayan kişiler                                                                                                                                                   

Hemen hemen özsaygısı gelişmiş kişilerin tam tersi durumlar yaşamaktadır.  Çabuk pes eden, kararların kendi alamayan, sınır koymakta zorlanan, değersizlik duygusunu derinden yaşayan, karamsar ve umutsuz bakış açıları olan, ilişki kurmakta zorlanan, başkalarının düşüncelerini fazlası ile önemseyen, güçlü yanlarını görmek yerine zayıf yönlerini daha çok gören, değersizlik ve yetememe duygusunu sık sık yaşayan ve korku ve endişeye çok tez kapılan insanlardır.

Özsaygıyı arttırmak için neler yapılabilir

Kendinizi tanıma yolları bulun, başkaları ile kıyaslamayın, mükemmeliyetçi biri olmaktan kaçının ve zayıf yönlerinizi tanıyın ve bunları da kabul edin. Kendinizi motive edecek uğraşlar bulup, kendi sınırlarınızı çizmeyi öğrenmelisiniz. Her başarısızlıkta ya da yenilgide pes etmek yerine ufak adımlarla da olsa yeni işlere girişip, yeni deneyimler kazanmaktan vazgeçmemelisiniz.

Sevgiyle kalın… Uzman Klinik Psikolog Asiye KALAN DOĞAN

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Asiye KALAN DOĞAN - Mesaj Gönder

# yeni, ile, çok, Her

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Malatya Busabah Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Malatya Busabah Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Malatya Busabah Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Malatya Busabah Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Malatya Markaları

Malatya Busabah Gazetesi, Malatya ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (422) 325 11 19
Reklam bilgi

Anket Malatya'nın En Başarılı Belediye Başkanı?