Köprüleriyle ünlü ilçe, Arapgir

Tarihi ve doğal güzellikleriyle görenleri büyüleyen Arapgir ilçesinde birçok tarihi köprü bulunuyor.

FERDİ DURDU
FERDİ DURDU Tüm Haberleri

Tarihi köprüleri ve konaklarının yanı sıra doğal güzellikleriyle saklı bir cenneti andıran Arapgir ilçesi, yıl içerisinde birçok ziyaretçiyi ağırlıyor.

Yukarı Fırat’ın Tunceli, Erzincan, Sivas, Elazığ ve Malatya’nın tam ortasında hepsiyle kesişen, buluşan, konuşan ve kucaklaşan bir ilçe olan Arapgir’de birçok tarihi köprü bulunuyor.

Yusuf Kamil Paşa Köprüsü, ilçede bulunan en önemli köprülerden birisi. Arapgir Osman Paşa mahallesinden Cafer Paşa Camiinin 100 metre batısında Cemal’in deresi denilen küçük dere üzerinde bulunan tek gözlü köprünün dört kemer açıklığı bulunuyor. 2,5 metre kemer yüksekliğindeki köprünün 1275 Hicri yılında (1858–1859) Meclis-i Vâlâ yı Ahkâm-ı Adliye Reisi Yusuf Kamil Paşa tarafından yaptırıldığı belirtilir.

Yukarı Ulupınar (Asiye’nin) Köprüsü de Osmanlı eserleri arasında yer alıyor. Arapgir Yukarı Ulupınar Mahallesi sınırlarında yer alan köprü, Berenge Deresi’nin üzerine inşa edilmiş. Köprü Yukarı Ulupınar’ı Zorhap’a yaya yolu ile irtibatlandırır. 19 yüzyıl Osmanlı eseri olarak düşünülür. Asiye adı da Köprünün bulunduğu alanda arazisi olan Asiye’den dolayı mahalli olarak söylenir.

Vavilik Köprüsü, Arapgir Kemaliye karayolunun onuncu kilometresinde yolun 100 metre batısında yer alıyor. Köprü, Yaylacık (Şepig) Köyü sınırlarında bulunuyor. Vavilik Deresi üzerindeki köprü tek gözlü, beşik kemerlidir.  Köprünün kemer yüksekliği 5 metre, kemer açıklığı 10 metre ve eni ise 6 metredir. Kitabesi olmayan eser Osmanlı döneminin 19 yüzyıl olarak değerlendiriliyor.

Taş Köprü, birçok fotoğrafçıya ilham olmasıyla dikkat çekiyor. Suceyin Mahallesi sınırlarına dahil Taş Köprü olarak bilinen tarihi köprü, kitabesi mevcut olmadığından kime ait ve yapılış tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Köprünün bulunduğu mekân dağ eteği ve kayalık bir yer teşkil eder. Kervan yolu üzerinde yer alan köprü, Ortaçağ’daki Malatya-Giresun, Gümüşhane kuzey geçişini sağlamaktadır. Köprüye yakın civarda Kantarcı Han’ının olması köprünün Kemaliye üzeri kuzeye ilerlediğini gösterir.

Köprü, çayın dar doğu batı istikametinde kuruludur. Tek kemerli gözü olan harpuşta köprüdür. Abanık tipli kemer özelliği taşır. Doğu ve batı kemer ayakları kaya üzerine oturtulmuştur. Doğu yönünde kemer sonrası 10 metre civarında taş duvar görülmektedir bu yöndeki kemer taş duvara yaslandırılmıştır. Malzeme olarak köprünün civarında bol bulunan taş parçaları işlenerek değişik ebatlarda kesme taşlar kullanılmıştır. Horasan harç moloz taşlarda yapı malzemesi olarak göze çarpar. Doğu duvarında açılmış önemli sayılabilecek yıkık, köprüye ciddi zarar verebilecek hal sergiler. Köprünü batı kemer sonu da tahrip olmuştur. Doğu kemer ayaklığı batı kemer ayaklığına göre daha aşağıdadır. Batı ayaklığındaki kaya doğuya göre yüksekte kalmaktadır. Kemer açıklığı 16 metre yüksekliği ise 13 metredir.  Köprünün orta kısmı diğer taraflara göre daha sağlam gözükür. Harpuşta köprü Arapgirde ki diğer tarihi köprülerden mimari yönden farklılık gösterir.  Bu köprünün ihtimal dahilinde Türklerin buraya gelmezden evvelki Roma uygarlığına aittir.

Tarhanik Köprüsü ise Malatya Erzincan sınırında yer alıyor. Arapgir Kemaliye beldelerini birbirine bağlayan köprülerdendir. Arapgir’den 12 kilometre uzaklıkta bulunuyorErzincan Kemaliye ilçesinin Efeler Köyü’nün700 metre güneyine düşer. Kullanılmayan eserin bir gözünde Çit(Miran) Çayı akmaktadır. Suyun aktığı gözün kemer yüksekliği 4 metre, kemer açıklığı 8 metre ve eni de 4 metredir.

Köprü, Arapgir Sancağına bağlı günümüz Kemaliye İliç ve civarlarını Arapgir merkezine bağlayan köprü cihetiyle Osmanlı’nın Arapgir’deki erken dönemi eserleri olması muhtemeldir.

Şehir Anacı (Şehir Karşısı) Köprüsü, Arapgir, Osman Paşa Mahallesi Hudutları dâhilinde bulunuyor. Köptü, Cafer Paşa Camii’nin 300 metre doğusuna düşer. Köprü’nün kim tarafından ne zaman yaptırıldığı bilinmemektedir. 19 yüzyıl Osmanlı yapıları olabileceği muhtemeldir.

Meydan Köprüsü, Arapgir Osman Paşa Mahallesi ile Serge Mahallesi geçişini yaya hem de araç yolu vasıtasıyla temin eder. Köprü, doğu-batı doğrultusundadır. Osman Paşa Mahallesi’nden gelen yol köprüyle geçiş sağlar. Birinci kemerden sonra Şıhlar  (kuzey) yönüne doğru yaklaşık 2,5 metrelik çıkıntı oluşturarak ikinci kemerden Serge yoluna bağlanır.

Köprü iki kemer gözlü, kemerler sivri kemer tarzındadır. Kemerler aynı doğrultuda değildir. Temeli doğal kaya olan bir duvarla birbirine bağlanmıştır. Doğal kaya üzerindeki bağlantı duvarı açısı bahar aylarında artan su akışında veya sellerde sel yaran görevinde üstlenir. Büyük kemer gözün açıklığı 14 metre yüksekliği ise 7 metredir Küçük kemerin açıklığı 10 metre yüksekliği ise 6 metredir.

Köprü ayakları kaya üzerindedir. Genişliği 5 metredir. Kesme taş ile yapılan köprünün diğer kısımlarında moloz ve kırma taşlarla Horasan harç malzemeleri de gözükür.

Kitabesi Ermenice ve Arap harfleriyle çift dilli olarak yazılmış ise de harflerin belirgin olmayışı Meydan Köprüsünün tarihinin okunmasını imkânsız kılmaktadır. Aynı tür kitabeli eserlerden biri de 1218’de Anadolu Selçuklu Sultanı İzzeddin Keykavus dönemindeki Malatya Hekimhan Taşhan’dır.  Ermenice, Süryanice ve Farsça olmak üzere üç dilli yazılmış haliyle de görmekteyiz.

Böyle farklı dillerle yazılı kitabelerin Anadolu’nun güney ve doğu kısımlarında görmek mümkündür. Bu eserlerin 13 yüzyılda da karşımıza çıkması Meydan Köprüsünü de bu dönem öncesi yüzyıla veya 13.yüzyıla taşımaktadır.

İlçede ayrıca Küçük Çarşı, Kozluk, Kale, Kaldırımın Deresi (Amberge), Derbeder (Taş), Debbağ, Bulancık, Bacalı, Abdülmennan Köprüleri de bulunmaktadır.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Malatya Busabah Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Malatya Busabah Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Malatya Busabah Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Malatya Busabah Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.




Anket Malatya'nın en başarılı siyasetçisi kimdir?