DOLAR

9,4378$%-1.55

EURO

10,9862%-1.45

STERLİN

13,0453£%-1.31

GRAM ALTIN

546,81%-1,80

ÇEYREK ALTIN

8.714,24%-2,07

BİTCOİN

594943฿%-2.76043

İkindi Vakti a 15:14
Malatya AÇIK 12°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
Bu Sabah TV
Bu Sabah TV
Whatsapp İhbar Hattı

Fabrikalara Zorla İşçi Getiriliyormuş!

Sanayi, fabrika denilince ilk akla gelen kavram şüphesiz işçidir. Zira fabrikada üretim çarkı işçiyle başlar. Malatya’da ilk fabrikaların kurulması ve bu fabrikalara işçilerin tedariği aslında hiç de kolay olmamış. Zira tarım şehri Malatya, sanayileşmeyle ortaya çıkan ‘işçi’ kavramıyla henüz tanışmamış.

Hasbihan Et

Fabrikalara Zorla İşçi Getiriliyormuş

BELGİZAR ABİRİ ŞİMŞEK

Sanayi, fabrika denilince ilk akla gelen kavram şüphesiz işçidir. Zira fabrikada üretim çarkı işçiyle başlar. Malatya’da ilk fabrikaların kurulması ve bu fabrikalara işçilerin tedariği aslında hiç de kolay olmamış. Zira tarım şehri Malatya, sanayileşmeyle ortaya çıkan ‘işçi’ kavramıyla henüz tanışmamış.

Orhan Tuğrulca’nınkaleme aldığı Geçmişten Günümüze Malatya-Şehrin Serüveni adlı çalışmada Malatya’daki işçi sınıfının gelişimi tarihsel süreçte ele alınıyor.

İŞÇİ TERİMİYLE TANIŞAN MALATYA

1939 sonrasında işletmeye açılan Tekel Fabrikası ve Mensucat Fabrikası’nda işçi bulmanın hiç de kolay olmadığını görüyoruz.  Malatya’da fabrikaların kurulmasıyla beraber köylerden zorla işçilerin getirildiğine yer verilen eserde birbirinden ilginç detaylar yer alıyor. İşçi terimiyle Malatya’nın yeni yeni tanıştığı o dönemde tarım toplumu alışkanlıklarına sahip olan halk fabrikalara olan ilgisi 1960 yıllardan sonra artmaya başlıyor.

Şehrin Serüveni’nde biraz daha ilerlediğimizde ise 1960’lı yıllara kadar Türkiye’de olduğu gibi Malatya’da da işçi sınıfından söz etmenin pek de mümkün olmadığını görüyoruz. Sanayileşme ile gündeme gelen işçi sınıfı da artık yavaş yavaş artmaya başlıyor.

Malatya’da 1939 yılından sonra kurulan Bez ve İplik Fabrikası (Mensucat), İnhisarlar Fabrikası (Tekel Tütün Fabrikası), Şeker Fabrikası ve Demiryolu gibi işletmelerde çalışan işçilerle Malatya yeni yeni işçi kavramına tanıklık ediyor.

Köylerden şehir merkezine çalışmak üzere gelen işçiler bu seferde konut ve sosyal eklentiler açısından bir takım farklılıklarla karşılaşıyor. Şehrin Serüveni’nde bu durum, “Tekel Fabrikası çalışanlarının kooperatifleşerek Başharık’ta tek katlı, bahçeli ve sıra evler şeklinde 50 civarında konuta sahip oldukları görülmektedir. Malatya’nın ilk fabrikalarından olan Bez ve İplik Fabrikası’nın (Mensucat) hemen karşısında ve bugün Abdullah Gül Parkı olarak bilinen alan üzerinde yine tek katlı ve bahçeli evlerin yanında fabrika arazisi üzerinde sinema ve bir havuzun ye aldığı bilinmektedir” cümleleriyle yer alıyor.

Yazar bu çalışmasında tek katlı, bahçeli ve sıra evler şeklinin işçi sınıfının sendikalaşmasının önüne geçmek için tercih edildiğini de not düşüyor. Şehir imarında tercih edilen bu modelin, Malatya’daki yansımasına dair ise veri bulunmuyor.

MALATYA, ÇETİN GEÇEN KIŞA YENİLİYOR

Birazda Malatya’nın Osmanlıdan günümüze yansımasını bu eser üzerinden anlatacak olursak yine birbirinden ilginç bilgilere rastlıyoruz. 1516’da Osmanlı hâkimiyetine giren Malatya, 1838-39 kışında Hafız Paşa ordusunu ağırlıyor. Ağır geçen kış şartlarında halkın evlerine el konuluyor ve yakacak bir şey bulamayan askerler kullanılan kullanılmayan ahşap evlerin neyi varsa çıkarıp yakıyor.  İlkbahar geldiğinde  (Eski) Malatya’dan eser kalmıyor. 1838 yılı sonrası Malatya’ya gelen seyyahlar Eski Malatya’nın harabe halinde olduğunu yazıyorlar.

“GAYRI MÜSLİM YAPI ELEMANLARI DA YIKILDI, YAĞMALANDI”

“Şehri Atik”, “ Eski Malatya” ve “Aşağı Şeher” olarak adlandırılan Eski Malatya 1985’de Battalgazi olarak değiştiriliyor. Yönetim merkezinin yavaş yavaş bugünkü yerine taşınmasıyla Eski Malatya’nın ölüme terk edildiğini söyleyen yazar; şöyle devam ediyor:

“Malatya surları, Türk-İslam eserleri arasında yer alan Ulu Cami ve çevresinde yer alan Medreseler, Osmanlı dönemi eseri olan Silahtar Mustafa Paşa Kervansaray’ı birçok Cami, Medrese, türbe ve mezarlık talan ve yağma edildi. Tahrip edilen ve yağmalanan sadece Türk ve İslam eserleri değildi. Yüzlerce varlığını sürdüren kilise ve manastır gibi gayrı müslim yapı elemanları da yıkıldı, yağmalandı. Yıkılan kiliselerin taşları başka amaçlar için kullanıldı. Bunun en açık örneği Eski Malatya’nın hemen altında doğuya uzanan demiryolunun altında inşa edilen köprünün taşlarında görülebilir. Kara yolu için açılan köprünün taşları dışta yer alan yüzeylerinde Ermenice yazı ve rakamlar hala görmek mümkündür”

fabrikalara zorla isci getiriliyormus

Malatya Haber

 

 

 

 

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Genç Kız 7.Kattan Düşerek Ağır Yaralandı!

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.